Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/GL 1124/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., w sprawie ze skargi E. B. S.A. w B. na decyzję D. I. C. w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadpłaty w podatku akcyzowym, uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organ podatkowy nie zastosowała się do wytycznych i nie uwzględnił oceny prawnej sprawy wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt III SA/GL 1287/08, którym uchylono decyzję D. I. C. w K. z dnia [...] września 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję odmawiająca Spółce zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2006 r.
Skargą kasacyjną D. I. C. w K. zaskarżył powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W zarzutach podniesiono naruszenie prawa materialnego, przepisów ustawy o podatku akcyzowym i przepisów prawa unijnego w zakresie odnoszącym się do momentu powstania obowiązku podatkowego w procesie dostawy energii elektrycznej ostatecznemu konsumentowi z uwzględnieniem występowania podmiotu pośredniego - dystrybutora (redystrybutora). Zarzut naruszenia prawa procesowego odnosił się natomiast do błędnego, zdaniem autora skargi kasacyjnej, ustalenia stanu faktycznego sprawy i istotnych sprzeczności w ustaleniach Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu. Przesłanki skutkujące wystąpieniem nieważności wymienione zostały w § 2 powołanego powyżej przepisu i stosowanie do treści pkt 4 tego przepisu nieważność postępowania zachodzi jeśli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeśli w rozpoznaniu brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Taka konstrukcja art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nakazuje odczytywanie wystąpienia przesłanki wyłączenia sędziego ex lege w powiązaniu z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. stanowiącym, iż sędzia wyłączony jest z mocy ustawy od orzekania w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator.
Podkreślenia wymaga, iż instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancji procesowej polegającej na bezstronności sędziego w danym postępowaniu. Przepis art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należy rozumieć jako regulujący sytuację gdy sędzia brał udział w postępowaniu przed niższą i wyższą instancją w wydaniu zaskarżonego orzeczenia jak również sytuację gdy sędzia brał udział w wydaniu orzeczenia, a później bierze udział w wydaniu kolejnego orzeczenia w tej samej sprawie. Ma służyć zagwarantowaniu realizacji konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowiącej prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ma również zapewnić budowanie zaufanie do organów sprawujących wymiar sprawiedliwości i znajduje umocowanie wynikające z art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelski i Politycznych (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Odstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wyłączenia sędziego z mocy prawa, albowiem w sprawie o sygn. akt III SA/GL 1287/08, w której uchylono zaskarżoną decyzję organu podatkowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty przez E. B. S.A. w B. podatku akcyzowego, jednym z członków składu orzekającego, który w dniu 16 stycznia 2009 r., wydał w tej sprawie wyrok, była sędzia Katarzyna Golat.
W niniejszej sprawie, w której przedmiotem kontroli była decyzja D. I. C., a która wydana została w konsekwencji powołanego powyżej orzeczenia WSA z dnia 16 stycznia 2009 r., w składzie Sądu pierwszej instancji wydającego wyrok z dnia 17 listopada 2009 r., również brała udział sędzia Katarzyna Golat i jak w poprzedniej sprawie również w niniejszej była sprawozdawcą.
Skoro w sprawie zaistniała przesłanka z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w stosunku do wskazanego Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., okoliczność ta skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważnością postępowania, co z kolei obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do wydania wyroku w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę szczególnie uzasadnione okoliczności związane z uwzględnieniem skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia od E. B. S.A. kosztów postępowania kasacyjnego.