Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 295/11 oddalił skargę D. D. K., J. K., W. K. Spółki jawnej w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] czerwca 2011 r., nr [...] określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do sierpnia 2003 r.
D. D. K., J. K., W. K. Spółka jawna w B. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Następnie skarżąca w piśmie z 27 lutego 2012 r., złożyła wniosek o zawieszenie postępowania wszczętego skargą kasacyjną. Jako podstawę prawną skarżąca wskazała art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu strona podniosła, że Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z [...] czerwca 2011 r., nr [...], a decyzją z [...] lutego 2012 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. Skarżąca zauważyła, że obowiązujące przepisy prawa nie regulują kwestii wszczęcia przez organ podatkowy, postępowania podatkowego nadzwyczajnego po wniesieniu przez podatnika skargi, w tym skargi kasacyjnej. Przepis art. 56 p.p.s.a. stanowi jedynie o konieczności zawieszenia postępowania sądowego w razie wszczęcia przez organ administracji publicznej postępowania nadzwyczajnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
Z powyższej regulacji wynika, że weryfikacja na drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej jest oparta na zasadzie konkurencyjności. W tym stanie sprawy uzasadnione jest zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie art. 56 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Problematyka zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym została uregulowana w art. 192 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, "Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 123-125, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ulega zawieszeniu jedynie na zgodny wniosek stron". Jednym z powodów obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest zaistnienie przypadku, o którym mowa w art. 56 p.p.s.a. (art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Zgodnie z tym ostatnio powołanym przepisem "W razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe ulega zawieszeniu". Przyjęte rozwiązanie dopuszcza wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, gdy toczy się nadzwyczajne postępowanie administracyjne (podatkowe), lecz temu ostatniemu daje pierwszeństwo. W takim przypadku postępowanie sądowoadministracyjne zostaje wszczęte, powstaje stan zawisłości sprawy, lecz spoczywa ona bez biegu oczekując na wynik nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego.
W zależności od tego wyniku postępowanie sądowe będzie toczyć się dalej lub zostanie umorzone jako bezprzedmiotowe. Z istoty omawianej regulacji wynika, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w związku z art. 56 p.p.s.a. będzie aktualne w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W literaturze podnosi się, że art. 56 p.p.s.a. nie znajdzie zastosowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdyż w przypadku wystąpienia wymienionych w nim przesłanek powinno zostać zawieszone postępowanie przed sądem pierwszej instancji, bezpośrednio po wniesieniu skargi (por. H. Knysiak – Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, LexisNexis, Warszawa 2009, s. 339).
Wykładnia gramatyczna art. 56 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego, mające na celu weryfikację aktu objętego skargą, powinno wyprzedzać wszczęcie postępowania sądowego (wniesienie skargi).
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż nadzwyczajne postępowanie podatkowe (wznowienie postępowania) zostało wszczęte po zainicjowaniu postępowania sądowoadministracyjnego, a nawet po wydaniu orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji.
Podkreślenia wymaga, że art. 56 p.p.s.a. nie reguluje kwestii dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego lub podatkowego w trybie nadzwyczajnym po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Na tej podstawie nie można jednak uznać, że taka możliwość istnieje. Przyjęcie rozwiązania przeciwnego prowadziłoby bowiem do powstania niepożądanego stanu równoległej (dwutorowej) weryfikacji aktu objętego skargą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego lub podatkowego mającego na celu weryfikację aktu będącego przedmiotem skargi. Wniosek taki wypływa z zakresu postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.) oraz mocy wiążącej orzeczenia sądu (art. 170 p.p.s.a.).
W związku z tym należało uznać, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego lub podatkowego w trybie nadzwyczajnym po skutecznym wniesieniu skargi do sądu administracyjnego nie powstaje przesłanka zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 124 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Omawiana problematyka była podobnie oceniana w literaturze i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zarówno na tle unormowań ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która również nie zawierała unormowań dotyczących dopuszczalności wszczęcia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego lub podatkowego po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, jak i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. Z. Czarnik Podstawy zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, Przemyśl 2007, s. 228-229; K. Sobieralski glosa do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 września 2007 r., sygn. akt I SA/Łd 744/07, OSP 2008, z. 12, s. 925 i n.).
Mając na uwadze dotychczasowe rozważania należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie art. 56 p.p.s.a. nie znajdzie zastosowania.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.