Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 lutego 2004 r., sygn. akt 3 I SA/Lu 389/03 oddalił skargę M. N. - Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe [...] w Kosutach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia 23 maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła.
W uzasadnieniu wyroku podano między innymi, że M. N. - Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe [...] w Kosutach zgłosiła w 1998 r. do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym przywiezioną z Niemiec odzież używaną, klasyfikując ją do kodu PCN Taryfy celnej 6309 00 00 0 ze stawką celną obniżoną w wysokości 4,6% wartości celnej towaru. Do zgłoszeń celnych strona dołączyła deklaracje o unijnym pochodzeniu towaru, sporządzone na fakturach. Dyrektor Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej przyjął zgłoszenie celne SAD i objął towary wnioskowaną procedurą, dopuszczając je do obrotu na polskim obszarze celnym ze stawką celną obniżoną dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej.
Dyrektor Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej, po przeprowadzeniu weryfikacji dowodów pochodzenia uznał, że towary opisane na załączonych do nich fakturach nie posiadają preferencyjnego pochodzenia w rozumieniu Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38 ze zm.). W związku z tym decyzjami z dnia 15 listopada 2000 r., organ celny pierwszej instancji, uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym stawki celnej i określił kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki celnej autonomicznej.
Prezes Głównego Urzędu Ceł, działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia 26 czerwca 2001 r. utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, po rozpoznaniu skargi M. N., wyrokiem z dnia 29 maja 2002 r. sygn. akt I SA/Lu 882/01, uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, wskazując między innymi na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym rozważenia, czy w sprawie nie miały miejsca "wyjątkowe okoliczności", o których mowa w art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej decyzją z dnia 23 maja 2003 r. utrzymał w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w Białej Podlaskiej z dnia 15 listopada 2000 r. Organ odwoławczy podniósł, że objęta zgłoszeniami celnymi odzież używana była jedynie gromadzona i sortowana przez niemieckiego eksportera, nie były zaś na niej dokonywane żadne zmiany ani przetwarzanie, nie została więc poddana wystarczającej obróbce, o której mowa w art. 2 pkt 1 lit.b Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Odzież nie spełniała również warunku określonego w art. 5 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, w myśl którego odzież używana może być uważana za towar całkowicie uzyskany w Unii Europejskiej, jeśli nadaje się tylko do odzysku surowców.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej zauważył, że art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego dotyczy tylko takich sytuacji, gdy w przypadku uzasadnionych wątpliwości zagranicznym władzom celnym przesyłany jest wniosek o weryfikację i brak jest odpowiedzi na ten wniosek w ciągu dziesięciu miesięcy, lub odpowiedź ta nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów. W takiej sytuacji władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają wszelkich preferencji, chyba, że zaistnieją wyjątkowe okoliczności. W rozpoznawanej sprawie wyniki weryfikacji nadeszły w wymaganym terminie i zawierały wyraźną informację o braku preferencyjnego pochodzenia towaru.
W związku z tym art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 nie miał w sprawie zastosowania. Wobec nie złożenia świadectw pochodzenia odzieży używanej nie było możliwe zastosowanie, przy ustalaniu wymiaru cła konwencyjnych stawek celnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę M. N. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej, stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego. W związku z tym konieczne stało się ponowne przeprowadzenie postępowania przez ten organ. Z wyrażonej w art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie i dlatego za niezasadny WSA uznał zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ odwoławczy zebrał i rozpatrzył w sposób należyty cały materiał dowodowy stosownie do art. 187§1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Nietrafny okazał się zatem zarzut pominięcia wniosków dowodowych skarżącej, gdyż organ w sposób wyczerpujący ustosunkował się do złożonych przez stronę dokumentów, w tym do wyroku sądu niemieckiego i wskazał, w uzasadnieniu decyzji, jakie znaczenie mają te dokumenty dla rozstrzygnięcia sprawy.
WSA podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej dotyczące związania organu celnego kraju importu wynikami weryfikacji przeprowadzonej przez organy celne kraju eksportu, podkreślając, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły "szczególne okoliczności", o których mowa w art. 32 ust. 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego. Sąd pierwszej instancji zauważył, że niemiecki organ celny jednoznacznie wskazał, że przedmiotem obrotu były używane artykuły zebrane we Wspólnocie Europejskiej nie nadające się do ponownego użycia i nie użyte wyłącznie do odzysku surowców, co wykluczało uznanie towarów za całkowicie uzyskane we Wspólnocie w rozumieniu art. 5 ust. 1 lit. h Protokołu Nr 4 i zastosowanie preferencji.
WSA uznał, że organ celny na podstawie przepisów obowiązujących w kraju importu, w tym umowy międzynarodowej, będącej źródłem prawa powszechnie obowiązującego, wydał prawidłowe rozstrzygnięcie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. N. - Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe [...] w Kosutach wniosła o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., polegające na niezauważeniu i pominięciu szeregu uchybień i naruszeń prawa, dokonanych przez organ podatkowy wydający zaskarżoną decyzję, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca powtórzyła zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ celny art. 2, art. 87, art. 89 ust. 1 pkt 2 i 5 w związku z art. 217 Konstytucji RP, art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 2, art. 188, art. 201 § 1 pkt 2, art. 203 § 1 i art. 216 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, kierując je pod adresem WSA oraz podnosząc, że Sąd pierwszej instancji odniósł się do nich jedynie częściowo. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię.
Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 174 p.p.s.a. podstawę skargi kasacyjnej może stanowić naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, to jest treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz zawartego w niej wniosku, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że zakres kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji wyznacza strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
Skarga kasacyjna oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazywać musi na konkretne naruszenie przepisów prawa materialnego dokonane orzeczeniem sądu pierwszej instancji oraz określać na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być według skarżącego, prawidłowa wykładnia lub właściwe zastosowanie. Odpowiednio przy zarzucie naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna powinna wskazywać przepisy naruszone przez sąd i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., stanowić może mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania przed organami administracji publicznej, których działanie jest przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej powołano obie podstawy kasacyjne określone w art. 174 p.p.s.a..
Odnosząc się do pierwszej z nich stwierdzić należy, że autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię bez przytoczenia konkretnych przepisów naruszonych zaskarżonym orzeczeniem i podania prawidłowej ich wykładni. Tak sformułowany zarzut uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż nie spełnia on warunków określonych w art. 174 pkt 1 w związku z art. 176 p.p.s.a.. Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. nie jest zobowiązany ani uprawniony do precyzowania, uzupełniania lub domyślania się, w zakresie powołanych podstaw kasacyjnych, intencji autora skargi kasacyjnej.
W ramach drugiej podstawy kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniesiony został zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 2, art. 188, art. 201 § 1 pkt 2, art. 203 § 1 i art. 216 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 27 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego, a także art. 141 § 4 p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia wymienionych przepisów Ordynacji podatkowej należy podkreślić, że w judykaturze ukształtował się pogląd, że z faktu, iż skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawą tej skargi może być jedynie naruszenie przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie mogą natomiast stanowić podstawy skargi kasacyjnej przepisy stosowane przez organ celny przy wydawaniu decyzji. Zatem zarzut sformułowany na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być skierowany przeciwko wyrokowi sądu, a nie przeciwko decyzji organu celnego. Skoro zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej odnosiły się do postępowania administracyjnego i nie zostały powiązane z naruszeniem przez WSA przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ich badanie wykraczało poza zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyznaczony przez art. 183 § 1 p.p.s.a.
Przystępując do oceny zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć należy, że autor skargi kasacyjnej dopatruje się naruszenia wymienionego przepisu w "niezauważeniu i pominięciu szeregu uchybień i naruszeń prawa, dokonanych przez organ podatkowy wydający zaskarżoną decyzję". W związku z tak sformułowanym zarzutem zauważyć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które musi zawierać uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie do powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Szczególne znaczenie w każdym uzasadnieniu wyroku ma podanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Wymienione ostatnio elementy uzasadnienia wyroku powinny odnosić się nie tylko do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ale również zarzutów podnoszonych przez stronę w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że spełniają one wszystkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się do twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, wyjaśniając przyczyny uznania ich za nieskuteczne.
Podnieść także należy, iż w skardze kasacyjnej nie wykazano, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co niezależnie od przyczyny wskazanej wyżej wystarczająco uzasadniało uznanie powyższego zarzutu za wadliwy.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 207 § 2 p.p.s.a.