Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 431/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) z 12 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Poznaniu nr [...] z 12 października 2017 r. oraz zasądził od organu na rzecz strony 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...]- dalej: strona - 2 grudnia 2016 r. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w danej uprawie w wysokości, co najmniej 50% i mniej niż 70% spowodowane wystąpieniem w 2016 r. suszy, gradu, huraganu, deszczu nawalnego lub ujemnych skutków przezimowania. Do wniosku dołączono kopię protokołu zbiorczego z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. W oświadczeniu rolnik zadeklarował chęć otrzymania pomocy do [...] ha.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z 9 stycznia 2017 r. odmówił stornie przyznania pomocy.
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z 2 czerwca 2017 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Słupcy decyzją z 21 sierpnia 2017 r., przyznał stronie pomocy w wysokości [...] zł, a powierzchnia objęta wsparciem wynosiła [...] ha.
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu 28 września 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 21 sierpnia 2017 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem postępowania będzie analiza czy dopuszczalnym było przyznanie producentowi rolnemu ww. pomocy finansowej zgodnie z przepisami prawa krajowego w związku z art. 44 ust. 1 pkt 3 i art. 46 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm., dalej: u.f.p.).
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z 12 października 2017 r., stwierdził nieważności decyzji z 21 sierpnia 2017 r.
Orzekając na skutek odwołania strony Prezes ARiMR decyzją z 12 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że podstawą do unieważnienia ww. decyzji było to, że pomoc dla strony była wydatkowana z dotacji celowej z budżetu Państwa na rok 2016, zgodnie z umową zawartą z MRiRW, co oznacza, iż środki na tę pomoc musiały być wypłacone do końca 2016 r.
Uzasadniając uchylenie decyzji organów obu instancji WSA w Warszawie podkreślił, że materialnoprawną podstawę sprawy stanowią przede wszystkim przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 dalej: rozporządzenie). Zgodnie § 13j ust. 1 tego rozporządzenia w 2016 roku Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom rolnym, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody w danej uprawie w wysokości, co najmniej 50% i mniej niż 70% lub szkody powstały na powierzchni, co najmniej 50% i mniej niż 70% upraw w szklarniach i tunelach foliowych, spowodowane wystąpieniem w 2016 roku suszy, gradu, huraganu, deszczu nawalnego lub ujemnych skutków przezimowania w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Pomoc ta, o czym stanowi już § 13j ust. 4 rozporządzenia, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 5 grudnia 2016 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
Sąd I instancji podkreślił, że przepisy rozporządzenia nie przewidują terminu, który miałby ograniczać organ ARiMR w możliwości przyznania wnioskowanej przez stronę pomocy. Ograniczenie takie nie wynika także z regulacji u.f.p. Przytaczany przez ten organ art. 44 ust. 1 pkt 3 u.f.p. stanowi, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Z kolei art. 46 ust. 1 u.f.p. wskazuje, iż jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki, pomniejszonej o wydatki na wynagrodzenia i uposażenia, składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, inne składki i opłaty obligatoryjne oraz płatności wynikające z zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich, z zastrzeżeniem art. 136 ust. 4 i art. 153 ustawy. Przepisy ustawy o finansach publicznych pozostają bez wpływu na materialnoprawną kompetencję organu ARiMR do udzielenia pomocy finansowej wynikającej z § 13j ust. 1 rozporządzenia.
Sąd podniósł, że wobec treści regulacji § 13 rozporządzenia, brak jest podstaw, aby organ ARiMR odwoływał się do nieprzewidzianych tam kwestii budżetowych, skoro przyznanie pomocy nie zależy od jego uznania. Przeprowadzone w sprawie postępowanie nadzorcze nie wykazało, aby kontrolowana decyzja obarczona była jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). Chodzi tu o rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza to, iż powołany przepis, który w postępowaniu nadzorczym stanowi podstawę materialnoprawną decyzji nieważnościowej, został bezwzględnie naruszony.
W ocenie WSA z § 13 ust. 9 rozporządzenia wynikają dwa wnioski. Po pierwsze, na co zwraca uwagę także skarżąca, nie można uznać, aby racjonalne było działanie ustawodawcy, który z jednej strony umożliwiałby producentom rolnym wystąpienie z wnioskiem o pomoc do dnia 5 grudnia 2016 r., a z drugiej strony ograniczałby czasowo możliwość przyznania tej pomocy do 31 grudnia 2016 r. Działanie takie byłoby tym bardziej nieracjonalne, że na gruncie § 13j ust. 9 rozporządzenia dla przyznania pomocy może okazać się konieczne zastosowanie tzw. "współczynnika korygującego", którego ustalenie jest możliwe dopiero po uwzględnieniu danych co do wysokości dochodzonej pomocy, pochodzących ze wszystkich terminowo złożonych wniosków.
Po drugie, w § 13j ust. 9 rozporządzenia ustawodawca wyznaczył górną granicę kwoty (100 mln zł) przeznaczonej do udzielenia pomocy z § 13j ust. 1 rozporządzenia, przewidując szczególny mechanizm, który ma doprowadzić do jej nieprzekroczenia. Chodzi tu o "współczynnik korygujący". Rola organów ARiMR sprowadza się wobec tego de facto do rozdysponowania tak zakreślonej kwoty, w zgodzie z § 13j rozporządzenia. "Przerzucanie" w tym względzie jakiejkolwiek odpowiedzialności na producentów rolnych za ewentualne błędne zapisy umowy o dotację jest nie do przyjęcia w demokratycznym państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska.
Problem nieprawidłowego skonstruowania umowy cywilnoprawnej o dotację pozostaje poza weryfikacją Sądu administracyjnego, jako że z załączonej do zaskarżonej decyzji umowy o dotację z 16 stycznia 2017 r. przez Prezesa ARiMR z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że strony umowy ustaliły, że do jej wykładni stosuje się przepisy kodeksu cywilnego i u.f.p. oraz podlega ona kontroli sądów powszechnych.
Reasumując WSA stwierdził, że decyzja Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu producentowi rolnemu pomocy finansowej została wydana w oparciu o właściwą - mającą w sprawie zastosowanie podstawę prawną tj. § 13j rozporządzenia. Wskazane przez Prezesa ARiMR art. 44 ust 1 pkt 3, art. 46 ust 1 u.f.p. nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można, bowiem przyjąć, że treść decyzji, jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu stronie pomocy finansowej stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi pomocy zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy pomocy, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Prezes ARMiR wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie:
- - art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przez:
- 1) brak wskazania i wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, a w szczególności brak przedstawienia toku rozumowania, w tym wykładni przepisu, który doprowadził do wniosku, iż zawarte w § 13j ust.1 rozporządzenia słowa "w roku 2016" nie określają terminu końcowego przyznawania pomocy;
- 2) brak wyjaśnienia podstaw prawnych rozstrzygnięcia, iż ograniczenie dostępności pomocy, określonej w § 13j ust. 1 rozporządzenia do 31.12.2016r. jest niezgodne z przepisami prawa i nieracjonalne w świetle § 13j ust.9 tego rozporządzenia;
- b) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności naruszenie:
- 1) § 13j ust. 1 rozporządzenia przez błędną jego interpretację i przyjęcie, iż przepis ten nie zawiera terminu końcowego przyznania i wypłacenia pomocy określonej w tym przepisie;
- 2) § 13j ust. 9 rozporządzenia przez błędną jego interpretację i przyjęcie, iż określona w nim kwota stanowi jedyne kryterium ograniczające możliwość przyznania pomocy określonej w § 13j ust. 1 tego rozporządzenia;
- 3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne jego niezastosowanie, gdyż w zaskarżonym wyroku nie wykazano braku zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Słupcy z 21 sierpnia 2017 r., nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach powstały szkody spowodowane przez suszę w 2016r. wskutek rażącego naruszenia prawa.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Strona w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
W toku dalszej wymiany korespondencji strona organ organ podtrzymali swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, z urzędu biorąc pod rozwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły skutkujące nieważnością postępowania okoliczności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem zaistniały podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna organu oparta została na obu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż efektywne zarzucenie naruszenia norm procesowych czyni przedwczesnym zarzuty naruszenie prawa materialnego.
Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jest on nieusprawiedliwiony. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. Z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika zatem obowiązek sądu w zakresie umieszczenia w uzasadnieniu wyroku określonych elementów, w tym m.in. podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Obowiązkiem Sądu I instancji jest, więc przeprowadzenie wywodu prawnego, w którym omówiona zostanie podstawa prawna orzeczenia z uwzględnieniem jej wykładni. W ramach uzasadnienia Sąd zobowiązany jest także do odniesienia się do zarzutów podnoszonych w skardze.
Zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia może okazać się zasadny jedynie wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w tym przepisie zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Natomiast ewentualne wady oceny przedstawionej w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stanowią naruszenia tego przepisu. Nie oznaczają one bowiem tego samego, co brak tejże oceny (por. wyroki NSA: z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1426/13, LEX nr 1783559, z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1561/13, LEX nr 1590695 i z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 881/11, LEX nr 992445).
Unormowania art. 141 § 4 p.p.s.a ma przede wszystkim stwarzać gwarancje takiego podania przez sąd motywów swego rozstrzygnięcia, które umożliwiałoby stronie stosowanie dalszych środków zaskarżenia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez organ nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083).
W cenie NSA uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.: zwięźle przedstawiony stan sprawy, zarzuty strony oraz stanowisko organu, także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie to pozwala jednoznaczne ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA w Warszawie podejmując zaskarżone orzeczenie, co czyni chybionym zarzut naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego określonych w lit. b) pkt 1 i 2 petitium skargi kasacyjnej wskazać należy, że są one także nieusprawiedliwione. Jednocześnie z uwagi na komplementarny charakter tych zarzutów zasadne jest ich łączne rozpoznanie.
Istotą postępowania wywołanego skargą kasacyjną jest weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia Naczelny Sąd Administracyjny dokona oceny zagadnienia prawidłowości wykładni, a także zastosowania wskazanych w środku prawnym przepisów prawa materialnego.
Autor skargi kasacyjnej ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że § 13j ust 1 rozporządzenia zawiera termin końcowy przyznania i wypłacenia pomocy, oraz że określona w § 13j ust 9 rozporządzenia kwota nie stanowi jedynego kryterium ograniczającego możliwość przyznania pomocy określonej w § 13j ust. 1 tego rozporządzenia.
Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić.
Z przepisu § 13j ust. 4 rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż pomoc - o której mowa w ust. 1 wskazanej regulacji, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony w terminie do dnia 5 grudnia 2016 r. na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.
Strona postępowania wywiązała się z wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. obowiązków i w terminie do 5 grudnia 2016 r. złożyła stosowny wniosek we właściwym Biurze Powiatowym ARiMR.
Z przepisów omawianego rozporządzenia, jak również z ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie wynikają żadne ograniczenia w zakresie możliwości i potrzeby przyznania w zakreślonym przepisami terminie wnioskowanej pomocy. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, takie ograniczenie nie wynika ani z powoływanego przez organ w postępowaniu pierwszoinstancyjnym art. 44 ust. 1 pkt 3 ufp, który stanowi, że wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych, ani z art. 46 ust. 1 ufp, który wskazuje, iż jednostki sektora finansów publicznych mogą zaciągać zobowiązania do sfinansowania w danym roku do wysokości wynikającej z planu wydatków lub kosztów jednostki (...).
Wskazane przepisy ustawy o finansach publicznych nie modyfikują materialnoprawnej kompetencji organu ARiMR w sprawach objętych wnioskami opartymi na przepisach § 13j ust. 1 i 4 rozporządzenia. ARiMR jest zobowiązany skorzystać z przysługującej mu kompetencji do udzielenia pomocy finansowej, ilekroć spełnione zostaną przewidziane ku temu przesłanki, nie zaś - np. jak w konkretnym przypadku - powoływać się na przekroczenie terminu 31 grudnia 2016 r. w załatwianiu sprawy, na co wnioskodawca nie miał wpływu (tak też NSA w wyroku z 28 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2213/18).
Zgodnie z przewidzianą w tym samym akcie prawnym regulacją (§ 13j ust. 9 rozporządzenia), w przypadku, gdy ze złożonych wniosków wynika, że zapotrzebowanie na pomoc, o której mowa w ust. 1 przekracza łącznie kwotę 100 mln zł, wysokość tej pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody (...) stawki, o której mowa w ust. 8, oraz współczynnika korygującego. Współczynnik ten stanowi iloraz kwoty 100 mln zł i kwoty równej zapotrzebowaniu na tę pomoc wynikającemu ze złożonych wniosków oraz jest ustalany z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
Wobec treści powyższej regulacji tym bardziej brak jest podstaw, jak zasadnie podniósł Sąd I instancji, aby odwoływać się do nieprzewidzianych w przepisie kwestii budżetowych, skoro przyznanie rzeczonej pomocy nie zależy od uznania organu, abstrahując już od tego, że w żadnym razie nie powinno to stanowić o bezprzedmiotowości postępowania.
Istnienie regulacji mającej w sprawie zastosowanie, gdy zapotrzebowanie na pomoc przekracza łącznie kwotę 100 mln zł, wskazuje na racjonalność prawodawcy, który umożliwia producentowi rolnemu wystąpienie z wnioskiem o pomoc do dnia 5 grudnia 2016 r., a jednocześnie przewiduje zastosowanie tzw. "współczynnika korygującego", ustalanego po uwzględnieniu pochodzących ze wszystkich terminowo złożonych wniosków danych, co do wysokości dochodzonej pomocy i zapobiegającemu przekroczeniu górnej granicy kwoty przeznaczonej do udzielenia pomocy. W konsekwencji, rola organów ARiMR sprowadza się do rozdysponowania tak zakreślonej i rozliczonej zgodnie ze wskazanym przepisem § 13j ust. 1 rozporządzenia kwoty.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut sformułowany w lit. b) pkt 3 petitium skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne jego niezastosowanie, gdyż w zaskarżonym wyroku nie wykazano braku zaistnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Słupcy z 21 sierpnia 2017 r. W sprawie – jak trafnie wywiódł Sąd I instancji - nie stwierdzono podstaw stwierdzenia nieważności decyzji z mocy art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone wyłącznie do ustalenia, czy decyzja nie została dotknięta ciężką, kwalifikowaną wadliwością wyliczoną enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądowym przyjmowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Mając na uwadze powyższe przesłanki w rozpoznawanej sprawie nie można przyjąć, że treść decyzji Kierownika Biura ARiMR o przyznaniu stronie pomocy finansowej stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Przy tym rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi pomocy nie zawiera wady tkwiącą w samej decyzji, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka linia orzecznictwa jest następstwem gramatycznej, językowej wykładni tego pojęcia. Według słownika języka polskiego (Warszawa 1993 r., t. III, s.24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny.
Jeżeli w przedmiocie oceny możliwości stosowania i/lub wykładni określonej regulacji prawnej mają miejsce kontrowersje, spory i wątpliwości interpretacyjne, nie można w takim przypadku zasadnie mówić o rażącym naruszeniu prawa. Bowiem o rażącym naruszeniu prawa można mówić w wypadku oczywistego naruszenia prawa, dającego się ustalić na podstawie prostego zestawienia treści konkretnej normy prawnej z treścią orzeczenia zapadłego w sprawie. Zastosowana w orzeczeniu norma prawna powinna być rozumiana jednolicie. Rozbieżności w zakresie jej wykładni wykluczają możliwość uznania decyzji za rażąco naruszającej prawo, z uwagi na brak oczywistości takiego naruszenia (zob. np. wyrok NSA z 18 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1812/09, LEX nr 992225).
Wobec tego, że w rozpoznanej sprawie nie zaistniała oczywista sprzeczność pomiędzy treścią § 13j ust. 1 i 9 rozporządzenia a rozstrzygnięciem objętym decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Słupcy z 21 sierpnia 2017 r., skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).