Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r. o sygnaturze III SA/Łd 839/04 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 19 lipca 2004 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzja ta uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej oraz w części dotyczącej wezwania do zapłaty zaległej kwoty wraz z odsetkami wyrównawczymi, a w pozostałej części utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 31 października 2003 r.
Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 23 stycznia 2002 r. o nr JDA SAD [...] objęte procedurą dopuszczenia do obrotu w zakresie klasyfikacji towaru nie było prawidłowe. Należało towar 3-ch pozycji z 31 pozycji skorygować. Chodzi o pozycje 29, 30, 31. Korekta objęła kod PCN 4016 99 88 – jako zabawki dla zwierząt wykonane z gumy, kod PCN 4303 90 00 – jako zabawki dla zwierząt wykonane z różnych materiałów z zewnętrzną warstwą wykonaną ze sztucznego futerka, PCN 6307 90 99 – jako zabawki dla zwierząt wykonane z materiałów włókienniczych połączonych z innymi materiałami ze stawkami celnymi konwencyjnymi właściwymi dla poszczególnych kodów, z wyjątkiem dla kodu PCN 6307 90 99 0, gdzie zastosowano stawkę celną autonomiczną w wysokości 60% wartości celnej towaru, a nie do kodu PCN 3926 90 99 ze stawką celną konwencyjną 15% wartości celnej towaru jako "pozostałe artykuły z tworzywa sztucznego".
Powyższa ocena została sformułowana w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego. Uznano, że pochodzenie towaru nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia. Wezwano importera do przedłożenia urzędowego tłumaczenia faktur załączonych do zgłoszenia celnego, certyfikatu eksportera ze szczególnym opisem towarów zgłoszonych w zakwestionowanych pozycjach dokumentu SAD, których klasyfikacja budziła wątpliwości, próbek towarów, a w przypadku ich braku szczegółowego ich opisu, oryginału zwykłego świadectwa potwierdzającego niepreferencyjne pochodzenie towarów. Strona ich nie przedstawiła. Organ dysponując wcześniej złożonymi dokumentami celnymi oraz pobranymi próbkami towarów zmienił ich klasyfikację zgodnie z Taryfą Celną Importową, będącą załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.). Wskazał, że sporne towary stanowią zabawki przeznaczone dla zwierząt, wykonane z różnych materiałów, a więc klasyfikacja ich do wyrobów z tworzyw sztucznych nie była uzasadniona. Prawidłowa ich klasyfikacja winna być oparta na rodzaju materiału z jakiego dany towar wyprodukowano lub jaki materiał nadaje zasadniczy charakter temu wyrobowi.
W ocenie Sądu, ocena organów była przedwczesna i z urzędu stwierdził uchybienia skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Chodzi o to, że zebrany materiał dowodowy był niewystarczający do dokonania oceny prawidłowości ustaleń. Wynikało z niego, że co do części towarów dokonano oględzin, ale brak jest protokołów z dokonania tej czynności sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 172 i 173 – Ordynacji podatkowej. Nie wiadomo też czy strona była powiadomiona o dacie dokonania tej czynności. Uzasadnienie decyzji obu instancji, co do przyczyn uznania towaru za wykonany z gumy czy tworzywa sztucznego było niewystarczające. Nie wskazano metody jaką organ posługiwał się w celu ustalenia materiału, z którego produkt był wykonany. Braki te czynią niemożliwym dokonanie kontroli prawidłowości przyjętych kodów towaru. Nie wiadomo też na jakich dowodach oparł się organ i jak je ocenił i czy dowody te były wystarczające dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Strona wprawdzie nie podnosiła zarzutu błędnych ustaleń co do materiału, z którego wykonane były poszczególne zabawki, to jednak co do zasady nie zgadzała się z przyjętą klasyfikacją. Organ winien był wyjaśnić stronie swoje stanowisko w tym zakresie. Uchybienia te naruszają art. 122. 124, 172, 173, 187 § 1, 190 i 210 § 4 – Ordynacji podatkowej, mogły mieć wpływ na wynik postępowania. Skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Łodzi zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa procesowego. Domagał się uchylenia wyroku w całości i rozpoznania skargi z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania. Zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania w zakresie istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy. Chodzi o art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy wyżej cytowanej – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu podał, że wydany wyrok narusza przepisy. Nie wskazał, w jaki sposób podane uchybienia miały wpływ na wynik sprawy i czy wpłynęły na rozstrzygnięcie podjęte przez organ II instancji. Nadto nie wykazano czy stwierdzone uchybienia mogły wpłynąć na wydanie decyzji innej niż zapadła w postępowaniu odwoławczym i czy mogły doprowadzić do odmiennej oceny podniesionych przez stronę zarzutów, a które uznano za bezzasadne. Uzasadnienie nie zawiera takich wyjaśnień. Sąd pominął okoliczność, że importer na etapie II instancji nie podnosił zarzutu błędnych ustaleń co do materiału, z którego wykonane były poszczególne towary. Podobnie przed Sądem I instancji. Pominięcie protokołu z przeprowadzonej kontroli celnej z pobraniem próbek towarów i ich badanie z 8 i 26 marca 2002 r. z udziałem pracownika importera, gdzie podano numer handlowy oraz jego nazwę i opis, materiał, z którego towar został wykonany, wskazuje wyraźnie na uchybienia.
Organ I instancji także wskazał na rodzaj dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym próbki spornych towarów, rodzaj towaru, numer handlowy, rodzaj materiału. Doszedł także do wniosku, że towary stanowią zabawki przeznaczone dla zwierząt z różnych materiałów. Wskazane okoliczności powodują, że wyrok naruszył zasadnicze przepisy i dlatego skarga jest uzasadniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący oparł skargę kasacyjną na drugiej z wymienionych wyżej podstaw kasacyjnych zarzucając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wskutek nieprawidłowego przyjęcia, że organ celny naruszył art. 122, 124, 172, 173, 187 § 1, 190, 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez nieustalenie rodzaju materiałów, z których wykonane zostały sprowadzone z zagranicy zabawki dla zwierząt.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego naruszenie przez organ celny wskazanych przepisów postępowania polegało na: niesporządzeniu zgodnie z wymogami art. 172 i 173 Ordynacji podatkowej protokołów z oględzin towarów, niezawiadomieniu strony o dacie przeprowadzenia tego dowodu, niewystarczającym uzasadnieniu decyzji i niewskazaniu metody jaką organ posłużył się ustalając rodzaj materiałów, z których wykonano zabawki, co według Sądu uniemożliwiało dokonanie oceny prawidłowości przyjętych przez organy celne kodów towaru i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W związku z tak sformułowaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji, należy na wstępie zauważyć, że warunkiem uwzględnienia skargi na podstawie powyższego przepisu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylając decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. musi zatem wskazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne.
Skarżący zasadnie zarzuca w skardze kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wykazał, że gdyby nie wymienione w uzasadnieniu wyroku naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przy przeprowadzeniu przez organ celny dowodu z oględzin pobranych próbek towaru, to ustalenia co do rodzaju materiałów, z których wykonano zabawki i klasyfikacji taryfowej tych towarów mogłoby być inne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając czy organy celne właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy w zakresie rodzaju materiałów, z których wykonano zabawki stwierdził, że ustalenia organów celnych w tym zakresie nie były podważane przez skarżącą Spółkę zarówno w odwołaniu jak i w skardze na decyzję ostateczną. Skarżąca nie zarzucała w szczególności, że przyjęta przez organy celne klasyfikacja taryfowa sprowadzonych zabawek nie jest właściwa ze względu na rodzaj materiałów, z których wykonano zabawki.
Oceniając, że zebrany przez organy celne materiał dowodowy nie jest wystarczający dla oceny prawidłowości zastosowanych przez organy celne kodów Taryfy celnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny poza wskazanymi uchybieniami w przeprowadzeniu dowodu z oględzin próbek towaru nie wziął pod uwagę innych dowodów, w tym także dopuszczonych z urzędu w postępowaniu sądowym. W konsekwencji Sąd I instancji nie wskazał okoliczności, które mogłyby rzeczywiście poddawać w wątpienie prawidłowość ustaleń organów celnych, co do rodzajów materiałów, z których wykonano sprowadzone zabawki.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ celny nie wskazał metody, jaką posłużył się w celu ustalenia materiału, z którego wykonane zostały sprowadzone zabawki, tymczasem okoliczność ta była wyjaśniana na rozprawie przed tym Sądem przez pełnomocnika organu, który podał, że rodzaj materiału, z którego wykonano zabawki ustalono na podstawie oględzin próbek i przetłumaczenia nazwy zabawek. Sąd w zaskarżonym wyroku nie wykazał, że przedstawione metody były niewystarczające dla oceny prawidłowości klasyfikacji celnej sprowadzonych towarów.
W wykonaniu postanowienia wydanego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Dyrektor Izby Celnej złożył do akt sprawy przy piśmie z dnia 25 kwietnia 2005 r. protokoły z kontroli celnej przeprowadzonej w Spółce "[...]" w dniach 8 i 26 marca 2002 r. oraz w dniu 11 kwietnia 2002 r. Kontrola ta została przeprowadzona w obecności G. P. dyrektora Zarządu Spółki "[...]". Zakresem tej kontroli objęto sprowadzone zabawki oraz dotyczącą ich dokumentację handlową i finannsowo-księgową. Wraz z protokołami przeprowadzonej kontroli celnej złożone zostały do akt sprawy dowody magazynowe, a także sporządzony w języku niemieckim wykaz zabawek dla zwierząt, określający nazwę zabawek oraz rodzaj materiałów, z których zostały one wykonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając czy organy celne właściwie ustaliły stan faktyczny sprawy nie wziął pod uwagę powyższych dowodów, a także nie uwzględnił treści faktur załączonych do dokumentu SAD i zawartych w nich danych o rodzaju materiałów, z których wykonano zabawki. W konsekwencji Sąd I instancji nie wykazał, że ustalenia organów celnych w tym zakresie były istotnie nieprawidłowe.
Wystarczającej podstawy do zakwestionowania tych ustaleń, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie stanowią wskazane w zaskarżonym wyroku uchybienia w przeprowadzeniu dowodu z oględzin próbek zabawek, gdyż Sąd nie uprawdopodobnił, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz że dawały podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny mając powyższe na uwadze uwzględnił skargę kasacyjną, jako opartą na usprawiedliwionej podstawie i uchylił zaskarżony wyrok.
Przy ponownym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny dokona, ponownej oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organy celne z uwzględnieniem w/w dowodów pominiętych w zaskarżonym wyroku i w zależności od wyników tej oceny skontroluje czy zastosowana przez organy celne klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów jest prawidłowa.
Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.