Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 621/17, oddalił skargę M. M. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] września 2017 r. w przedmiocie przyznania płatności z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
M. M. złożył wniosek o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ONW do działek rolnych o łącznej powierzchni 55,91 ha położonych na gruntach w strefie nizinnej I, do działek rolnych o łącznej powierzchni 16,13 ha położonych na gruntach w strefie nizinnej II oraz do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,81 ha położonych na gruntach w strefie ze specyficznymi ograniczeniami.
W okresie od 28 września do 28 grudnia 2016 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, która wykazała nieprawidłowości. Dla działek [...], [...], [...], [...], [...] zastosowano kod nieprawidłowości DR33 – stwierdzono, że cała działka rolna nie jest gruntem rolnym. Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie skarżącego w tym samym czasie także wykazała nieprawidłowości.
Decyzją z [...] maja 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach przyznał stronie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 w wysokości 3 886,44 zł do działek rolnych położonych w strefie nizinnej I. Odmówił przyznania płatności do działek rolnych położonych w strefie nizinnej II i nałożył sankcję w wysokości 3 371,28 zł. oraz odmówił przyznania płatności do działek rolnych położonych na obszarach ze specyficznymi utrudnieniami oraz nałożył sankcję w wysokości 477,84 zł.
Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazal, że dofinansowanie jest uzależnione od powierzchni posiadanych gruntów rolnych i dlatego rozstrzygnięcie w sprawie było poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia faktycznej (rzeczywistej) powierzchni gruntów rolnych posiadanych przez wnioskodawcę spełniających wymogi przyznania płatności. Postępowanie to doprowadziło do ustalenia, że powierzchnia deklarowana działek rolnych do płatności ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej I wynosi 55,91 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona to 51,14 ha, powierzchnia deklarowana działek rolnych do płatności ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej II wynosi 16,13 ha, a powierzchnia stwierdzona to 4,57 ha, natomiast powierzchnia deklarowana działek rolnych do płatności ONW do gruntów położonych w strefie ze specyficznymi ograniczeniami wynosi 1,81 ha, a powierzchnia stwierdzona jest równa 0,25 ha.
Organ wyjaśnił też zasady nakładania kary administracyjnej w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania przekracza 3% lub 2 ha (art. 19a rozporządzenia 640/2014). W uzasadnieniu decyzji przedstawiono sposób wyliczenia zarówno dopłat, jak i kar administracyjnych.
Organ zauważył, że deklaracja M. M. we wniosku na rok 2016 nie odzwierciedlała stanu na gruncie oraz była niezgodna z danymi z systemu działek rolnych. Zadeklarował on do płatności część gruntów niekwalifikujących się do jej przyznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na powyższą decyzję.
Na wstępie rozważań, wobec zarzutów skargi, WSA wskazał, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). W świetle tego przepisu granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej, która powinna być rozumiana w znaczeniu materialnoprawnym, a nie procesowym. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej niż ta w której wniesiono skargę.
Dlatego też ramy niniejszej sprawy nie obejmują okoliczności, na które powołuje się strona, tj. brak dopłat do orzecha włoskiego i miedz śródpolnych od 2012 roku, brak rozpatrzenia wszystkich jego wniosków od kilku lat przez organ. Nie podlegają one zatem wyjaśnieniu na gruncie obecnie rozpoznawanej przed sądem sprawy.
Przystępując do kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego, Sąd wskazał, że jego materialnoprawną podstawę stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364).
Sąd podkreślił, że ubieganie się o płatności ma charakter wnioskowy, a postępowanie prowadzone jest w zakresie określonym we wniosku. Zatem to rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy wskazuje we wniosku konkretne działki i ich powierzchnię do płatności.
Treść wniosku strony z dnia [...] czerwca 2016 r. nie budziła wątpliwości co do zakresu żądania. Wyraźnie bowiem na jego pierwszej stronie zaznaczono, że strona wnioskuje o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, płatności do powierzchni upraw owoców miękkich oraz płatności ONW i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o czym świadczy znak x zaznaczony na polach opisujących dane płatności.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest natomiast kontrola decyzji w zakresie płatności ONW.
Jednym z warunków uzyskania płatności jest oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w wyniku kontroli w zakresie wymogów wzajemnej zgodności oraz kontroli kwalifikowalności powierzchni przyjęto, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej I wynosi 4,77 ha (co stanowi 9,33% powierzchni stwierdzonej), dla gruntów położonych w strefie nizinnej II wynosi 11,56 ha (co stanowi 252,954% powierzchni stwierdzonej) oraz dla gruntów położonych w strefie ze specyficznymi utrudnieniami wynosi 1,56 ha (co stanowi 624% powierzchni stwierdzonej).
Ustalenia organów znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy, w poczet którego wchodzą, obok wniosku strony, raporty z kontroli, dokumentacja fotograficzna, szkice (płyty CD).
Powyższe postępowanie organu Sąd ocenił jako prawidłowe i tym samym podzielił wnioski, jakie zostały wywiedzione w związku ze skutkami poczynionych ustaleń. Raporty z przeprowadzonych kontroli zostały przesłane do strony w dniach [...] stycznia 2017 r., oraz [...] marca 2017 r. Strona została pouczona o możliwości złożenia pisemnych zastrzeżeń co do ustaleń w nich zawartych, jednakże nie skorzystała z tego uprawnienia. Raport z czynności kontrolnych stanowi dokument urzędowy, co powoduje, że organ – w braku przedstawienia dowodów odmiennych – był zobligowany przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści tych dokumentów, a w przedmiotowym przypadku były to wyniki dokonanych pomiarów powierzchni uprawnionych do płatności oraz stwierdzonych nieprawidłowości.
Raporty z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego zawierały szczegółowe informacje na temat każdej ze zgłoszonych działek, zawierały porównanie danych deklarowanych z danymi z kontroli, wymieniały kody dotyczące danej działki oraz zawierały uwagi. Dołączony opis kodów pozwalał na jednoznaczne zidentyfikowanie stwierdzonych nieprawidłowości i błędów. Subiektywne przekonanie skarżącego o tym, iż protokoły pokontrolne są niezrozumiałe i rozbudowane nie mogą podważyć prawidłowości ujętych w nich wyników dokonanej kontroli.
Prawidłowo również, zdaniem WSA, dokonano porównania pomiarów z kontroli na miejscu z wyznaczonymi w systemie identyfikacji działek rolnych powierzchniami kwalifikującymi się do płatności (PEG), przyjmując w przypadku rozbieżności jako wiążącą powierzchnię PEG.
WSA stwierdził, że deklarowane przez M. M. działki [...] – zadrzewione, zakrzaczone określone jako las i samosiejki – nie spełniały definicji użytku rolnego. Powierzchnia tych działek wynosiła 17,33 ha.
Pomimo zakwalifikowania tych gruntów przez skarżącego jako "użytków trwałych", należy zgodzić się z organem, że nie spełniają one definicji pojęć trwałych użytków zielonych, pastwisk trwałych czy upraw trwałych. Obszary te – jako nieużytkowane rolniczo – nie stanowią jednostek wykorzystywanych do działalności rolniczej.
Podkreślenia wymaga, iż wola skarżącego zgłoszenia ww. działek do płatności ONW nie budzi wątpliwości i wynika nie tylko z treści samego wniosku, lecz także z treści pisma strony z dnia [...] lipca 2016 r., w którym potwierdza, że wymienione w nim działki, na których znajdują się drzewa, zakrzaczenia – potocznie las i samosiejki kwalifikuje jako użytki trwałe zgłasza do płatności ONW.
Działając w granicach wniosku i dokonując jego weryfikacji, organy słusznie przyjęły, że działki te nie mogą być objęte wnioskowaną pomocą.
Biorąc pod uwagę wszystkie dokonane w sprawie ustalenia organów prawidłowo, zdaniem Sądu, przyjęto, iż łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej I wynosi 4,77 ha, dla gruntów położonych w strefie nizinnej II wynosi 11,56 ha oraz dla gruntów położonych w strefie ze specyficznymi ograniczeniami wynosi 1,56 ha. Ponadto, mając na uwadze treść art. 19a rozporządzenia 640/2014 oraz przepisy rozporządzenia ONW, Sąd stwierdził, iż organy prawidłowo wyliczyły wysokość zarówno płatności jak i kar administracyjnych.
W ocenie Sądu, prawidłowo organ uznał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie znajduje zastosowania przepis art. 77 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Objęte tym przepisem okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Wykryte przez organ nieprawidłowości nie są wynikiem błędu organu lub innego organu, a stanowią skutek nieprawidłowej deklaracji strony. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie dowiódł, że nie jest winny niedopełnienia obowiązków lub że nieprawidłowości nie powstały z jego winy oraz nie wystąpiły inne okoliczności, które mogłyby skutkować odstąpieniem od nakładania kar. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały także okoliczności określone w art. 15 rozporządzenia 640/2014.
Mając powyższe na uwadze, WSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zgodnie z modyfikacjami wynikającymi z art. 27 ust 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Ponadto organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organu II instancji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., opisuje bowiem ustalenia faktyczne oraz dowody, na podstawie których poczyniono te ustalenia oraz ich ocenę, a ponadto wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i ustosunkowuje się do zarzutów odwołania.
W tych okolicznościach nie można uznać, że organ prowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w ramach pomocy prawnej.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA w Kielcach, w sytuacji gdy decyzja obarczona błędem, w szczególności dotyczącym faktu, że organy zarówno I jak i II instancji nie wskazały, że skarżący rzeczywiście otrzymał dopłatę do uprawy orzecha włoskiego oraz miedz śródpolnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że skarżący taką dopłatę otrzymał, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, że skarżący otrzymał przedmiotową dopłatę;
- 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji do faktu, że skarżący nie otrzymał dopłaty do uprawy orzecha włoskiego oraz miedz śródpolnych, co w wydatny sposób utrudnia zrozumienie toku rozumowania Sądu I instancji, a w szczególności utrudnia kontrolę instancyjną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione w złożonej skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieskuteczne.
W pierwszym z zarzutów powołano naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a., a także w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy decyzja obarczona jest błędem, w szczególności dotyczącym faktu, że organy nie wskazały, że skarżący rzeczywiście otrzymał dopłatę do uprawy orzecha włoskiego oraz miedz śródpolnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący taką dopłatę otrzymał, podczas gdy z zebranych dowodów nie wynika jednoznacznie, że skarżący taką dopłatę otrzymał. W drugim z zarzutów wskazano na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do faktu, że skarżący nie otrzymał dopłaty do uprawy orzecha włoskiego oraz miedz śródpolnych, co utrudnia zrozumienie toku rozumowania Sądu I instancji, a w szczególności utrudnia kontrolę instancyjną.
Zauważyć w kontekście postawionych zarzutów należy, ze względu na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, określony w przepisie art. 183 § 1 p.p.s.a., że Sąd ten nie ma możliwości po raz kolejny rozpoznawania sprawy w jej całokształcie. Dokonuje bowiem rozstrzygnięcia w myśl powołanego przepisu jedynie w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej. To oznacza, że Sąd kasacyjny nie może zbadać sprawy pod kątem pełnej zgodności z prawem wydanej decyzji, w tym przypadku decyzji w przedmiocie przyznania płatności ONW za 2016 r. Czy jest ona zgodna z prawem procesowym i przepisami prawa materialnego, w konsekwencji czy rozstrzygniecie jakie zapadło przed organami administracji, zostało w sprawie wydane bez naruszenia regulacji prawnych.
W skardze kasacyjnej należy zatem wskazać konkretny przepis, którego naruszenia, zdaniem kasatora, dopuścił się Sąd I instancji. Ponadto skarga kasacyjna musi zawierać precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało – w ocenie jej autora – w danym przypadku uchybienie przez zaskarżony wyrok konkretnemu przepisowi, gdyż Sąd Kasacyjny nie może sam skargi kasacyjnej ani poprawiać, ani orzekać na zasadzie domyślania się (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1288/16, LEX nr 2501107). Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 2073/16, LEX nr 2531102).
Zauważyć zatem wypada w zakresie pierwszego z zarzutów i wskazanych w nim w pierwszej kolejności przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., że są to przepisy o charakterze wynikowym i nie mogą one stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Musi dojść do naruszenia innych regulacji, które w powiązaniu ze wskazanymi przepisami wynikowymi należy powołać w ramach wskazanej w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjnej. W orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzuty nie są trafne (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171).
W złożonej skardze kasacyjnej przepisy te w sposób prawidłowy powiązano wraz z innymi przepisami regulującymi postępowanie, uznanymi przez składającego środek zaskarżenia za naruszone. Autor skargi kasacyjnej połączył naruszenie art. 145 § 1 pkt lit. c i art. 151 p.p.s.a. z przepisami z zakresu postępowania administracyjnego, a mianowicie z art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. Zatem podstawowymi przepisami tego zarzutu są wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowi, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.
Natomiast art. 107 § 3 k.p.a. reguluje skład uzasadnienia decyzji administracyjnej, elementy uzasadnienia faktycznego i prawnego. Z treści tego ostatniego wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji stanowi zatem odzwierciedlenie wcześniejszych dokonanych przez organ ustaleń i ocen oraz zastosowanych przepisów, w oparciu o które doszło do wydania decyzji. Tymi przepisami, na podstawie których organ ustala stan faktycznych oraz dokonuje w ramach swobodnej oceny dowodów oceny zgromadzonego materiału dowodowego są, m.in. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W drugim zarzucie wskazano jako naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. przepis regulujący skład uzasadnienia orzeczenia sądowego. W myśl powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Sąd kasacyjny, co tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli.
Można wobec powyższego stwierdzić, że wskazane w zarzutach przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3, regulujące uzasadnienie decyzji, podobnie jak art. 141 § 4 p.p.s.a., także odnoszący się do uzasadnienia zapadłego rozstrzygnięcia, zawierają elementy, jakie winny się w uzasadnieniu decyzji i wyroku znaleźć, nie służą one do podważania ustaleń faktycznych i dokonanych ocen. Z orzecznictwa NSA wynika, że przepis artykułu 141 § 4 p.p.s.a. nie służy, wbrew intencji autora niniejszej skargi kasacyjnej, do podważania ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn.. akt II FSK 1106/06, LEX nr 317607). Kwestionowanie zgodności uzasadnienia z regulacją art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć podważaniu ustaleń stanu faktycznego, czy wyrażonej w jego zakresie oceny, jak też dokonanej przez sąd kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn.. akt I OSK 1186/18, LEX nr 2799419).
Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez stronę skarżącą nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083).
W przywołanych wyżej zarzutach kasacyjnych skarżący kasacyjnie kwestionuje de facto dokonane ustalenia faktyczne, stwierdza, że organy nie wskazały, że skarżący rzeczywiście otrzymał dopłatę do uprawy orzecha włoskiego oraz miedz śródpolnych, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że skarżący taką dopłatę otrzymał, podczas gdy z zebranych dowodów nie wynika jednoznacznie, że skarżący taką dopłatę otrzymał.
Jak wyżej już zauważono, powołane w podstawach kasacyjnych przepisy nie służą do podważania ustaleń faktycznych, dlatego już choćby z tego powodu zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieskuteczne.
Mając na względzie treść powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów, stwierdzić ponadto należy, że stawiając zarzut naruszenia prawa procesowego obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Art. 174 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że składający skargę kasacyjną zobowiązany jest do wykazania i uzasadnienia, że orzekający w sprawie sąd I instancji naruszył i to w sposób realny przepisy procedury sądowoadministracyjnej, przy czym to naruszenie było na tyle istotne, że gdyby do niego nie doszło, to wynik sprawy mógłby być inny.
Wypada w tym względzie przedstawić poglądy NSA prezentowane na tle omawianego zagadnienia. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego.
Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297). Obowiązkiem składającego skargę kasacyjną jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Takiego wywodu dotyczącego istotnego wpływu wskazanych naruszeń na wynik sprawy w skardze kasacyjnej nie przedstawiono. Podnoszona zaś w skardze kasacyjnej argumentacja w ogóle nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem wykracza ona swą treścią poza granice przedmiotowej sprawy.
W świetle powyższego postawione zarzuty należało uznać za nieskuteczne.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Do wydania rozstrzygnięcia o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny.