Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1551/17 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę S. D. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 29 listopada 2016 r. do Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARIMR wpłynął wniosek S. D. o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych, w ramach poddziałania Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów ARiMR uznała, że brak jest przesłanek uzasadniających udzielenie pomocy. W związku z tym Kierownik Biura Wparcia Inwestycyjnego Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z 23 czerwca 2017 r. odmówił przyznania pomocy finansowej skarżącej, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. 1 pkt 3 w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych w ramach poddziałania Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1843 ze zm. - powoływanego dalej jako rozporządzenie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. We wniosku o przyznanie pomocy finansowej strona wskazała działalność zgłoszoną do wsparcia Kompleksowy system do pobierania, oceny i konfekcjonowania nasienia: pobieranie i konfekcjonowanie nasienia knurów i buhajów, urządzenie do pobierania nasienia z wyposażeniem oraz maszyna do pakowania nasienia z wyposażeniem.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, pomoc przyznaje się podmiotowi, który wykonuje działalność gospodarczą w zakresie co najmniej jednego z rodzajów działalności określonych w załączniku do rozporządzenia przez okres co najmniej dwóch lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy; do tego okresu wlicza się również okres zawieszenia prowadzenia tej działalności. Z PKD 2007 wynika, że produkcja nasienia knurów zawarta jest w podklasie 01.46.Z chów i hodowla świń. Podklasa ta obejmuje: chów i hodowlę świń, produkcję nasienia knurów. Natomiast produkcja nasienia buhajów mieści się w podklasie 1.42.Z. Podklasa ta obejmuje: chów i hodowlę bydła i bawołów na mięso, produkcję nasienia bydlęcego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się z przyjętą przez organ klasyfikacją. Objęta wnioskiem skarżącej działalność nie może być przedmiotem dofinansowania. Kody 01.42.Z i 01.46.Z, jak wynika z treści załącznika do rozporządzenia, nie podlegają wsparciu w ramach Rozwój przedsiębiorczości, rozwój usług rolniczych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy lub o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przez jego:
- 1. niewłaściwe zastosowanie, przez uznanie, że skarżąca nie wykonuje działalności gospodarczej w zakresie jednego z rodzajów działalności określonych w załączniku nr 1 do Rozporządzenia, przez okres co najmniej dwóch lat poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy,
- 2. błędną wykładnię przyjmując, że system konfekcjonowania, pobierania, pakowania i kompleksowej oceny nasienia knurów i buhajów, a także system bezpośredniej dystrybucji nie mieszczą się w ramach Działalności usługowej wspomagającej chów i hodowlę zwierząt gospodarskich, sklasyfikowanej pod kodem PKD 01.62.Z w Polskiej Klasyfikacji Działalności 2007.
Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę, bowiem zaskarżony nie odpowiada prawu. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przechodząc do oceny istoty sprawy należy wskazać, że skarżącej odmówiono pomocy w ramach działania Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej, poddziałanie Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej typ Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020, w związku z tym, że zdaniem organu, nie spełniła ona warunku prowadzenia działalności określonej w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Wskazany przepis odsyła z kolei do załącznika nr 1 rozporządzenia, w treści którego wymieniono m.in. działalność usługową wspomagającą chów i hodowlę zwierząt gospodarskich. Skarżąca kasacyjnie wnioskując o pomoc z programu wskazała, że od ponad dwóch lat prowadzi działalność objętą kodem PKD 01.62.Z, a w jej ramach działalność związaną ze sztucznym unasienianiem i na rozwój tej działalności zamierza przeznaczyć uzyskane środki.
Zgodnie bowiem z wyjaśnieniami do PKD 2007 działalność usługowa wspomagająca chów i hodowlę zwierzą gospodarskich ujęta pod kodem 01.62. obejmuje działalność rolniczą świadczoną na zlecenie w zakresie działalności związanej ze sztucznym unasienianiem.
Z wyjaśnień do PKD 2007 nie wynika, że działalność polegająca na sprzedaży, konfekcjonowaniu, przechowywaniu i ocenie jakości nasienia zwierząt gospodarskich (knurów, buhajów) nie wchodzi w podklasę oznaczoną kodem PKD 01.62.Z, tj. nie stanowi składowych działalności świadczonej na zlecenie, związanej ze sztucznym unasienianiem. Choćby czynności podejmowane w ramach systemu oceny jakości nasienia (na zlecenie) są nierozerwalnie powiązane z działalnością dotyczącą sztucznego unasieniania.
Pozwala to na stwierdzenie, że jest to system zapewniający gwarancję zachowania parametrów genetycznych (rasy), jak również mający na celu utrzymanie wysokiej skuteczności samej inseminacji. Ponadto nie można z działań związanych ze sztucznym unasienianiem (wykonywanych na zlecenie) wyłączyć tych, które dotyczą zapewnienia właściwego pakowania produktu (konfekcjonowania), jego przechowywania i dystrybucji (zachowanie odpowiednich warunków transportu).
W świetle powyższego, błędne jest przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładni, zgodnie z którą działalność związana ze sztucznym unasienianiem ogranicza się jedynie do samej czynności inseminacji, a wyklucza inne działania około inseminacyjne, takie jak ocenę jakości nasienia, jego konfekcjonowanie, przechowywanie, czy dystrybucję.
Zasadny jest zatem zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Sprawa dotyczyła jedynie tej kwestii, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był na zasadzie art. 188 p.p.s.a. uprawniony do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpatrzenia skargi przez uchylenie rozstrzygnięcia ARiMR zawartego w piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).