Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 526/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Gminy A na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków przeznaczonych na realizację projektu.
Gmina A złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza skutkuje wyrządzeniem znacznej szkody majątkowej w budżecie organu. Ponadto utrzymanie stanu wykonalności zaskarżonej decyzji skutkuje nie tylko uniemożliwieniem skarżącej uzyskania pomocy ze środków pochodzących z funduszy europejskich, ale również pozbawieniem jej dysponowania funduszami przez czas trwania postępowania skargowego. Co więcej, każda kwota - niezależnie od jej wysokości - ma bezpośredni wpływ na stan finansów jednostki sektora finansów publicznych. W przypadku skarżącej wymusiłoby to konieczność dokonywania zmian w budżecie Gminy i poszukiwania środków do zwrotu kosztem innych zaplanowanych zadań w budżecie Gminy do zrealizowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "ppsa") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo).
Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności (w niniejszej sprawie 59 598 zł).
W przedmiotowej sprawie skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącej (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Trudno bowiem uznać, że ogólne twierdzenia skarżącej, że "wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza skutkuje wyrządzeniem znacznej szkody majątkowej w budżecie gminy" oraz, że "każda kwota - niezależnie od jej wysokości - ma bezpośredni wpływ na stan finansów jednostki sektora finansów publicznych", stanowią uprawdopodobnienie wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca gmina nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku. Brak jest podstaw by stwierdzić, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wnioskowanie takie uznać należy, za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości pełnej sytuacji finansowej skarżącej, tym bardziej, że skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 1500 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 750 zł.
Podsumowując, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ocenić aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej, wobec braku jakiejkolwiek dokumentacji.
Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w związku z art. 193 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.