Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem objętym skargą kasacyjną, oddalił skargę P. T. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] grudnia 2016 r. Decyzją tą organ I instancji na podstawie na art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 ze zm.; dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) w związku z art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L.2005.277.1 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1698/2005) oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.
Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: kpa) po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 15 maja 2009 r. o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2009, umorzył postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że płatności na rzecz beneficjentów Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 mogły zostać dokonane najpóźniej do dnia 31 grudnia 2015 r. Ocenił, że po tym dniu sprawa staje się bezprzedmiotowa. Organ wskazał, że umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania w danej instancji bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej. Organ administracji nie rozstrzyga sprawy co do istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego.
Organ administracji publicznej jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013 stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje konieczność jego umorzenia.
WSA oddalając skargę stwierdził, że upływ terminu określonego w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 i zakończenie finansowania programu, w ramach którego skarżący starał się o przyznanie pomocy finansowej, jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o udzielenie tej pomocy. Przyznanie beneficjentowi wnioskowanej pomocy finansowej jest możliwe po łącznym spełnieniu wszystkich normatywnych przesłanek, do których należy zaliczyć możliwość dysponowania przez ARiMR środkami finansowymi na przyznanie takiej pomocy oraz termin, do którego płatności mogą być przyznane. Brak możliwości wypłaty przez organy środków finansowych w ramach działania odnoszącego się do wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na skutek upływu terminu ich kwalifikowalności do EFRROW, wywiera ten skutek, że organ nie ma podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.
Upływ terminu określonego w tym przepisie sprawia, że ustaje możliwość realizacji prawa do płatności rolniczych, a w konsekwencji przestaje istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co uzasadnia zastosowanie art. 105 § 1 kpa.
Zdaniem Sądu I instancji, przyczyny długotrwałości postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania były bardzo różne, jednak nie ma to wpływu na zaistnienie podstaw do umorzenia postępowania. Końcowy termin, do którego możliwe było przyznanie pomocy finansowej w ramach ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia upłynął zatem przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku skarżącego. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013, stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i rodzi konieczność umorzenia takiego postępowania.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa).
II
Skargę kasacyjną wniósł skarżący zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ppsa:
- I. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:
- 1. naruszeniu przepisów art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wskutek ich błędnej wykładni i uznania, że określona w tych przepisach pomoc w ramach płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach mogła być udzielona skarżącemu jedynie do 31 grudnia 2015 r. i po tej dacie nie mogą być wydatkowane na rzecz producenta rolnego żadne należności i tym samym nie jest możliwe rozpoznanie wniosku skarżącego dotyczącego płatności ONW za rok 2009, a w konsekwencji uznaniu, że prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe;
- 2. naruszeniu art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w konsekwencji nieuznanie, iż stanowi on podstawę przyznawania przez organy administracji pomocy producentom rolnym do określonej wysokości, przekraczającej wysokość limitu, stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w programie na poszczególne działania (ust. 1), nie więcej jednak niż o 10%;
- II. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
- 1. naruszeniu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez uznanie, że działania organów prowadzących postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności ONW spełniały wymóg stania na straży praworządności oraz realizują obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
- 2. naruszeniu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 8 kpa poprzez pominięcie przez Sąd I instancji, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu dopłat ONW było przez organy administracji w obu instancjach prowadzone w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, albowiem wskutek tego skarżącego obciążają negatywne następstwa przewlekłości prowadzonego postępowania (brak płatności ONW za rok 2009);
- 3. naruszeniu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 35 kpa poprzez zaaprobowanie przez Sąd I instancji nagannej praktyki organów administracji w postaci rażącej przewlekłości postępowania w sprawie przyznania płatności ONW, które w świetle zaskarżonego wyroku przerzuca wyłącznie na skarżącego (producenta rolnego) negatywne następstwa tej przewlekłości (brak płatności ONW z uwagi na wyczerpanie puli środków w danym programie);
- 4. naruszeniu art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 105 kpa poprzez umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności ONW za rok 2009 mimo braku ku temu podstaw prawnych, albowiem fakt upływu terminu obowiązywania danego programu pomocowego (wyczerpania puli środków) nie zwalnia organu administracji od merytorycznego rozpoznania złożonego w przypisanym prawem terminie wniosku skarżącego o przyznanie płatności ONW za rok 2009, a brak jego rozpatrzenia w trakcie obowiązywania tego programu stanowił wyłącznie wynik licznych błędów i uchybień popełnionych przez te organy w trakcie postępowania oraz przewlekłości jego prowadzenia, w związku z czym organ administracji powinien poszukać innej możliwości wypłaty należnego świadczenia (np. w oparciu o art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich).
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
III
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi strony na wymienioną decyzję na podstawie art. 151 ppsa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, organ administracji bez naruszenia prawa umorzył postępowanie zainicjowane wnioskiem strony o przyznanie płatności ONW na 2009 r. Stało się ono bowiem bezprzedmiotowe z tego powodu, że termin, o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 i zakończenie wraz z jego upływem finansowania programu, w ramach którego strona wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej stanowią elementy stosunku materialnoprawnego, co oznacza brak podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, to jest odnośnie do przyznania oraz wypłaty środków pomocy finansowej.
Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające – zgodnie z zasadą dyspozycyjności, wyrażoną w art. 183 § 1 ppsa – granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji. Wyrok ten nie uchybia bowiem przepisom prawa wskazywanym w skardze kasacyjnej, jako naruszone.
Podkreślając, że przedmiot sądowoadministracyjnej kontroli legalności stanowiła w rozpatrywanej sprawie decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, którą Sąd I instancji uznał za zgodną z prawem, należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu z pkt II ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej. W przeciwieństwie do pozostałych – o czym mowa dalej – ten bowiem zarzut – na gruncie którego strona skarżąca podnosi naruszenie art. 105 kpa (także w powiązaniu z art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 oraz w powiązaniu, jak wynika to z uzasadnienia skargi kasacyjnej z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005) – został bezpośrednio ukierunkowany na podważenie prawidłowości zastosowania w rozpatrywanej sprawie tego zasadniczego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, który stanowił przepis prawa będący prawną podstawą jej wydania.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego omawiany zarzuty kasacyjny nie jest zasadny.
Podzielając zasadność podejścia Sądu I instancji do rozumienia przesłanek bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, w tym również – jeżeli nie przede wszystkim – w odniesieniu do tego aspektu, który w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, należy wiązać z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, o czym mowa jeszcze dalej, trzeba jednocześnie podkreślić, że instytucja umorzenia postępowania zasadniczo kojarzona jest z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania oraz zastojem trwałym i ostatecznym postępowania, jakkolwiek oczywiście na gruncie art. 105 kpa ustawodawca akcentuje jego bezprzedmiotowość, to jest brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Jeżeli tak, to w rozumieniu przywołanego przepisu prawa z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa, co powoduje, że sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego traci pierwotny charakter sprawy administracyjnej.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nastąpi więc wówczas, gdy – a trzeba to podkreślić – w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94), a więc w sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, która może być załatwiona decyzją (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95 i z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt III SK 20/10).
W tym też kontekście trzeba podnieść, że jeżeli zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wydatki kwalifikują się do wkładu EFRROW, jeśli odpowiednia pomoc jest – a należy to zaakcentować – rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r., co innymi słowy oznacza, że warunkiem kwalifikowalności wymienionych wydatków, a więc możliwości uznania ich za poniesione zgodnie z prawem, jest ich rzeczywista i efektywna wypłata w okresie, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa, którego termin końcowy i zarazem nieprzekraczalny został określony datą pewną, to za uzasadnione należy uznać stanowisko, że upływ wskazanego terminu końcowego nie daje podstaw do wydatkowania wskazanych środków pomocowych, albowiem nie byłyby to wydatki kwalifikowane w rozumieniu przywołanej regulacji prawnej. Jeżeli zaś warunkiem koniecznym – co trzeba uznać za oczywiste – wydatkowania tych środków jest uprzednie przyznanie podmiotowi indywidualnemu prawa do ich płatności, to za nie mniej oczywiste trzeba uznać to, że upływ wymienionego terminu końcowego czyni bezprzedmiotowym orzekanie w przedmiocie ich przyznania, skoro nie mogłyby być one następnie wydatkowane.
Tym samym, nie sposób jest podważać stanowiska Sądu I instancji odnośnie do znaczenia przywołanej regulacji unijnej dla oceny ziszczenia się przedmiotowej przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie, w tym także odnośnie do odrębności regulacji zawartej w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 w relacji do regulacji ustanowionej w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020, o których zasadnie należałoby wnioskować na podstawie odpowiednio art. 5 i art. 3 wymienionych ustaw – pierwszy z nich dedykuje środki pomocy, między innymi, na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) (ust. 1 pkt 12), natomiast drugi spośród tych przepisów przeznacza je na płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w postaci rekompensat: na obszarach górskich; na rzecz innych obszarów charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi; na rzecz innych obszarów charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami (ust. 1 pkt 12 lit. a – b).
Zasadności przedstawionych wniosków w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważa eksponowany przez stronę skarżącą argument z treści art. 11 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013. Jakkolwiek, przywołany przepis prawa ustanawia, na warunkach nim określonych, mechanizm przyznawania pomocy w wysokości przekraczającej limit, o którym mowa w ust. 1 art. 11 przywołanej ustawy, nie więcej jednak niż o 10 %, to jednak wobec wskazanych powyżej konsekwencji wynikających z art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 nie sposób jest zasadnie twierdzić odnośnie do istnienia możliwości realizacji kompetencji określonej tym przepisem, tak co do zasady – to jest odnośnie do zwiększenia limitu sumy środków pomocowych przeznaczonych w programie na poszczególne działania, w tym te o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12 przywołanej ustawy – jak i, co trzeba podkreślić, w sprawie indywidualnej, albowiem wymieniona kompetencja, zważywszy na jej treść, funkcje oraz cele, a także podmiot ją wykonujący, nie tego dotyczy.
Omawiany zarzut należało więc uznać za niezasadny.
Z przedstawionych powyżej powodów za pozbawione usprawiedliwionych podstaw trzeba było więc również uznać zarzuty z pkt I ppkt 1 i ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej, które pozostają w funkcjonalnym związku z omówionym powyżej zarzutem.
Skutku oczekiwanego przez skarżącego nie mogły także odnieść zarzuty z pkt II ppkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej.
Komplementarny charakter tych zarzutów uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Ich wspólnym mianownikiem – jak wynika to ze sposobu, w jaki zostały one skonstruowane oraz uzasadnione – jest bowiem to, że wadliwości zaskarżonej decyzji, którą umorzono postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009, strona skarżąca upatruje w argumencie o przewlekłości prowadzenia postępowania w rozpatrywanej sprawie oraz konsekwencjach tego stanu rzeczy dla wyniku tego postępowania.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego argument ten – osadzony na gruncie zarzutów naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 przywołanej powyżej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz art. 8 i art. 35 kpa – nie może być uznany za przydatny. Przywołane przepisy prawa nie mogą bowiem stanowić adekwatnych wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, której podstawę wydania stanowił art. 105 § 1 kpa.
Podkreślając, że w rozpatrywanej sprawie nie została podważona ocena odnośnie do zaktualizowania się przesłanek bezprzedmiotowości postępowania zainicjowanego wnioskiem strony trzeba podnieść, że jakkolwiek w świetle art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, w postępowaniu nią regulowanym organ administracji jest zobowiązany stać na straży praworządności oraz wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a trwający ponad miarę czas prowadzenia tego postępowania może – na gruncie okoliczności danego przypadku – podważać zaufanie do organu przed którym się toczy, to jednak równocześnie nie można tracić z pola widzenia tego, że strona wymienionego postępowania szczególnego nie jest pozbawiona prawa do korzystania ze środków prawnych ukierunkowanych na przeciwdziałanie bezczynności organu lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania i tym samym egzekwowanie od organu spoczywających na nim obowiązków. Znajduje to swoje potwierdzenie w art. 21 ust. 1 przywołanej ustawy w związku z art. 37 kpa, a w konsekwencji w art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 53 § 2b ppsa.
Jeżeli tak, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że osadzona na gruncie zarzutów naruszenia przywołanych przepisów prawa argumentacja strony skarżącej, która upatruje braku zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w okoliczności odnoszącej się do czasu prowadzenia postępowania w rozpatrywanej sprawie oraz konsekwencjach tego stanu rzeczy dla jego wyniku, nie może być uznana za skuteczną, a tym samym i przydatną dla podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, który wydany został w rezultacie rozpatrzenia skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 ppsa.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.