Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1412/17 odrzucił skargę Z. W. na postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie P. P. S.A. C. O. F. D. A. w B. z dnia 22 czerwca 2016 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., jego kognicją objęte są postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. WSA zaznaczył, że skarżący wniósł skargę na takie właśnie postanowienie, które zawierało ponadto prawidłowe pouczenie, iż nie przysługuje na nie skarga.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 58 § 1 p.p.s.a.
Odpowiadając na skargę, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego orzeczenia) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucając skargę na postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, jako złożoną w sprawie wyłączonej spod kognicji sądów administracyjnych.
Przypomnieć należy, że akt objęty odrzuconą skargą to postanowienie P. P. S.A. C. O. F. w K. wydane na skutek zażalenia skarżącego na postanowienie tego organu z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie uznania zarzutu zobowiązanego za nieuzasadniony w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W podstawie prawnej postanowienia I instancji wskazano art. 34 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.). W przypadku wniesienia zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Postępowanie dotyczące stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest częścią postępowania egzekucyjnego (jednym z etapów) prowadzonego przez organ egzekucyjny (patrz: wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 2442/14, dostępny w CBOSA).
Odnosząc się zaś do kwestii prawidłowości odrzucenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznał zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę na postanowienie organu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarga została złożona w sprawie, która mocą przepisów prawa została wyłączona spod kognicji sądów administracyjnych. W tym zakresie wskazać należy, że przyjęta w art. 2 Konstytucji RP konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego z którego wyprowadzane jest prawo do procesu zakłada, że prawo do obrony sądowej następuje na drodze regulowanej przepisami prawa procesowego. Granice wyznaczenia prawa do procesu przed sądem administracyjnym reguluje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem warunkiem dopuszczalności skargi jest to, aby sprawa podlegała kontroli sądu administracyjnego, a więc mieściła się w ustawowym katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Przepis ten w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w związku z nowelizacją ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonaną ustawą nowelizacyjną z dnia 9 kwietnia 2015 r. wyłączał kontrolę przez sądy administracyjne postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Wskazując na treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., od tej daty, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których, jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dokonała zatem nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., polegającej na wyłączeniu możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (por. postanowienia NSA: z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5182/16, z dnia 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16, z dnia 6 lipca 2016 r., II GSK 2962/16, z dnia 19 lipca 2016 r., II OSK 1544/16, czy z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2422/16, dostępne w CBOSA).
W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Ponadto wskazano, że w tych wypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Należy podkreślić, że treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym, to znaczy od 15 sierpnia 2015 r., stanowi jedyną podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2016).
Mając to wszystko na uwadze NSA, na mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania NSA stwierdza, że w świetle art. 203 i art. 204 p.p.s.a., brak podstaw do takiego rozstrzygnięcia w przypadku, gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie – przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie.