Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 29 września 2021 r., sygn. akt I GSK 291/21

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi kasacyjnej [...] Sp. z o. o. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 301/20. Wyrokiem tym została oddalona skarga kasacyjna [...] Sp. z o. o. (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Wnioskodawca") na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Agencja" lub "ARiMR") z [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach poddziałania "[...]".

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "[...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Wniosek zawierał braki formalne, które uniemożliwiały jego dalszą weryfikację. W związku z tym Wnioskodawca trzema pismami: z 12 października 2018 r., z 29 stycznia 2019 r. oraz z 18 marca 2019 r. był wzywany m.in. do dostarczenia kopii promesy udzielenia kredytu, lub pożyczki, lub kopii umowy kredytowej lub umowy pożyczki – w przypadku, gdy operacja współfinansowana będzie ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki na 100% % wartości inwestycji operacji..

Pismem z 9 lipca 2019 r. Wnioskodawca został poinformowany, że wynik oceny działalności przedsiębiorstwa za lata 2015-2017 jest negatywny, w związku z czym należy przedstawić promesę wystawioną przez bank na podstawie pozytywnej pełnej oceny zdolności kredytowej na 100% wartości kosztów kwalifikowalnych operacji ([...] zł), zawierającą przynajmniej wszystkie poniższe zapisy dotyczące promesy kredytowej:

1. a) dane identyfikacyjne banku;
2. b) wartość kredytu z przeznaczeniem na pokrycie kosztów realizacji wniosku o przyznanie pomocy z ARiMR w ramach działania "[...]" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014- 2020;
3. c) wartość deklarowanego kredytu inwestycyjnego stanowi 100% w przypadku, gdy Podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy uzyskuje negatywną ocenę za wyniki dotychczasowej działalności realizowanej w ramach działania "[...]" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020;
4. d) promesa została wystawiona przez bank na podstawie pozytywnej pełnej oceny zdolności kredytowej Podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy;
5. e) data ważności promesy.

W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca w piśmie z 20 września 2019 r. wniosła o uwzględnienie informacji, że Spółka będzie realizować inwestycję korzystając z opcji finansowania wydatków poprzez spłatę rat leasingowych, w załączeniu przesyłając m.in. promesy leasingowe wystawione przez: [...] Sp. z o. o., [...] Sp. z o. o., [...].

Pismem z 1 października 2019 r. Skarżąca została poinformowana, że przedstawione promesy nie mają cech promesy leasingowej tj. nie zostały wydane przez instytucje leasingowe lub bankowe. W piśmie tym została ponownie poproszona o dostarczenie promesy bankowej wystawionej przez bank na podstawie pozytywnej pełnej oceny zdolności kredytowej na 100% wartości kosztów kwalifikowalnych operacji. Ostateczny termin na dostarczenie promesy bankowej upłynął 28 października 2019 r.

Wnioskodawca w odpowiedzi udzielonej 25 października 2019 r. wniósł ponownie o uwzględnienie informacji, że Spółka będzie realizować inwestycję korzystając z opcji finansowania wydatków poprzez spłatę rat leasingowych.

Z uwagi na fakt, że warunkiem zakwalifikowania do dalszej oceny wniosku, który nie osiągnął minimalnej wartości punktowej za dotychczasowa działalność, jest promesa bankowa nie niższa niż 100% wartości inwestycji - wystawiona przez bank na postawie oceny kredytowej wnioskodawcy, w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r., Agencja odmówiła przyznania pomocy wskazując na brak skutecznego uzupełnienia wniosku w powyższym zakresie.

Skarżąca wniosła skargę na rozstrzygnięcie Agencji z dnia [...] listopada 2019 r., wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. - naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania [...]" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1581 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie wykonawcze"), poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że podmiot ubiegający się o pomoc nie jest zdolny do zrealizowania operacji w sytuacji, gdy z przedstawionej organowi dokumentacji wynika, że wnioskujący jest zdolny do zrealizowania operacji;
2. - naruszenie § 2 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię i następcze przyjęcie, że podmiot ubiegający się o pomoc nie przedstawił właściwej promesy, podczas gdy wnioskujący przedstawił prawidłową promesę leasingową wymaganą przy operacji obejmującej jedynie zadania finansowane za pomocą leasingu, a właśnie takie założenia przedstawia planowana operacja;
3. - naruszenie § 13 ust. 2a rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że podmiot ubiegający się o pomoc nie uzupełnił braków formalnych podczas, gdy braki zostały uzupełnione w sposób prawidłowy poprzez złożenie promesy leasingowej.

W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W piśmie procesowym z dnia 14 września 2020 r. Skarżąca podniosła, iż mogła zmienić źródło finansowania wskazując realizację inwestycji korzystając z opcji finansowania wydatków poprzez spłatę rat leasingowych, mimo wcześniejszej deklaracji we wniosku o środkach własnych i mimo wezwań ze strony ARiMR do przedłożenia promesy bankowej. Zdaniem Skarżacej zarówno promesa bankowa, jak również promesa leasingowa, jest dokumentem stanowiącym przyrzeczenie dotyczące źródła finansowania, a jej uzyskanie poprzedzone jest badaniem zdolności finansowej ubiegającego się o promesę. Przedłożone przez Slkarżącą promesy zawierają zapis o tym, że promesa została wystawiona na podstawie pozytywnej oceny zdolności obsługi płatności Strony dokonanej w oparciu o przedłożone dokumenty finansowe i rejestracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "ppsa").

Uzasadniając wyrok, Sąd I instancji na wstępie wyjaśnił, że: " że szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych, obrót nimi lub ich rozwój" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w tym m.in. warunki jakie musi spełnić wnioskodawca ubiegając się o przyznanie pomocy, reguluje rozporządzenie wykonawcze, wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich".

Dalej wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w § 12 ust. 1 i 3 tego rozporządzenia wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Ustęp 2a ww. przepisu stanowi natomiast, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Ponadto w ust. 2 wskazano, że jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2018 r. poz. 627 ze zmianami, dalej: "ustawa wrow") dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio.

WSA uznał za niesporny fakt, że złożony przez Skarżącą wniosek zawierał braki wymagające usunięcia zgodnie z postanowieniami ww. przepisów rozporządzenia, a Skarżąca nie uzupełniła braków w postaci gwarancji bankowej mimo trzech wezwań. Sąd I instancji nie podzielił argumentacji Skarżącej, że promesa bankowa nie była wymagana w stanie faktycznym sprawy, a wystarczającym było złożenie promesy leasingowej. WSA zauważył, że podpisując wniosek o przyznanie pomocy, Skarżąca złożyła m.in. oświadczenie, że znane są jej zasady przyznawania pomocy określone w przepisach rozporządzenia oraz wymagania uszczegółowione w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy. Oznacza to, iż składając wniosek o przyznanie pomocy Skarżąca potwierdziła, iż posiada wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji wniosku. WSA zgodził się z Agencją, że operacja realizowana na podstawie przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy obejmowała koszty inwestycyjne nieobjęte leasingiem: budowy oraz rozbudowy bazy magazynowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zakupu urządzeń i maszyn zgodnie z opisem zadań stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie pomocy oraz koszty ogólne.

Zauważył też, że w piśmie z 4 marca 2019 r., Skarżąca deklarowała, że inwestycja zostanie zrealizowana ze środków własnych - "środki na inwestycję będą pochodzić z zatrzymanych płatności dla wspólników za dostarczone dla Spółki zboże". W ocenie WSA dostarczenie promesy bankowej stanowiło warunek dalszego procedowania wniosku, a treść akt administracyjnych potwierdza prawidłowość stanowiska organu dotyczącego stwierdzonych braków we wniosku Strony, które pomimo dwukrotnego wezwania nie zostały usunięte.

Dalej Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, złożony wniosek o przyznanie pomocy nie może być zmieniany przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w zakresie kwoty wnioskowanej pomocy przez jej zwiększenie lub w zakresie planu finansowego operacji lub zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, z wyłączeniem zmian wynikających z wezwań Agencji. Tymczasem w piśmie z dnia 25 października 2019 r. Skarżąca jednoznacznie wskazała, iż z zakresu rzeczowo-finansowego oraz pozostałych dokumentów usunięto pozycje dotyczące inwestycji w miejscowości [...], a Spółka będzie realizować inwestycję korzystając z opcji finansowania wydatków poprzez spłatę rat leasingowych. Zdaniem WSA, nie jest właściwie aby Wnioskodawca ograniczony terminem złożenia wniosku o pomoc (30 kwietnia 2018 r.), po prawie półtora roku od złożenia wniosku dokonywał jego istotnej modyfikacji, podważającej w istocie pracę organu analizującego treść wniosku i wysyłającego wezwania do jego uzupełnienia.

WSA wskazał, że postępowanie w sprawie o przyznanie pomocy jest postępowaniem konkursowym. Zatem aplikujące o pomoc finansową podmioty muszą spełnić wszelkie określone przepisami prawa i procedurą wymagania, w tym wymagania formalne, które w równym stopniu obowiązują każdego z aplikujących o pomoc na dzień złożenia wniosku, a nie istotnie modyfikować wniosek w zakresie rzeczowo-finansowym w każdym czasie po złożeniu wniosku.

Sąd I instancji za trafne uznał stanowisko ARiMR, że brak promesy bankowej oznacza również brak potwierdzenia źródeł finansowania inwestycji, wobec czego podmiot wnioskujący nie jest zdolny do zrealizowania operacji oraz osiągnięcia i zachowania celu, co uzasadnia odmowę przyznania pomocy na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym pomoc przyznaje się, podmiotowi zdolnemu do zrealizowania operacji. Zgodnie z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia wykonawczego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 1 lit. c ustala się na podstawie dotychczasowych i prognozowanych wyników finansowych podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy oraz możliwości sfinansowania operacji, w tym ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki, jak również biorąc pod uwagę posiadane zasoby rzeczowe i ludzkie, weryfikowanych na podstawie analizy danych i informacji zawartych w biznesplanie - w przypadku podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 1. Przedstawione zaś przez Skarżącą w toku postępowania konkursowego promesy leasingowe nie zostały wystawione przez bank czy też instytucję leasingową, tylko przez producentów/sprzedawców maszyn oraz wykonawcę robót budowlanych.

Podmioty wystawiające te promesy nie są firmami leasingowymi. Skarżąca w żaden sposób również nie wyjaśniła, w jaki sposób podmioty wystawiające promesy leasingowe np. sprzedawca maszyn - dokonywały profesjonalnej analizy zdolności obsługi płatności Skarżącej, jakie dokumenty finansowe i rejestracyjne były analizowane i przez jakich specjalistów.

Sąd I instancji nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. WSA nie uznał za zasadne uwzględnienie zawartych w replice na odpowiedź na skargę wniosków dowodowych dotyczących tego, że ARiMR dopuszcza i ocenia pozytywnie przedstawiane przez beneficjentów promesy leasingowe w tym samym działaniu.

[...] sp. z o.o. zaskarżyła omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię:
2. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego MRiRW z dnia 5 października 2015 r. przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że podmiot ubiegający się o pomoc nie jest zdolny do zrealizowania operacji w sytuacji, gdy z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że skarżący kasacyjnie jest zdolny do zrealizowania operacji;
3. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskujący nie przedstawił wymaganej przepisami promesy, podczas gdy wnioskujący przedstawił promesę, która jest dopuszczalna na gruncie | przepisów regulujących dane wsparcie finansowe;
4. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z § 13 ust. 2a rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wnioskujący nie uzupełnił braków formalnych j podczas, gdy ze stanu faktycznego i prawnego wywieźć należy, że braki formalne zostały j uzupełnione;
5. 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w związku z § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dokonane przez wnioskodawcę wycofanie kosztów z części zakresu rzeczowo-finansowego obejmującej koszty nieobjęte leasingiem do części obejmującej koszty objęte leasingiem są zmianą zakresu rzeczowo-finansowego objętą zakazem wynikającym z ww. przepisu rozporządzenia wykonawczego w sytuacji, gdy dokonana przez wnioskującego zmiana poprawności zapisu w odpowiednim wierszu dotyczącym kosztów nie jest zmianą zwiększającą wysokość pomocy ani zmianą zakresu rzeczowo-finansowego, ani zmianą zakresu planu finansowego operacji.
6. II. naruszenie przepisów postępowania, uchybienie których miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
7. 1) art. 106 § 3 i art. 113 § 1 ppsa poprzez odmowę dopuszczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wnioskowanego przez skarżącego dowodu dotyczącego faktu, że ARiMR dopuszcza w postępowaniu z działania 4.2. promesy leasingowe, albowiem mógł on posłużyć wyjaśnieniu istotnych wątpliwości;
8. 2) art. 113 § 1 ppsa w związku z art. 98 ppsa poprzez przedwczesne zamknięcie rozprawy i niewyjaśnienie w toku postępowania sądowego zaistniałych wątpliwości, które odnoszą się do okoliczności faktycznych wpływających na poprawność rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji, co skutkowało dokonaniem nieprawidłowej oceny zaskarżonego aktu administracyjnego;
9. 3) art. 141 § 4 ppsa poprzez oparcie wyroku i uzasadnienia wyroku na podstawie prawnej nie odnoszącej się do poddziałania 4.2. "[...]";
10. 4) art. 151 ppsa poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi, pomimo, że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia.

Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wniosła rozpoznanie skargi kasacyjnej poza rozprawą, składając oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Wniosła też o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, oraz o zasądzenie na rzecz Organu od Skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 ppsa z uwagi na to, że Skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a ARiMR również nie wniósł o jej przeprowadzenie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zaistniały warunki do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w tej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 ppsa. W takiej sytuacji należało w pierwszej kolejności rozpoznać zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów procesowych, a dopiero w dalszej naruszenia prawa materialnego.

Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 106 § 3 i art. 113 § 1 ppsa. Skarżąca żądała przeprowadzenia dowodu z promesy leasingowej i umorzy o przyznanie pomocy w innej sprawie. Możliwość przeprowadzenia dowodu przewidziana w art. 106 § 3 ppsa dotyczy sytuacji, gdy przeprowadzenie takiego dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozpoznawanej sprawie. Sąd i instancji zasadnie odmówił przeprowadzenia takiego dowodu, gdyż możliwość posłużenia się leasingiem "fabrycznym" (udzielonym przez podmiot nie będący typowym przedsiębiorstwem leasingowym) w innej sprawie, w innych okolicznościach faktycznych, bez przeprowadzenia analizy całokształtu tamtej sprawy i przeprowadzonej w niej ocen, nie pozwoliłaby na ocenę, czy w sprawie wniosku Skarżącej dopuszczalne było przedstawienie wyłącznie promesy leasingu "fabrycznego".

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zrzut naruszenia art. 113 § 1 ppsa w zw. z art. 98 ppsa. Należy zauważyć, że art. 98 ppsa zawiera dwie jednostki redakcyjne (paragrafy) dotyczące sposobu prowadzenia posiedzenia sądu przez przewodniczącego składu. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jakie normy, wynikające z której z tych dwóch jednostek redakcyjnych, zostały naruszone przez przewodniczącego składu sądzącego, a tym bardziej jaki wpływ miało to na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia art. 113 § 1 ppsa autor skargi kasacyjnej uzasadnia tym, że w jego ocenie w sprawie nie wyjaśniono zaistniałych wątpliwości, nie zadawano pytań, wskazywano na wadliwe uzasadnienie ustne wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny może jednak orzekać w oparciu o akta sprawy, w tym treść protokołu rozprawy przed sądem I instancji. W tej sprawie protokół ten nie zawiera żadnych treści, które pozwalałyby się odnieść do tak sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Należy przy tym zauważyć, że Skarżąca nie kwestionowała tego protokołu, nie dążyła do jego uzupełnienia czy sprostowanie w przewidzianym prawem trybie.

Co do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa, to należy zgodzić się ze Skarżącą, że Sąd I instancji na str. 4 uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazał na rozporządzenie dotyczące operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych, obrót nimi lub ich rozwój", które nie miało zastosowania w sprawie. Jednak przytaczając wcześniej zarzuty skargi WSSA wskazał na właściwe rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z 5 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i tryby przyznawania pomocy finansowej w ramach oddziałania "Wsparcie inwestycji w przetwarzanie produktów rolnych, obrót nimi lub ich rozwój) objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz.1518, tu wcześniej już nazywane "rozporządzeniem wykonawczym").

Dalej też Sąd I instancji przywoływał właściwie treść przepisów rozporządzenia wykonawczego mającego zastosowanie w sprawie. Tak więc mimo, że nie popełnienie tego błędu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie budzi wątpliwości, to jednocześnie nie wpływa on na prawidłowość zaskarżonego wyroku co do istoty rozstrzygnięcia, nie uniemożliwia prześledzenia argumentacji Sadu I instancji, a wreszcie nie pozwala na uznanie, że zaskarżony wyrok ze względu na to uchylenie nie odpowiada prawu. A należy tu przypomnieć, że zgodnie z art. 184 ppsa skarga kasacyjna może zostać oddalona, jeśli zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 151 ppsa. Jest to przepis tzw. "wynikowy" stanowiący podstawę oddalenia skargi w sytuacji nieuwzględnienia skargi, a wiec niestwierdzenia podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za wydaną z naruszeniem prawa w stopniu powodującym stwierdzenie jej nieważności lub uchylenie. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie dostrzegł naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszeń przepisów prawa materialnego (co zostanie wykazane niżej), to nie można uznać że Sąd I instancji naruszył art. 151 ppsa oddalając skargę nie dającą podstaw do jej uwzględnienia.

Autor skargi kasacyjnej postawił zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez błedną wykładnię: § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 4, § 13 ust. 2a i §13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Stawiając tak sformułowane zarzuty należy wskazać, na czym błąd wykładni wskazanych przepisów polegał, to znaczy jakiej wykładni dokonał (zdaniem skarżącego kasacyjnie błędnie) organ wydający rozstrzygnięcie i sąd I instancji, a jaka powinna być – zdaniem skarżącego kasacyjnie- prawidłowa wykładnia. W skardze kasacyjnej takiej argumentacji nie przedstawiono. Skarżący kasacyjnie w ramach tych zarzutów w istocie zakwestionował prawidłowość zastosowania tych przepisów. Przepisy te stanowią, co następuje:

1. - z § 2 pkt 1 lit. c wynika, że pomoc przyznaje się podmiotowi, jeżeli jest zdolny do zrealizowania operacji oraz osiągnięcia i zachowania jej celu;
2. - z § 2 ust. 4 wynika, że spełnienie warunku określonego w ust. 1 lit. c ustala się (w odniesieniu do podmiotów takich jak Skarżąca) na podstawie dotychczasowych i prognozowanych wyników finansowych podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy oraz możliwości sfinansowania operacji, w tym ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki, jak również biorąc pod uwagę posiadane zasoby rzeczowe i ludzkie, weryfikowanych na podstawie analizy danych i informacji zawartych w biznesplanie;
3. - zgodnie z § 13 ust. 2a Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli podmiot ubiegający się o pomoc pomimo powtórnego wezwania, nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję;
4. - § 13 ust. 3 stanowi, że złożony wniosek nie może być zmieniony przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w zakresie kwoty wnioskowanej pomocy przez jej zwiększenie lub w zakresie planu finansowego operacji lub zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, z wyłączeniem zmian wynikających z wezwań Agencji.
5. 2) prognozowanych wyników finansowych podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy oraz posiadanych zasobów rzeczowych i ludzkich, weryfikowanych na podstawie analizy danych i informacji zawartych w biznesplanie - w przypadku podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3.";

Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się w istocie do tego, że Skarżąca kwestionuje prawidłowość zastosowania tych przepisów. Istotą sporu w tym zakresie są dwa zagadnienia:

1. 1) Skarżąca uważa, że wobec braku możliwości oceny spełnienia warunku do zrealizowania operacji oraz osiągnięcia i zachowania jej celu (§ 2 pkt 1 lit. c) na podstawie dotychczasowej działalności (co jest bezsporne) wystarczające było dostarczenie przez nią promes leasingowych od dostawców towarów i usług objętych wnioskiem, a żądanie przez organ promes bankowych (których nieprzedstawienie było podstawą rozstrzygnięcia odmownego) nie było uzasadnione;
2. 2) Skarżąca nie zgadza się, że dokonane przez nią zmiany w projektowanej operacji zostały przez Agencję i Sąd I instancji uznane za niedopuszczalne w świetle § 13 ust 3 rozporządzenia wykonawczego.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z niekwestionowanymi przez Skarżącą ustaleniami będącymi podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, Skarżąca wniosła o przyznanie pomocy na sfinansowanie kosztów inwestycyjnych takich jak budowa i rozbudowa bazy magazynowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W toku postepowania zmieniła zakres na zakup maszyn i urządzeń. Wskazywała, że sfinansuje koszty z tzw. "leasingu fabrycznego" udzielonego przez dostawców. Zgodnie z definicją umowy leasingu określoną w art. 7091 kodeksu cywilnego przedmiotem leasingu jest rzecz. Nie mogą więc być przedmiotem leasingu prace budowlane czy remontowe związane z budową i rozbudową bazy magazynowej wraz z infrastrukturą.

Z kolei zmiana zestawienia rzeczowo-finansowego zmierzająca do zastąpienia w planie finansowym kosztów rozbudowy obiektów Skarżącej kosztami nabycia maszyn i urządzeń stanowi zmianę zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, która to zmiana nie może być dokonana w stosunku do złożonego wniosku zgodnie z jednoznaczną treścią § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego. Tak więc Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu ani przez jego błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie.

Prawidłowo zatem Agencja uznała, a Sąd I instancji zaakceptował, że nie mogło dojść do sfinansowania operacji za pomocą leasingu, skoro zamierzona inwestycja obejmowała nie tylko nabycie rzeczy, ale również wykonanie robót i poniesienie związanych z tym kosztów ogólnych. Nie stanowi też w świetle art. 7091 kodeksu cywilnego leasingu opisana w art. 70918 kodeksu cywilnego umowa, przez którą jedna strona zobowiązuje się oddać rzecz stanowiącą jej własność do używania albo do używania i pobierania pożytków drugiej stronie, a druga strona zobowiązuje się zapłacić właścicielowi rzeczy w umówionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wartości rzeczy w chwili zawarcia tej umowy. Do takiej umowy stosuje się wprawdzie odpowiednio przepisy o leasingu, nie jest to jednak umowa leasingu, w której konieczne jest występowania podmiotu finansującego (leasingodawcy) - podmiotu trzeciego w stosunku do leasingobiorcy i dostawcy rzeczy (zbywcy).

Zatem prawidłowe było stanowisko Agencji i Sądu I instancji, że zasadne było domaganie się od Skarżącej promesy bankowej dla wykazania wymaganej zgodnie z w § 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia wykonawczego zdolności do zrealizowania operacji oraz osiągnięcia i zachowania jej celu, przy czym dla wykazanie tej zdolności zasadnie, zgodnie z prawidłowo zinterpretowanym i zastosowanym § 2 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, domagano się przedstawiania promesy bankowej.

Nieprzedstawienie takiej promesy mimo powtórnego wezwania stanowiło zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego podstawę do nieprzyznania pomocy.

Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej: § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 2 ust. 4, § 13 ust. 2 a) i § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, zatem Sąd I instancji nie naruszył też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa nie uchylając zaskarżonego rozstrzygnięcia ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego.

Biorąc to wszystko pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżony wyrok, mimo wskazanego uchybienia w jego uzasadnieniu, odpowiada prawu, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ppsa.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) ppsa, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.).