Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 10 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 343/19

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r.(sygn. akt I SA/Ke 310/18.) oddalił skargę A.Z. (dalej też: "skarżący", "strona") na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej też:"Dyrektor", "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej też: "Kierownik". "organ I instancji") z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 2.148,80 zł.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] 2015 r. Kierownik przyznał A.Z. płatność rolnośrodowiskową w kwocie 2.898,20 zł z tytułu realizacji wariantów rolnictwa ekologicznego w tym 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz odmówił przyznania stronie płatności do wariantu 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), nakazał realizację działań naprawczych mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w trakcie kontroli na miejscu w zakresie norm N.04., N.04.1., W.9.1 oraz W.9.1.5. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu 29 maja 2015 r.

Decyzją z [...] października 2015 r. Dyrektor stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika z [...] 2015 r., uznając, że decyzja ta została wydana bez uwzględnienia danych przekazanych przez jednostkę certyfikującą Ekogwarancja. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. Kierownik odmówił przyznania A.Z. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, uznając między innymi, że nie spełnił on warunku określonego w § 10 pkt 2 lit. aa rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U.2013.361 ze zm.), dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe."

Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 13 stycznia 2016 r.

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Kierownik ustalił A.Z. kwotę nienależnie pobranych płatności rolno środowiskowych, w wysokości 2.898.20 zł,, utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora z 16 maja 2016 r.

Na powyższą decyzję A.Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Postępowanie sądowe zostało zawieszone postanowieniem z 29 września 2016 r., wydanym na podstawie art. 124 § 1 pkt 6 w związku z art. 56 ustawy p.p.s.a., z uwagi na uzyskaną informację, że przed wniesieniem skargi A.Z. uruchomił tryb nadzwyczajny w stosunku do zaskarżonej decyzji, składając wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Z uzyskanych informacji wynikało, że decyzją z 19 sierpnia 2016 r. Prezes Agencji odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, zaś Minister Rolnictwa decyzją z 26 września 2016 r. utrzymał w mocy przedmiotową decyzję Prezesa ARiMR. Na decyzję Ministra Rolnictwa strona nie wniosła skargi. Ostateczną decyzją z 9 listopada 2016 r. Prezes Agencji uchylił w całości decyzję Dyrektora Agencji z 16 września 2016 r. oraz stwierdził nieważność decyzji Kierownika z [...] grudnia 2015 r. o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Kolejną decyzją z [...] grudnia 2016 r. Kierownik przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 749,40 zł.

Wyrokiem z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 382/16 WSA w Kielcach uchylił decyzję Dyrektora z 16 maja 2016 oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika z [...] kwietnia 2016 r. ustalającą A.Z. kwotę nienależnie pobranych płatności rolno środowiskowych za rok 2014 r. w wysokości 2898.20 zł.

Decyzją z [...] maja 2017 r. Kierownik ustalił A.Z. kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014 w wysokości 2.148,80 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora z [...] lipca 2017 r. W wyniku skargi od tej decyzji WSA w Kielcach wyrokiem z 30 listopada 2017 r. (sygn. akt I SA/Ke 525/17), uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły i nie oceniły czy płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz czy istniała możliwość wykrycia tego błędu przez beneficjenta.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Kierownik ustalił A.Z. kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014 w wysokości 2.148,80 zł.

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. Dyrektor utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Organ II instancji jako prawidłowe ocenił ustalenia Kierownika, że decyzja z [...] 2015 r., na podstawie której przyznano i wypłacono płatności w kwocie 2.898,20 zł została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy decyzji Dyrektora z [...] października 2015 r. Wniosek strony z [...] kwietnia 2014 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 został ostatecznie rozpoznany decyzją Kierownika z [...] grudnia 2016 r. przyznającą wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 749,40 zł. Decyzja z [...] grudnia 2016 r. stała się prawomocna z dniem 17 stycznia 2017 r. Oznacza to według organu, że kwota stanowiąca różnicę pomiędzy płatnością przyznaną na podstawie pierwotnej decyzji Kierownika z [...] 2015 r. a płatnością przyznaną w ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2016 r. wydanej przez ten organ stanowi płatności nienależne, co uzasadnia ustalenie rolnikowi kwoty nienależnie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie.

Dyrektor wyjaśnił, że pierwotną decyzją przyznano w ramach wariantu 2.1 kwotę 2.148,80 zł natomiast ostateczną decyzją odmówiono przyznania płatności do tego wariantu.W ocenie organu nie wystąpiły w sprawie okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu płatności, tj. przedawnienie, wysokość kwoty zwrotu, pomyłka organu.

Wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A.Z. na powyższą decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. Sąd I instancji wskazał, że uchylając wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie I SA/Ke 525/17 decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, WSA w Kielcach podzielił stanowisko organu, że skoro decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. [...] 2015 r. przyznająca A.Z. płatność rolnośrodowiskową w kwocie 2.898,20 zł.(które to środki zostały skarżącemu wypłacone) została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z [...] października 2015 r., zaś ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] grudnia 2016 r. przyznano wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 749,40 zł., to różnica pomiędzy kwotą 2898,20 zł - przyznaną i wypłaconą pierwotną decyzją, a kwotą 749,40 zł, przyznaną decyzją ostateczną stanowi pomoc pobraną nienależnie w rozumieniu art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i art. 28 ust. 1 ustawy o PROW, do zwrotu której skarżący jest zobowiązany.

Sąd I instancji podzielił także stanowisko organu, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95, co oznacza, że organ był uprawniony do orzekania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jak również, że w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Każda kwota pobranych płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. WSA wskazał, że wyłączenie obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga co do zasady spełnienia łącznie dwóch wymienionych w nim przesłanek.

Po pierwsze płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. WSA skazał, że jakkolwiek rozporządzenie Nr 65/2011 nie definiuje pojęcia pomyłki organu w judykaturze utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "pomyłki organu" użytym w art. 5 ust. 3 tego rozporządzenia należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności (tak NSA w wyrokach z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 584/14, z 11 października 2013 r., sygn. akt II GSK 849/12, z 11 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 1861/12 dostępne www.orzeczenia.nsa.qov.pl).

Z kolei ocena, co do możliwości wykrycia błędu przez rolnika, winna uwzględniać zarówno charakter nieprawidłowości będącej podstawą ustalenia i wypłacenia kwoty nienależne pobranych płatności jak i akcentowane w orzecznictwie sądowym prawo rolnika do działania w zaufaniu do zgodności z prawem działań organu zajmującego się przyznawaniem płatności, (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt II GSK 870/14 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).W ocenie WSA organ dokonał ustaleń odnośnie określonej w art. 5 ust. 3 rozporządzenia przesłanki odstąpienia od obowiązku zwrotu przez beneficjenta nienależnie pobranych płatności.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że przyznanie nienależnie pobranej płatności nastąpiło w wyniku pomyłki organu. Organ przyznając płatności decyzją z dnia [...] października 2015 r. (realizacja wniosku z [...] kwietnia 2014 r.) pominął dane przekazane przez jednostkę certyfikującą. Waga uchybienia skutkowała stwierdzeniem nieważności decyzji przyznającej płatności (decyzja z [...] października 2015 r.).Dokonanie płatności na podstawie decyzji, której nieważność została stwierdzona, według WSA należy rozpatrywać właśnie w kategorii pomyłki organu rozumianego jako błąd popełniony przez właściwy organ, którego skutkiem było dokonanie nienależnej płatności.

Skarżący przyjął na siebie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, które jak wynika z ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] grudnia 2016 r. nie zostało wykonane w wariancie 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), za który płatność pierwotną decyzją nie została przyznana, oraz wariancie 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), za który płatność w kwocie 2.148,80 została przyznana. Decyzja tą jest organ związany i nie może w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności weryfikować zasadności ustaleń, które stanowiły podstawę odmowy przyznania płatności we wskazanych wariantach. Zdaniem Sądu I instancji nie można zarzucić organowi dowolności oceny przez przyjęcie, że skarżący mógł wykryć w zwykłych okolicznościach to, że przyznanie płatności w wariancie 2.1 nastąpiło na skutek błędu organu. Obowiązki skarżącego jako beneficjenta zostały wyraźnie określone nie tylko w przepisach prawa powszechnie obowiązującego ale również w treści formularza wniosku o wsparcie.

WSA zauważył, że przepis regulujący przyznanie płatności ekologicznej (§10 pkt 2 lit a rozporządzenia rolnośrodowiskowego), uzależniający przyznanie płatności od wytworzenia produktów rolnictwa ekologicznego w rozumieniu ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, w powiązaniu z unormowaniem art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007) nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Skoro skarżący, który wystąpił o przyznanie płatności nie spełnił warunku wytworzenia produktu ekologicznego na działkach A,C,D,E,I, oraz J, co wynika z danych jednostki certyfikującej, nie można przyjąć, że nie miał świadomości, że zobowiązanie nie zostało przez niego wykonane.

Tym samym w opinii WSA w sposób uprawniony organ przyjął, że skarżący mógł wykryć błąd w zwykłych okolicznościach. Organ - na co wskazał WSA - nie kwestionuje, że A.Z. prowadził produkcję rolną metodami ekologicznymi, ale zasadnie eksponuje nie spełnienie wymogu wynikającego z realizacji programu rolnośrodowiskowego w wariancie 2.1, koniecznego dla przyznania płatności - wytworzenia produktu ekologicznego. Stanowisko organu potwierdza też treść otrzymanych przez A.Z. certyfikatów, które nie uwzględniają powierzchni upraw rolniczych metodami ekologicznymi w 2014 r.

W skardze kasacyjnej skarżący reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi Sądu I Instancji na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił: naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. - tj. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracyjne przepisów, tj:
2. - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1990 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 101 z późn.zm. - zwanej dalej k.p.a.), art. 77 § 1 k.p.a., art. 77 § 4 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegającego na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w aspekcie możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta, oraz nieprzeprowadzenia w pełnym zakresie dowodu z pisma jednostki certyfikującej, co doprowadziło do nieuprawnionego przyjęcia braku spełnienia koniecznej do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przesłanki braku możliwości wykrycia błędu, i w konsekwencji do oddalenia skargi,
3. - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez naruszenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuprawnione uznanie za udowodnione okoliczności, że skarżący mógł wykryć błąd organu, pomimo braku wystarczających ku temu podstaw, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów udzielonej pomocy prawnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Jednocześnie oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy przed NSA.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i § 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należy przypomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art.141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem jedynie legalność wyroku Sądu I instancji w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

Skarżący oparł skargę kasacyjną wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszeń przez organy przepisów art. 7, 77 § 1, 77 § 4, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. tj. brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w aspekcie możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta, oraz nieprzeprowadzenia w pełnym zakresie dowodu z pisma jednostki certyfikującej, co doprowadziło do nieuprawnionego przyjęcia braku spełnienia koniecznej do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przesłanki braku możliwości wykrycia błędu, i w konsekwencji do oddalenia skargi oraz naruszenie granic swobodnej oceny dowodów i nieuprawnione uznanie za udowodnione okoliczności, że skarżący mógł wykryć błąd organu, pomimo braku wystarczających ku temu podstaw, co w konsekwencji doprowadziło do nieuwzględnienia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.

Zauważyć należy, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. pozwala Sądowi I instancji na uchylenie decyzji, o ile zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: wystąpi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (inne, aniżeli dające podstawę do wznowienia postępowania), a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a wpływ ten musiał być istotny. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji, ale naruszenie charakteryzujące się istotnością wpływu na wynik sprawy. O naruszeniu takim można mówić wówczas, że gdyby ono nie zaistniało mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie w sprawie.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tyłu programu rolnośrodowiskowego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa była rozstrzygana przez WSA w Kielcach, który wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt I SA/Ke 525/17 uchylił decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wskazując na naruszenie prawa procesowego, (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), które może mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcie przez brak ustaleń i oceny w zakresie przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Nr 65/2011 - czy płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz czy istniała możliwość wykrycia błędu przez beneficjenta. Zgodnie zaś z treścią art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że podważanie przez kasatora z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przyjętego w sprawie stanu faktycznego oraz oceny przez organy, zaakceptowanej następnie przez Sąd, zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie jest usprawiedliwione.

Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej organy obu instancji, a za nimi Sąd I instancji dokonały analizy wszystkich faktów, które miały miejsce w sprawie biorąc pod uwagę art. 7, art.77 § 1, art. 77 § 4,art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a.

Uchylając wyrokiem z dnia 30 listopada 2017 r. decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, WSA w Kielcach podzielił stanowisko organu, że skoro decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] 2015 r. przyznająca A.Z. płatność rolnośrodowiskową w kwocie 2.898,20 zł została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z [...] października 2015 r., zaś ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z [...] grudnia 2016 r. przyznano wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 749,40 zł., to różnica pomiędzy kwotą 2.898,20 zł - przyznaną i wypłaconą pierwotną decyzją, a kwotą 749,40 zł, przyznaną decyzją ostateczną stanowi pomoc pobraną nienależnie w rozumieniu art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i art. 28 ust. 1 ustawy o PROW, do zwrotu której skarżący jest zobowiązany.

Sąd I instancji podzielił także stanowisko organu, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95, co oznacza, że organ był uprawniony do orzekania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W wyroku z 30 listopada 2017 r. Sąd podkreślił, że wyłączenie obowiązku zwrotu nienależnie dokonanej płatności wymaga co do zasady spełnienia łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze płatność dokonana musi być na skutek błędu organu, po drugie błąd jest tego rodzaju, że nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Realizując wskazania Sądu organ dokonał ustaleń odnośnie określonej w art. 5 ust. 3 rozporządzenia przesłanki odstąpienia od obowiązku zwrotu przez beneficjenta nienależnie pobranych płatności. WSA podkreślił, że organ przyznając płatności decyzją z dnia [...] października 2015 r. pominął dane przekazane przez jednostkę certyfikującą.

Waga uchybienia skutkowała stwierdzeniem nieważności decyzji przyznającej płatności. Zasadnie też Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że skarżący mógł wykryć w zwykłych okolicznościach to, że przyznanie płatności w wariancie 2.1 nastąpiło na skutek błędu. A.Z. ubiegając się o płatność za rok 2014, nie spełnił bowiem warunku wytworzenia produktu ekologicznego na działkach A,C,D,E,I, oraz J, co wynika z danych jednostki certyfikującej oraz certyfikatów zgodności złożonych przez stronę w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej. Mimo, że A.Z. prowadził produkcję rolną metodami ekologicznymi nie wytworzył produktu ekologicznego w ramach wariantu 2.1 Uprawy rolnicze. Składając [...] kwietnia 2014 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej skarżący oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania i wypłaty płatności, co potwierdził również w treści odwołania, był więc świadomy, iż warunkiem przyznania płatności w ramach wariantu 2.1 jest wytworzenie produktu ekologicznego.

Tym samym wbrew zarzutom skargi kasacyjnej błąd organu nie był błędem, którego A.Z. nie mógł dostrzec, co dokładnie zostało wyjaśnione przez organy zgodnie z wytycznymi WSA. Również, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji uzyskane przez A.Z. certyfikaty nie uwzględniają powierzchni upraw rolniczych metodami ekologicznymi w 2014 r.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a., na jego wniosek, po złożeniu stosownego oświadczenia. Zatem o powyższym orzeknie WSA w Kielcach (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.