Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 września 2005 r., V SA/Wa 236/05, oddalił skargę “B." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 16 listopada 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania celnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Spółka “B." wniosła o wystąpienie przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Warszawie do Ministra Finansów z wnioskiem o uzyskanie opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej /WCO/ odnośnie wpływu rabatów przyznanych przez dostawcę zagranicznego importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów oraz o zawieszenie postępowania celnego do chwili rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie odmówił przeprowadzenia tego dowodu oraz zawieszenia postępowania celnego.
Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia 16 listopada 2004 r. utrzymał w mocy postanowienie organu celnego pierwszej instancji.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 201 par. 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w związku z art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./ organ celny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie prejudycjalne występuje jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy celnej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji celnej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. W doktrynie prawa administracyjnego istnieje również zgodność co do tego, że jeżeli dane zagadnienie wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego.
Wypowiadając się co do zasadności odmowy uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania Sąd zauważył, iż strona skarżąca w uzasadnieniu wniosku zawieszenie postępowania nawiązuje ściśle do całokształtu materiału dowodowego toczącej się sprawy merytorycznej i dokonanej przez siebie oceny tego materiału. Kwestią sporną w sprawie jest bowiem m. in. to, czy rabat został importerowi przyznany przed czy po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym.
Zdaniem Sądu przez pojęcie “zagadnienia wstępnego" należy rozumieć wstępne zagadnienie prawne, tymczasem w sprawie nie tyle chodzi o wyjaśnienie rozbieżności prawnych, lecz o spór co do faktu. Kwestia rzeczywistego przysługiwania importerowi rabatu na sprowadzany towar, a w konsekwencji zasadność uznania, że wartość celna towaru odbiega od deklarowanej, podlega swobodnej ocenie organu administracyjnego może być kwestionowana w trybie instancyjnym lub w drodze skargi do WSA, nie zaś w drodze wcześniejszego występowania do międzynarodowych organizacji o “wydanie porady".
W konkluzji Sąd stwierdził, że wpływ zniżki ceny na wartość celną towaru nie stanowi w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do krajowych organów celnych i nie zachodzi w sprawie podstawa do zawieszenia postępowania celnego. Wzruszenia zaskarżonego postanowienia nie uzasadniały również, w ocenie Sądu, podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz art. 283 i 280 Kodeksu celnego.
Spółka “B." wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ w związku z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. “c", art. 106 par. 3, art. 135 i art. 141 par. 4 p.p.s.a. w związku z art. 262 Kodeksu celnego i art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez WSA, że organy celne prawidłowo dokonały wykładni oraz zastosowania cytowanych wyżej przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej oraz odmówiły zawieszenia postępowania celnego i przeprowadzenia dowodu z opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej oraz uznały, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne, podczas gdy istniały przesłanki uzasadniające potrzebę uzyskania wnioskowanej opinii WCO i zawieszenia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, jaki wpływ na wartość celną towaru ma rabat przyznany kupującemu po dniu zgłoszenia celnego jako forma wsparcia działalności kupującego.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że przedmiotem zagadnienia prawnego, które powstało na tle stanu faktycznego sprawy jest: czy właściwym jest korygowanie wartości transakcyjnej wynikającej z faktury handlowej, na potrzeby ustalenia wartości celnej w przypadku, gdy po dokonaniu zgłoszenia celnego i odprawy celnej towaru, importer otrzyma rabat od eksportera w sytuacji, gdy importer w dniu zgłoszenia celnego i odprawy celnej nie wie, że dostanie rabat.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione. W rozpatrywanej sprawie skarżąca domagała się przeprowadzenia dowodu z opinii Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej i w tym celu wnosiła o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej argumentując, że rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uzyskania opinii tegoż Komitetu w sprawie wpływu rabatów na wartość celną towarów. Organy celne obu instancji nie uwzględniły tego wniosku, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. podjęte w tej sprawie.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku zaskarżonym skargą kasacyjną jest całkowicie prawidłowe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu wspomnianego przepisu Ordynacji podatkowej mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, których rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu niż ten, który rozpatruje sprawę. Trzeba podkreślić, że nie chodzi tu o wyjaśnienie istotnych nawet wątpliwości prawnych, lecz o wydanie orzeczenia rozstrzygającego kwestię prawną. Przedmiotem zagadnienia wstępnego nie może być zatem wyjaśnienie czy ustalenie okoliczności faktycznych sprawy.
Ustalenie, czy rabat w konkretnej sprawie został importerowi przyznany przed czy po dacie dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie jest natomiast rozstrzygnięciem co do prawa. Wniosek o zwrócenie się o opinię Technicznego Komitetu Ustalanie Wartości Celnej jest w istocie żądaniem przeprowadzenia dowodu dotyczącego okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Według załącznika II do Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 /Dz.U. 1995 nr 98 poz. 483/, pt. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej, do zadań tego Komitetu należy m. in. dostarczanie takich informacji i udzielanie takiego doradztwa w jakichkolwiek zagadnieniach dotyczących ustalania dla potrzeb celnych wartości celnej towarów importowanych, o jakie może wystąpić każdy Członek lub Komitet. Takie informacje mogą przyjmować formę opinii doradczej, komentarza lub uwag wyjaśniających /ust. 2 lit. "d" załącznika/. Z tego przepisu jednoznacznie wynika, że Komitet nie jest organem upoważnionym do podejmowania władczych rozstrzygnięć wiążących organy i sądy państw członkowskich. Jego opinie doradcze i komentarze dotyczące ustalania wartości celnej towarów mogą mieć jedynie wartość dowodową i dlatego nie mogą być uznane za rozstrzygnięcia zagadnień wstępnych w rozumieniu art. 201 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 181, 183 par. 1 oraz 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.