Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1282/20, na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa"), pozostawił bez rozpatrzenia skargę A Sp. j. w B. na rozstrzygnięcie Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 4 lutego 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 34 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia środka prawnego pełnomocnik skarżącej Spółki złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Poczty Polskiej 8 marca 2021 r. (koperta k. 52 akt sądowych).
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że od początku lutego 2021 r. do początku marca 2021 r. kancelaria pełnomocnika była wyłączona z normalnego funkcjonowania, albowiem z uwagi na stwierdzenie kilku jednoczesnych zakażeń wirusem SARS COV-2 oraz związanego z nimi obowiązku odbycia kwarantanny, pełnomocnik nie miał możliwości dotrzymania przepisanego terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85 - 89 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej.
Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu.
Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08).
Należy zauważyć, że pełnomocnik skarżącej Spółki występując z wnioskiem o przywrócenie terminu powołał się na brak swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał, że od początku lutego 2021 r. do początku marca 2021 r. kancelaria pełnomocnika była wyłączona z normalnego funkcjonowania, albowiem z uwagi na stwierdzenie kilku jednoczesnych zakażeń wirusem SARS COV-2 oraz związanego z nimi obowiązku odbycia kwarantanny, pełnomocnik nie miał możliwości dotrzymania przepisanego terminu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu. Zainteresowany podmiot musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu wystąpienie choroby była okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia regułom należytej staranności. To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, czy też jej przebieg uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. W orzecznictwie wskazuje się też, że podstawą przywrócenia terminu może być nagła, nieprzewidziana choroba, nie zaś trwające przewlekle schorzenie, które w sposób trwały nie pozbawia funkcjonowania w społeczeństwie i załatwiania własnych spraw lub w imieniu innych podmiotów.
Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że twierdzenia pełnomocnika skarżącej Spółki zawarte we wniosku dotyczące "kilku jednoczesnych zakażeń wirusem SARS COV-2 oraz związanego z nimi obowiązku odbycia kwarantanny", nie zostały uprawdopodobnione. Pełnomocnik nie załączył bowiem żadnego dokumentu na wskazaną okoliczność. Samo gołosłowne twierdzenie pełnomocnika skarżącej Spółki nie jest tożsame z brakiem winy. Pełnomocnik w żaden sposób nie wykazał, że przebywał na kwarantannie ani, że nie miał możliwości zlecenia sporządzenia skargi kasacyjnej substytutowi. Tym bardziej, że odpis zaskarżonego postanowienia został prawidłowo doręczony upoważnionemu pracownikowi kancelarii A. N. (zpo k. 34), a w dniu 4 marca 2021 r. (tj. 4 dni przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu) pełnomocnik skarżącej Spółki wskazał - na wezwanie Sądu - numer rachunku bankowego, na który należy zwrócić uiszczony wpis od skargi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu skarżącej Spółki profesjonalny pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik Spółki nie złożył skargi kasacyjnej w terminie. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 4 lutego 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 34 akt sądowych). Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 18 lutego 2021 r. Skargę kasacyjną złożono natomiast w dniu 8 marca 2021 r., tj. po upływie terminu 14 dni do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
Wobec oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skargę kasacyjną należało pozostawić bez rozpatrzenia, na podstawie art. 62 ust. 1 zd. 2 w związku z art. art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, o czym orzeczono w pkt 2 postanowienia.
O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej postanowiono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej.