Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1023/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., obecnie Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Spółki A na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla grup producentów rolnych w pomniejszonej wysokości.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd za trafny uznał pogląd organu odwoławczego, że grupa producentów rolnych zobowiązana jest nie tylko do wykazania, zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550, ze zm., dalej: rozporządzenie GPR), przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy, ale także, że sprzedaż ta powodowała wprowadzenie tych produktów do obrotu. Nie każdy bowiem przychód ze sprzedaży przez Grupę produktów może zostać uwzględniony przy obliczaniu wysokości płatności, a jedynie taki, który wynikał będzie z wprowadzenia przez Grupę tych produktów na rynek.
Sąd podkreśli, że w sprawie J. S. jest członkiem grupy producentów rolnych, tj. Spółki A oraz jednym z dwóch wspólników Spółki B. Część produktów wytworzonych przez członków Grupy sprzedawanych było do podmiotu Spółki B
W konsekwencji powyższych ustaleń organy obu instancji prawidłowo - zdaniem Sądu - przyjęły, że produkty wyprodukowane przez członków Grupy, dostarczone do Grupy, a następnie sprzedane do Spółki B nie zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z celami wskazanymi w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm., dalej: rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005), a do wartości kwalifikowanych przychodów netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów nie można zaliczyć przychodów pochodzących ze sprzedaży produktów dostarczonych przez Grupę do Ubojni w wysokości 6 011 904,40 zł, gdyż transakcja nie spełnia wymogów określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR, tj. nie nastąpiła do odbiorcy niebędącego członkiem Grupy.
Sąd podkreślił, że rozważając spełnienie wymogu sprzedaży poza grupę nie można pominąć regulacji art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 505, dalej: k.s.h.), w świetle której wspólnicy spółki jawnej ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem. Odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za zobowiązania spółki jest odpowiedzialnością osobistą, nieograniczoną, solidarną i subsydiarną. Jak stanowi przepis art. 31 § 1 k.s.h., wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika). Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółki jawnej za jej zobowiązania ma szczególny charakter, gdyż wspólnicy nie tylko odpowiadają za zobowiązania spółki, ale z racji tej odpowiedzialności mają status dłużników, a zatem wierzyciel spółki może domagać się od nich spełnienia świadczenia.
Sąd podzielił pogląd organu, że faktyczne wprowadzenie przez Grupę części produktów na rynek następowało poprzez Spółkę B, co powoduje, że część przychodu netto deklarowana we wniosku o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 23 lutego 2013 r. do 22 lutego 2014 r., udokumentowana sprzedażą do Spółki B nie może zostać uwzględniona w płatności.
W konsekwencji powyższych ustaleń organów obu instancji za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia § 7 ust. 2 lit. c) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR.
Nietrafny jest zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Organ odwoławczy zasadnie dokonał bowiem obliczenia wsparcia, zgodnie z art. 35 ust. 2 powołanego rozporządzenia, na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I. Niezasadny jest więc również zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011, z późn. zm., dalej: rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011). Organ II instancji przyjął, że za włączenie niekwalifikującej się kwoty skarżąca nie odpowiada, wobec czego nie zastosowano sankcji ustalonych w tym przepisie.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd nie dostrzegł jego naruszenia.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie decyzji organu II instancji w zaskarżonej części, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wyrokowi zarzucono naruszenie:
prawa materialnego:
poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ II instancji prawidłowo zinterpretował § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR w zw. z art. 8 § 1 k.s.h. i uznał, że sprzedaż produktów do spółki jawnej, która nie jest członkiem grupy producentów rolnych, ale w której to spółce jawnej członek grupy producentów rolnych jest wspólnikiem, nie spełnia warunku sprzedaży do odbiorcy niebędącego członkiem grupy w rozumieniu § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR, w konsekwencji wartość takiej sprzedaży nie może zostać uwzględniona do podstawy naliczenia pomocy finansowej:
poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ II instancji prawidłowo zinterpretował art. 35 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 lit c i § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR i uznał, że sprzedaż produktów do spółki jawnej, która nie jest członkiem grupy producentów rolnych, ale w której to spółce jawnej członek grupy producentów rolnych jest wspólnikiem, nie stanowi wprowadzenia towarów do obrotu i na rynek, i nie powoduje "skierowania na rynek" produkcji, której wartość mogłaby stanowić podstawę naliczenia pomocy;
poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ II instancji prawidłowo nie zastosował art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005, w zw. z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 7 marca 2007 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 173, dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 rozporządzenia GPR w odniesieniu do sprzedaży przez Grupę produktów do Spółki B i nie uwzględnił przychodów netto z tej sprzedaży przy obliczaniu pomocy finansowej dla Grupy za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych, mimo, że sprzedaż ta powoduje wprowadzenie towarów do obrotu i na rynek, i jest sprzedażą do odbiorcy niebędącego członkiem grupy;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; z późń. zm., tj. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, dalej: k.p.a.) przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, mimo że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że postępowanie to było prowadzone w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, albowiem organy administracji zmieniły podczas tego postępowania swoją uprzednią ocenę funkcjonowania Spółki jako grupy producentów rolnych w zakresie sprzedaży produktów przez Grupę do Spółki B, co skutkowało nieuwzględnieniem przy obliczaniu pomocy finansowej dla Grupy przychodów netto ze sprzedaży produktów do tego podmiotu; gdyby natomiast organy nie zmieniły swojej oceny funkcjonowania Spółki jako grupy producentów rolnych, to powinny uwzględnić wartość sprzedaży do Spółki B przy obliczaniu pomocy finansowej dla Grupy; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. – przedstawienie motywów rozstrzygnięcia, w odniesieniu do tych zarzutów.
Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że został on oparty na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że organ przeprowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufana do władzy publicznej, zmieniając swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie sprzedaży produktów przez Grupę Producentów do Spółki B. – organ uznał, że sprzedaż produktów do Spółki B. nie jest sprzedażą do odbiorcy niebędącego członkiem Grupy, mimo że funkcjonowanie Grupy za drugi rok działalności nie uległo zmianie w stosunku do pierwszego roku jej działalności.
W stanie prawnym sprawy do postępowania w sprawie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "grup producentów rolnych" objętych PROW na lata 2007 – 2013 na gruncie prawa krajowego mają zastosowanie przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (por. art. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 10 tej ustawy), co oznacza, że postępowanie wyjaśniające w tym postępowaniu w stosunku do postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami k.p.a., uległo pewnej modyfikacji.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 powołanej ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W myśl ust. 2 pkt 1 – 4 tego przepisu organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany stać na straży praworządności, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udzielić stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, z wyłączeniem art. 81 k.p.a. Poza tym, zgodnie z art. 21 ust. 3 powołanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz udzielić wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zatem zasada prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), zasada informowania stron i innych uczestników postępowania (art. 9 k.p.a.) oraz czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) uległy ograniczaniu. Organ nie jest więc zobowiązany do podjęcia wszechstronnych i pełnych czynności dowodowych (z urzędu lub na wniosek), w celu załatwienia sprawy, a jedynie do pełnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podobnie – organ nie jest zobowiązany (bez żądania strony) do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, jak też – do zapewnienia stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania.
Przedmiotowa pomoc jest przyznawana na wniosek grupy producentów, spełniającej warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 (por. art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i § 3 rozporządzenia GPR), w formie decyzji (§ 4 rozporządzenia GPR) i jest wypłacana w formie rocznych płatności (na podstawie decyzji) obejmujących okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru (§ 6 ust. 1 i 3 rozporządzenia GPR). Wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy (§ 8 ust. 1 rozporządzenia GPR).
Powyższe oznacza, że przyznana grupie producentów pomoc jest wypłacana za kolejne okresy rozliczeniowe, na podstawie przedstawionego przez grupę producentów rozliczenia przychodu ze sprzedaży produktów, po wydaniu przez organ w tym zakresie decyzji.
Przedmiotem niniejszego postępowania była wypłata pomocy za drugi rok działalności przez Grupę producentów, co wbrew oczekiwaniom wnoszącej skargę kasacyjną wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie przyjęcia w sposób bezkrytyczny ustaleń dokonanych za pierwszy rok działalności tej Grupy. Wprawdzie należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że te same okoliczności powinny być oceniane przez organ jednakowo, bo tylko wówczas można stwierdzić, że organ realizuje zasadę wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a., niemniej jednak bezrefleksyjne stosowanie tej zasady mogłoby prowadzić do powstania sytuacji, w związku z dokonaniem odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy za pierwszy i drugi rok działalności Grupy, że strona uzyskałaby nieuzasadnione korzyści finansowe, wbrew warunkom przyznawania pomocy.
Ponadto powodowałoby to, że kolejne postępowania za następne okresy rozliczeniowe nie miałyby samodzielnego charakteru, co w świetle powołanej wcześniej regulacji stanowiłoby również naruszenie procedury przyznawania pomocy. Zauważenia wymaga również i to, że w związku z zaistniałą sytuację organ odstąpił od obniżenia należnej kwoty płatności (art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji UE 65/2011). Organ przyjął, że Grupa producentów nie ponosi wyłącznej winy za włączenie do wniosku niekwalifikowanej kwoty z tytułu sprzedaży produktów do Spółki B. Z powyższych względów zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym przypadku art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 8 k.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, że gdyby do niego nie doszło to rozstrzygnięcie w sprawie najprawdopodobniej byłoby innej treści.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że dotyczy on dwóch kwestii, a mianowicie: wykładni § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR oraz art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. c) i § 8 ust. 1 rozporządzenia GPR), a także – niewłaściwego zastosowania art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (w zw. z art. 20 ust. 1 i w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 6 ust. 1, 3 pkt 1 i § 8 ust. 1 – 3 rozporządzenia GPR). Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że sprzedaż do spółki jawnej, która nie jest członkiem Grupy producentów, ale w której to spółce członek Grupy jest wspólnikiem, nie spełnia warunków sprzedaży do odbiorcy niebędącego członkiem grupy, a także nie stanowi wprowadzenia towarów do obrotu i na rynek i w związku z tym wartość tej sprzedaży nie może zostać uwzględniona do podstawy naliczenia pomocy.
W stanie prawnym sprawy stosownie do przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. d) ppkt ii), udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności. Wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I (art. 35 ust. 1 i 2).
Wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).
Zasadniczym celem wsparcia dla grup producentów jest wzmocnienie konkurencyjności sektora rolnego przez umożliwienie stworzenia podstaw organizacyjnych do wspólnego wprowadzania do obrotu towarów, jakimi dysponują poszczególni członkowie grupy, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. W świetle art. 35 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, w zakresie zarzuconym w skardze kasacyjnej (lit. b), istotne jest to, w jaki sposób i na jakich zasadach produkty wytworzone przez grupę producentów zostały wprowadzone do obrotu, a więc czy można uznać, że sprzedaż produktów wytworzonych przez grupę miała miejsce do odbiorcy niebędącego członkiem grupy. W tym przypadku nie chodzi jednak o jakąkolwiek sprzedaż, ale taką, która doprowadziła do powstania nowej jakości w obrocie produktami sprzedawanymi przez członków grupy, pozwalającej na ugruntowanie samodzielnej pozycji na ryku gospodarczym.
Dlatego też na gruncie wskazanej wcześniej regulacji "grupa producentów" nie może być utożsamiana z formą organizacyjną, w jakiej jest prowadzona działalność odbiorcy, ale musi odnosić się do osoby, która faktycznie może być odbiorcą produktów wytworzonych przez grupę producentów. Innymi słowy odrębność organizacyjna grupy producentów i odbiorcy produktów wyprodukowanych przez tę grupę nie może przesądzać o tym, że mamy do czynienia ze sprzedażą produktów do odbiorcy niebędącego członkiem grupy producentów. W tym przypadku ważne jest to, czy istnieje realna możliwość wzajemnego wywierania wpływów na decyzje gospodarcze współpracujących ze sobą podmiotów, a także, czy może ono wpływać na konkurencyjność na danym rynku obrotowym.
Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że Grupa producentów w okresie objętym wnioskiem sprzedawała wytworzone produkty (66,12 % sprzedaży ogółem) do Spółki B, w której jednym z wspólników był członek Grupy producentów (J. S.). Z tego względu nie można uznać, że sprzedaż ta zrealizowała zasadniczy cel przyznawania pomocy – wzmocnienie konkurencyjności członków Grupy na rynku gospodarczym, skoro członek Grypy był de facto jednym z odbiorców produktów sprzedawanych przez tą Grupę.
Odbiorca produktów wytworzonych przez Grupę producentów działał w formie spółki jawnej. Z uregulowań k.s.h. wynika, że oprócz cech charakteryzujących spółkę jawną jako podmiot obrotu prawnego (brak osobowości prawnej – ułomna osobowość prawna) spółka ta posiada cechy, z których wynika, że prowadzenie spraw (reprezentowanie spółki jawnej w postępowaniach sądowych i pozasądowych, podejmowanie działań względem osób trzecich – składanie oświadczeń i zawieranie umów) należy do wszystkich wspólników, którzy mają sporą swobodę w ich kształtowaniu (art. 22 § 1 i 2, art. 29 § 1, 2 i 3 k.s.h.). Z uwagi na osobowy charakter spółki opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają tylko i wyłącznie wspólnicy spółki jawnej, a także każdy wspólnik będący osobą fizyczną jest płatnikiem składek ZUS. Poza tym z regulacji k.s.h. wynika, że choć na skutek czynności spółki jawnej jej wspólnicy nie zaciągają zobowiązań, to jednak ponoszą oni odpowiedzialność za ich wykonanie.
Odpowiedzialność ta w uproszczeniu oznacza możliwość zaspokojenia się przez wierzyciela z majątku każdego ze wspólników. Stosownie do art. 22 § 2 k.s.h. za zobowiązania spółki jawnej odpowiedzialność solidarną ponosi ona sama oraz jej wspólnicy. Oznacza to, że każdy ze wspólników jest zobowiązany wobec wierzyciela (kontrahenta) do spełnienia całego świadczenia, tak jakby był jedynym dłużnikiem. Z kolei wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich wspólników łącznie, od kilku z nich lub każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregoś z nich zwalnia pozostałych (por. art. 366 k.c.). Odpowiedzialność ta ma wprawdzie charakter subsydiarny, uzupełniający (art. 31 § 1 k.s.h.), niemniej jednak ograniczenie to znajduje zastosowanie dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, czyli już po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty albo wyroku. Dopiero przy nadawaniu klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikom sąd weryfikuje, czy wierzyciel należycie wykazał, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, bądź też że jest oczywiste, że egzekucja ta byłaby bezskuteczna (art. 7781 k.p.c.).
Z powyższych względów organ prawidłowo ocenił, co znalazło akceptację Sądu pierwszej instancji, że J. S. będąc jednocześnie członkiem Grupy producentów oraz wspólnikiem spółki jawnej ma wpływ na decyzje biznesowe obu tych podmiotów, co nie pozwala przyjąć, że dokonywana przez Grupę sprzedaż odbywała się do podmiotu niezależnego. W pewnym sensie J. S. współpracował (konkurował) z samym sobą.
Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.
Podsumowując, skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).