Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 września 2005 r. o sygnaturze III SA/Gl 341/04 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Spółdzielni [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 2 marca 2004 r. o nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do klasyfikacji taryfowej i wartości celnej towaru. Decyzja organu II instancji utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 listopada 2003 r.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 2 października 2003 r. zawarte w SAD nr [...] objęte procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu ciężarowego marki Mitsubishi typ L200 K47 jest nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towarowej oraz wartości celnej. Należało po weryfikacji zgłoszenia celnego przyjąć, że jest to w istocie samochód osobowo-towarowy marki Mitsubishi L200, a nie ciężarowy, jak podano w zgłoszeniu celnym. Dokonano wobec tego zmiany kodu określonego w zgłoszeniu celnym z PCN 8704 22 99 0 na kod PCN 8703 32 90 1 Taryfy celnej i określono kwotę wynikającą z długu celnego w nowej wysokości.
Powyższe wnioski oparto o ustalenia, że importowany samochód jest pięciodrzwiowy pick-up, służy do przewozu pięciu osób i posiada zamkniętą przestrzeń ładunkową. Nie powstaje w drodze przeróbki jakiegokolwiek innego pojazdu tej firmy. Pozycja 8703 obejmuje "samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi". Oznacza to, że pozycja ta obejmuje również samochody osobowo-towarowe. W rozumieniu pozycji tej, określenie samochody osobowo-bagażowe oznacza samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Różnica pomiędzy przeznaczeniem samochodów klasyfikowanych do pozycji 8703 a 8704 polega na tym, że pojazdy samochodowe z pozycji 8704 służą tylko do transportu towarowego.
Przy tej pozycji nie ma mowy o tym, że pojazdy te służą również do przewozu osób. Natomiast pojazdy samochodowe z pozycji 8703 służą zasadniczo do przewozu osób. Zasadniczo oznacza, że podstawowym, najważniejszym, ale nie jedynym ich przeznaczeniem jest przewóz osób. Samochodami klasyfikowanymi do pozycji 8703 można również przewozić towary.
Organy celne są uprawnione do klasyfikacji towarowej. Oznacza to, że dokumenty wydane przez inne organy nie są wiążące dla klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej wynikające z odrębnych regulacji prawnych może bowiem odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej Taryfy celnej. Dla potrzeb celnych postawą prawną decyzji są wyłącznie przepisy prawa celnego, nawet wówczas, gdy towar traktowany jest odmiennie w innych przepisach, publikacjach, czy też opiniach.
W ocenie Sądu I instancji granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone. Nie ma podstaw do podważania dokonanych ustaleń. Brak uwzględnienia faktycznego przeznaczenia pojazdu, wynikającego z budowy i wyposażenia, miał wpływ na ocenę dowodów w sprawie.
Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga nie podlegała uwzględnieniu.
W skardze kasacyjnej Spółdzielnia [...]" zaskarżyła w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Powołując się na naruszenie prawa materialnego, zarzuciła niewłaściwe zastosowanie art. 13 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeksu celnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), ogólnych reguł interpretacji Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN (Dz.U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2170). Zarzuty zaś proceduralne, to art. 7, 8, 11, 77, 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).
W uzasadnieniu podała, że nie brano pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy. Chodzi o dokumenty pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, opinii technicznej, dokumentacji fotograficznej. Dowody te jednoznacznie wskazują na charakter i przeznaczenie pojazdu. W ocenie skarżącej rewizja celna została przeprowadzona nierzetelnie i poświadcza nieprawdę. Nadwozie pojazdu jest czterodrzwiowe na pięć miejsc siedzących z całkowicie oddzieloną od kabiny częścią ładunkową. Ta ostatnia stanowi więc metalową skrzynię bez miejsc siedzących z otwieraną klapą, nakrywana osłona z tworzywa sztucznego i możliwością jej demontażu w zależności od potrzeb. Okoliczności te spowodowały, że do oceny zastosowano reguły ogólne, a nie szczególne. Pierwszeństwo mają przepisy szczególne, gdyż są bardziej zbliżone do charakteru towaru. Konsekwencją tej oceny jest zastosowanie niewłaściwego prawa materialnego, zaliczającego samochód do osobowo-towarowego zamiast ciężarowego.
Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że zaskarżony wyrok zgodny jest z obowiązującym prawem a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do określonego ustalonego stanu faktycznego stanowiącego podstawę zastosowania prawa materialnego. Oznacza to, że w przypadku braku skutecznego prawnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania – Naczelny Sąd Administracyjny za wiarygodną musi uznać faktyczną podstawę rozstrzygnięcia przyjętą przez wojewódzki sąd administracyjny.
Skarżący nie przytoczył w podstawie skargi kasacyjnej żadnych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), pod rządami których został wydany zaskarżony wyrok, a które mogły być naruszone przez Sąd. Poprzestał jedynie na powołaniu art. 7, 8, 11, 77 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Nie przytoczył żadnych innych przepisów proceduralnych jako mających wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy tylko przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jako procesowe zostały powołane, to ocena zasadności tych podstaw nie jest możliwa i nie może być uznana za usprawiedliwioną. Chodzi o to, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z treścią wyżej cytowanej ustawy i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeksu celnego (Dz.U.
Nr 23, poz. 117 ze zm.) – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały bezpośredniego zastosowania. Podobnie jak przed organami wydającymi kwestionowane decyzje. Przed organami celnymi miały zastosowanie przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.).
Kolejny zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego koncentruje się wokół jego niewłaściwego zastosowania. Chodzi o zaklasyfikowanie sprowadzonego z zagranicy pojazdu marki Mitsubishi L200 jako pojazdu osobowo-towarowego do pozycji taryfy celnej 8703, podczas gdy w ocenie skarżącej był to samochód ciężarowy. Zdaniem skarżącej stanowi to naruszenie Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej, a w związku z tym art. 13 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeksu celnego (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.). Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie polega na błędzie subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2001 r. I CKN 102/99 – niepublikowane. J. Tarno - Komentarz do Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Sp. z o.o. Warszawa 2004).
Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, że podstawa kasacji dotycząca naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że powołane przez skarżącą rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN (Dz.U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2170) nie miało zastosowania w sprawie, bowiem weszło w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgłoszenia celnego na podstawie j.d.a. SAD nr [...] w przedmiotowej sprawie dokonano natomiast dnia 2 października 2003 r., tj. w trakcie obowiązywania Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. z 2002 r. Nr 226, poz. 1885), która w Postanowieniach wstępnych zawiera między innymi Ogólne Reguły Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej. Zgodnie z art. 13 § 3 pkt 1 ustawy ww. Kodeksu celnego – Taryfa celna obejmuje Polską Scaloną Nomenklaturę Handlu Zagranicznego PCN. W dniu przyjęcia zgłoszenia celnego – Polska Scalona Nomenklatura Handlu Zagranicznego PCN stanowiła załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 239, poz. 2031).
Nie jest uzasadniony zarzut błędnego i wybiórczego powołania się na ogólną zasadę taryfikacji wymienionej w punkcie 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej z pominięciem punktu 3a i 4, z których wynika, że przy taryfikacji towarów stosuje się pozycje w sposób najbardziej zbliżony, odpowiedni i jednoznaczny, pozwalający zidentyfikować towar.
Zgodnie z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej zawartych w postanowieniach wstępnych obowiązującej w dniu zgłoszenia Taryfy celnej – tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne. Dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych uwag.
Słusznie podkreślił Sąd I instancji, że opis pozycji i uwagi do sekcji lub działów mają pierwszeństwo przy klasyfikacji towarów. Dopiero w sytuacji, gdy nie jest możliwe sklasyfikowanie towaru według wskazanych kryteriów, mogą mieć zastosowanie pozostałe reguły interpretacyjne.
Zgodnie z komentarzem do Ogólnych Reguł Interpretacji Systemu Zharmonizowanego (uwaga wyjaśniająca III do reguły 1) zawartym w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, będącym załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 74, poz. 830 ze zm.) – druga część reguły 1 dotyczy sposobu klasyfikacji:
- a) zgodnie z brzmieniem pozycji i odpowiednimi uwagami do sekcji lub działów i
- b) stosując w razie potrzeby reguły 2, 3, 4 i 5, jeżeli nie jest to sprzeczne z treścią tych pozycji lub uwag.
Uwaga wyjaśniająca (IV) stanowi, iż zastrzeżenie (III) (a) jest oczywiste, a wiele towarów klasyfikuje się w Nomenklaturze bez uciekania się do jakichkolwiek dalszych rozważań reguł interpretacyjnych.
Uwaga wyjaśniająca (V) mówi natomiast – z zastrzeżeniem (III) (b) - wyrażenie "jeżeli nie jest to sprzeczne z treścią tych pozycji lub uwag" jasno określa, że brzmienie pozycji i wszystkich uwag do sekcji i działów z nimi związanych jest najważniejsze. Podstawowe znaczenie ma wówczas przy ustalaniu klasyfikacji.
Zgodnie ze swoim brzmieniem pozycja 8703 obejmuje "samochody i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702) łącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi". Natomiast pozycja 8704 zgodnie ze swoim brzmieniem obejmuje "pojazdy samochodowe do transportu towarowego".
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że samochód Mitsubishi L200 jest pojazdem służącym zarówno do przewozu osób (5 osób), jak i towarów. Klasyfikacja pojazdu do pozycji 8703 jest zatem zgodna z brzmieniem tej pozycji i uciekanie się do reguł 3a i 4 ORIPNS nie znajduje zastosowania, bowiem reguły te stosuje się w kolejności numerycznej – do wyrobów, których nie można zaklasyfikować zgodnie z regułą 1, 2 itd.
Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 1, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 6 pkt 5, § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).