Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 641/17 oddalił skargę S. (...) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) stycznia 2017 r. nr (...)w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło S (...)zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Powyższemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: kpa) poprzez niewłaściwe zastosowaniu przepisów postępowania polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi i uznaniu, iż decyzja organu jest właściwa, pomimo naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa poprzez niewłaściwą wykładnie i błędne zastosowanie tj. art. 148 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że upłynął termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania pomimo, że strona skutecznie dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania po zatwierdzeniu opinii przez Zarząd tj. w dniu 7 września 2015 r, a zatem wniosek nadany w dniu 5 października 2015 r został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu o którym mowa w art. 148 § 1 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 7 marca 2018 r., V SA/Wa 641/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Decyzją z (...) marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z (...) czerwca 2011 r. zobowiązującą S. do zwrotu dotacji. Pismem z 2 października 2015 r. S. powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa, złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z (...) marca 2013 r. Postanowieniem z (...) listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego ze względu na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Ustalono, że wnioskodawca o wydanej decyzji ostatecznej dowiedział się 5 kwietnia 2013 r. W tym też dniu rozpoczął się bieg terminu (jednego miesiąca) do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa i upłynął 6 maja 2013 r. (bowiem 5 maja 2013 r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy - art. 57 § 3 kpa).
Podanie o wznowienie postępowania zostało nadane w październiku 2015 r., zatem z uchybieniem miesięcznego terminu do jego złożenia, wskazanego w art. 148 § 2 kpa. Zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku z 2 października 2015 r. oraz piśmie uzupełniającym z 19 października 2015 r., wnioskodawca dowiedział się o nowych okolicznościach istotnych dla sprawy z opinii prawnej z 18 lutego 2015 r., z którą zapoznał się 20 sierpnia 2015 r. Od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który upłynął 21 września 2015 r. (20 września 2015 r. przypadał w niedzielę, dzień wolny od pracy). Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Przyjmuje się, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Postępowanie w sprawie wznowieniowej wszczętej postanowieniem organu właściwego obejmuje zatem przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z (...) stycznia 2017 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z (...) listopada 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego ze względu na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Podstawą prawną rozstrzygnięcia są art. 149 § 3 kpa oraz art. 148 § 1 i 2 kpa. W Rozdziale 12 Wznowienie postępowania, ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uregulowano przesłanki wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, formę wszczęcia oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, właściwość organu oraz rodzaje decyzji kończących postępowanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazało przepisy zastosowane w sprawie wznowieniowej, które zostały powołane w podstawie prawnej postanowienia ostatecznego oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym z ich przytoczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku szczegółowo odniósł się do prawidłowości zastosowania przepisów Rozdziału 12 Wznowienie postępowania (kpa) w rozpoznawanej sprawie akcentując, że pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 (i następne) kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa, gdyż ustawodawca ograniczył czasowo możliwość skutecznego wniesienia żądania o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że decyzja ostateczna z 20 marca 2013 r. została stronie prawidłowo doręczona 5 kwietnia 2013 r. Okoliczność ta nie jest kwestionowana, ponieważ strona złożyła skargę z 9 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa upłynął 6 maja 2013 r. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że strona zapoznała się 20 sierpnia 2015 r. z opinią prawną, od tej daty należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który upłynął 21 września 2015 r.
Według art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach wskazanej podstawy kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Zarzut nie jest uzasadniony, ponieważ zastosowanie przez Sąd I instancji środka przewidzianego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Ta regulacja prawna oznacza, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji.
Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, co oznacza, że w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa, organ odwoławczy nie może również zmieniać zakresu sprawy i nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie orzekało o mocy prawnej własnego zaskarżonego postanowienia z 13 listopada 2015 r. i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu prawnym postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wyjaśniło podstawę prawną postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Są to przepisy prawa materialnego, które zastosował organ administracji publicznej. Przepisy zastosowane to te, które zgodnie z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 kpa zostały powołane w podstawie prawnej decyzji oraz wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., ponieważ stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy i nie został skutecznie podważony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie 184 p.p.s.a.