Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 16 marca 2017 r., sygn. akt I GSK 377/15

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA w Warszawie) wyrokiem z 12 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 415/14 oddalił skargę [A.] s.c. (dalej: skarżąca, agencja celna) z udziałem [B.] Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] października 2013 r. w przedmiocie określenia wartości celnej oraz kwoty długu celnego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] marca 2010 r. skarżąca Agencja Celna działając jako przedstawiciel pośredni firmy [B.] Sp. z o.o. dokonała wpisu do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej. W dniu [...] kwietnia 2010 r. złożono zgłoszenie uzupełniające. Przedmiotem zgłoszenia było 2860 opakowań pomidorów importowanych z Turcji, zaklasyfikowanych do kodu CN 0702 00 00 99 Wspólnej Taryfy Celnej ze stawką celną 0%. W zgłoszeniu celnym zdeklarowano warunki dostawy [...] (sprzedający nie ponosi kosztów transportu towaru od momentu, gdy został on pozostawiony do dyspozycji kupującego). Do zgłoszenia celnego agencja załączyła fakturę handlową nr [...] z [...] marca 2010 r. na kwotę 13860 EUR oraz fakturę transportową z [...] marca 2010 r. nr [...] na kwotę 3400 EUR wystawioną przez turecką firmę, dokument pochodzenia EUR 1 nr [...] z [...] marca 2010 r. oraz deklarację wartości celnej.

Za podstawę opłaty zgłaszający przyjął sumaryczną wartość wynikającą z faktury handlowej nr [...] wraz z kosztami transportu wynikającymi z faktury nr [...] stosując kurs przeliczeniowy z [...] lutego 2010 r. (data wpisu do rejestru [...] marca 2010 r.), gdzie 1 EUR = 3,9878 (tabela nr 33 A/NBP 2010 z [...] lutego 2010 r.) i w efekcie określił stawkę celną w wysokości 0% (warunki stosowania środka "V001" - cena importowa równa lub większa od 84,6 EUR/100 kg).

W wyniku przeprowadzonej kontroli postimportowej stwierdzono nieprawidłowości związane z deklarowaną wartością towaru mające wpływ na prawidłowe określenie należności celnych i podatkowych. Naczelnik Urzędu Celnego w Pruszkowie wszczął w tej sprawie postępowanie w zakresie określenia prawidłowej wartości celnej oraz prawidłowej kwoty długu celnego z tytułu importu pomidorów.

Decyzją z [...] grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości 22.962,00 zł i orzekł o solidarnym zobowiązaniu do pokrycia długu celnego przez [B.] Sp. z o.o. oraz agencję celną. Decyzja został skierowana do obu stron.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [B.] Sp. z o.o.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że importowany towar był objęty systemem cen wejścia. Polega on na pobieraniu opłat celnych tzw. cła ad valorem oraz w sytuacji gdy cena importowa towaru jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw – cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego).

Organ odwoławczy wskazał, że warunki dostawy EXW w ww. zgłoszeniu celnym zostały zadeklarowane przez stronę nieprawidłowo. Towar został oddany do dyspozycji importera przez sprzedającego w miejscowości [...](Turcja) i transportem drogowym turecka firma spedycyjna dostarczyła towar do odbiorcy znajdującego się na terenie Polski. Dyrektor IC podkreślił, że zasadą jest rozdzielanie kosztów związanych z transportem towarów przed i po wprowadzeniu towarów na obszar Wspólnoty. Za nieprawidłowe organ uznał określenie przez importera wartości celnej sprowadzonych towarów z uwzględnieniem całkowitych kosztów transportu, od miejsca załadunku w Turcji do miejsca rozładunku w Polsce, w kwocie 3400 EUR, wynikających z faktury wystawionej przez turecką firmę spedycyjną. W załączonej do zgłoszenia celnego fakturze nie dokonano podziału wskazanych kosztów transportu na odcinku do granicy Wspólnoty oraz na terenie Wspólnoty.

Strona nie przedstawiła oryginału faktury transportowej ani umowy spedycyjnej lub oferty spedytora z podaniem stawek frachtowych w związku z transportem towarów do miejsca wprowadzenia na obszar Wspólnoty. Analizując zgłoszenie celne, załączone dokumenty (Carnet TIR XW63067790) oraz informacje uzyskane od Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce organ odwoławczy przedstawił prawidłowy podział kosztów transportu. Koszty transportu do granicy Wspólnoty [...] (BG) stanowią 37,06%, a od granicy Wspólnoty do miejsca przeznaczenia [...] (RP) stanowią 62,94% całkowitych kosztów wynikających z załączonej faktury transportowej.

Organ wskazał, że wartość celna towaru powinna zostać ustalona z uwzględnieniem kursu wymiany waluty obowiązującego w chwili powstania długu celnego tj. w niniejszej sprawie w dniu dokonania wpisu do rejestru towarów tj. [...] marca 2010 r. Zatem przy określeniu wartości celnej towaru należało zastosować kurs waluty 1 EUR = 3.9878 PLN (NBP tab. Kursów nr 33/A z [...].02.2010 r.). Wartość celna towaru winna zostać określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty: 13860,00 EUR (cena towaru faktury nr 140469) ˣ 3,9878 (kurs EUR) + 1260,10 EUR tj. 5025,00 PLN (wysokość kosztów transportu towaru do granic obszaru celnego Wspólnoty) = 60.296 PLN. Organ wskazał, że ustalona wartość celna towaru stanowi podstawę do określenia należności celnych przez zastosowanie stawki celnej ad valorem i cła dodatkowego. W przypadku importowanych pomidorów obowiązywała stawka celna ad valorem w wysokości 8,8 % wartości celnej towaru.

W związku z tym, iż w przedmiotowej sprawie strona udokumentowała pochodzenie towaru z Turcji zastosowano stawkę celną ad valorem w wysokości 0% wartości celnej towaru. W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej, tj. [...] marca 2010 r. obowiązywał kurs 1 EUR = 3,9926 PLN. W związku z tym Dyrektor wskazał, że określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w następujący sposób: 60.296 PLN (wartość statystyczna): 19800 kg (masa netto towaru) x 100 = 304.53 PLN/100 kg. Otrzymana w ten sposób cena importowa w wysokości 304,53 PLN za 100 kg masy netto towaru mieści się w przedziale określonym warunkiem V006 tj. 77,8 EUR/100kg co powoduje konieczność zastosowania stawki celnej w wysokości 0%+ 29,8 EUR/100kg masy netto towaru. 0% + 29,8 EUR/100kg x 3,9926 PLN/EUR (kurs EUR) x 19800 kg (masa netto towaru): 100 = 23.557,94 PLN (23558 PLN). W związku z tym, ustalono kwotę należności celnych w wysokości 23.558 PLN.

Na powyższą decyzję Dyrektora IC w Warszawie oddzielne skargi wniosły [B.] Spółka z o.o. i [A.] s.c.. Skarga [B.] Spółki z o.o. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 128/14.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny prawidłowość zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru (pomidorów), która zdaniem organów celnych została zawyżona poprzez doliczenie do ceny towarów zawyżonych kosztów transportu oraz stawki celnej, które miały wpływ na prawidłowe określenie należności celnych, poprzez doliczenie do należności celnych opłaty dodatkowej.

Sąd I instancji uznał, że art. 164 lit. a) rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2954/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz. Urz.WE L 253 z 11 października 1993 r. ze zm., dalej: RWKC) nie został przez organy celne naruszony. W myśl tego przepisu – w celu stosowania art. 32 ust. 1 lit. e) i art. 33 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm., dalej: WKC) – jeżeli towary są przewożone tym samym środkiem transportu do punktu znajdującego się poza miejscem wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty, koszty transportu obliczane są proporcjonalnie do odległości przebytej poza i wewnątrz obszaru celnego Wspólnoty, chyba że przedłożone organom celnym dowody wykazują koszty, które zostały poniesione na mocy obowiązującej ogólnej taryfy stawek frachtowych w związku z transportem towarów do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.

Skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła dowodów poniesionych kosztów. Sąd podkreślił, że organy nie zakwestionowały prawdziwości samej faktury przewozowej nr [...] i nie twierdziły, że wskazana w niej cena transportu jest fikcyjna, lecz tylko uznały, że podane na fakturze koszty transportu do granicy UE są zawyżone w stosunku do odległości. Wynika to z tego, że podział kosztów transportu jest odwrotnie proporcjonalny do przebytych odległości na trasie przewozowej towaru, co jest sprzeczne z zasadami ustalenia kosztów transportu towaru w obrocie międzynarodowym. Koszt transportu na prawie dwa razy krótszym odcinku pozaunijnym (od Fethiye do Svilengrad) stanowi w fakturze transportowej 62,94%, ogólnej wysokości kosztów transportu towaru, natomiast prawie dwa razy dłuższy odcinek unijny 37,06% ogólnej wysokości kosztów transportu.

W związku z tym trafnie organ zastosował art. 164 lit. a) RWKC dokonując właściwego proporcjonalnego podziału kosztów transportu, który spowodował, że koszt transportu do granic Wspólnoty wyniósł 1.260,10 EUR, a w granicach Wspólnoty 2.139,90 EUR.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących sposobu określenia wysokości stawki celnej oraz należności celnych dla importowanych pomidorów Sąd w pierwszym rzędzie wskazał, że organy zasadnie zakwestionowały zadeklarowane w zgłoszeniu celnym uzupełniającym SAD warunki dostawy EXW [...]. Wynika to przede wszystkim z tego, że już w fakturze handlowej nr [...] turecka firma sprzedająca towar określiła warunki dostawy jako [...] (free on truck), która jest realizowana tak samo jak warunki dostawy FOB. Ponadto zgłaszający zadeklarował cenę wejścia sprowadzonych pomidorów stanowiącej podstawę klasyfikacji towarów w oparciu o cenę FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty. Wartość celna przedmiotowych pomidorów została prawidłowo określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty. Przedstawiony w zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia wartości celnej jest prawidłowy. Przy ustalaniu wartości celnej towaru organy prawidłowo zastosowały kurs waluty EUR (1 EUR - 3.9878 PLN).

Odrębną kwestią jest stosowanie kursów walut w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów i należności celnych przywozowych w przypadku stawek celnych wyrażonych w EUR (w odniesieniu do przedmiotowych pomidorów drugi element stawki celnej - ekwiwalent taryfowy). Organy trafnie przyjęły – że w przypadku, gdy podmiot wnosi o określenie należności wg ceny FOB towarów powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty lub wartości celnej wyliczonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c) WKC - do określenia wartości celnej towaru stosowany jest kurs waluty wynikający z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalenia wartości celnej (Dz. U. Nr 87, poz. 827), natomiast do określenia ceny wejścia wskazanej we Wspólnej Taryfie Celnej oraz określenia należności celnych przywozowych z zastosowaniem stawek celnych wyrażonych w EUR - kurs waluty wynikający z art. 18 ust. 1 WKC.

Oznacza to, że w tych przypadkach stosowane są równocześnie dwa kursy walut tj. NBP do określenia wartości celnej oraz Komisji Europejskiej - do określenia cen wejścia wskazanych we Wspólnej Taryfie Celnej i wysokości stawek celnych wyrażonych w EUR. W niniejszej sprawie w dacie zgłoszenia celnego w procedurze uproszczonej tj. [...] marca 2010 r. obowiązywał kurs EUR = 3,9926 PLN.

W związku z tym, że cena importowa ustalona w wysokości 304,53 PLN/100kg masy netto towaru mieściła się w przedziale określonym warunkiem V006, organy prawidłowo zastosowały stawkę celna w wysokości 0% + 29,8 EUR/100kg masy netto towaru. W wyniku podstawienia danych została ustalona wysokość należności celnych: 0% + 29,8 EUR/100kg x 3,9926 PLN/EUR (kurs EUR) x 19.800 kg (masa netto towaru): 100 = 23.557,94 PLN. (23.558 PLN). Tak więc ustalenia należności celnych w kwocie 23.558 PLN organy dokonały w sposób zgodny z art. 139 ust. 1 lit. a i ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007, art. 18 ust. 1 WKC oraz art. 169-172 RWKC.

Sąd za błędne uznał także zarzuty dotyczące zasad ustalania wartości celnej towaru przy określaniu należności celnych od sprowadzonych pomidorów.

Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że wyliczenie ceny wejścia, a następnie kalkulacja należności celnych zostały przez organy celne przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Z tych też względów w ocenie Sądu zarzuty naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadne.

Sąd za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Za niezasadny uznał zarzut art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: o.p.) dotyczące nierozważenia materiału dowodowego. Decyzja zawiera wszystkie elementy kreślone w art. 210 § 1 i 4 o.p., a jej uzasadnienie wskazuje na zrealizowanie normy zawartej w art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. Za bezzasadny uznał również zarzut prowadzenia postępowania bez udziału strony poprzez brak doręczenia jej decyzji organu I instancji. Radca prawny V. M. G. została skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem Agencji Celnej w już toczącym się postępowaniu celnym i na organie celnym I instancji ciążył wynikający z art. 145 § 2 o.p. obowiązek doręczania wszelkich przesyłek związanych z prowadzonym postępowaniem właśnie temu pełnomocnikowi. Zawiadomienie dotyczące odwołania pełnomocnictwa dla radcy prawnego V. M. G. nie wpłynęło do Urzędu Celnego w P. W aktach sprawy znajduje się jedynie potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z Kancelarii pełnomocnika do organu I instancji w dniu [...] września 2011 r., która miała właśnie zawierać zawiadomienie o odwołaniu pełnomocnictwa.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez Grażynę [A.] s.c. w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.

1. 1. art. 139 ust. 1 lit. a) oraz ust. 3 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 z 21 grudnia 2007 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz. U. UE L 350 z dnia 31 grudnia 2007 r.) oraz art. 33, 34 rozporządzenie Rady (WE) 1182/2007 z 26 września 2007 r. ustanawiającego przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw, zmieniające dyrektywy 2001/112/WE, 2001/113/WE i rozporządzenia (EWG) nr 827/68, (WE) nr 2200/96, (WE) nr 2201/96, (WE) nr 2826/2000, (WE) nr 1782/2003, (WE) nr 318/2006 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2202/96 (Dz.Urz UE L Nr 273 z 26.09.2007), art. 18 oraz 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 727) oraz § 1 rozporządzenia w sprawie kursu wymiany, przez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że:
2. - wartość celna importowanych towarów jest tożsama z ceną FOB towaru, podczas gdy wartość celna jest jedynie wyliczana na podstawie ceny FOB;
3. - cena wejścia winna być ustalona na podstawie wartości celnej, podczas gdy cena wejścia winna być wyliczona na podstawie ceny FOB;
4. - do przeliczenia na walutę polską ceny wejścia (wyrażonej w Euro) winno stosować się kurs celny, podczas gdy kurs celny stosuje się wyłącznie do ustalenia wartości celnej a do ustalenia ceny wejścia należy stosować kurs brukselki
5. 2. które to naruszenia stanowią jednocześnie naruszenia art. 2 WKC polegające na uznaniu, że na terytorium Polski prawo wspólnotowe, w szczególności przepisy celne określone w rozporządzeniu nr 1182/2007 oraz nr 1580/2007, stosowane mogą być odmiennie niż na terytorium pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej

Przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności – art. 127 o.p., zasady umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu – art. 123 § 1 o.p., art. 145 § 1 o.p. w związku art. 165 § 1, 2, 4 o.p. i art. 247 § 1 pkt 3 o.p. – przez brak prawidłowego wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, co uzasadniało jej uchylenie ze względu na rażące naruszenie prawa.

2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Dyrektora IC została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności – art. 127 o.p., zasady umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu – art. 123 § 1 o.p., art. 145 § 1 o.p. w związku z art. 165 § 1, 2, 4 o.p. i art. 247 § 1 pkt 3 o.p. – przez prowadzenie sprawy bez udziału strony i skierowanie decyzji do osoby która nie jest stroną, co uzasadniało jej uchylenie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

W związku z powyższym, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Dodatkowo skarżący wnieśli o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego w trybie wskazanym w art. 267 TWE i ustalenie zasady wykładni przepisów:

1. 1. art. 139 rozporządzenia nr 1580/2007 i udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy cena wejścia, określona w art. 139 rozporządzenia nr 1580/2007 jest pojęciem tożsamym z wartością celną, określoną w odpowiednich przepisach WKC i czy te wartości mogą być stosowane wymiennie,
2. 2. art. 18, 35 WKC oraz art. 139 rozporządzenia nr 1580/2007 i udzielenia odpowiedzi, kiedy należy stosować kurs brukselki a kiedy kurs celny, jak i kurs przeliczeniowy należy stosować do przeliczenia ceny wejścia, cen progowych, wartości celnej
3. 3. czy zgodne z prawem Unii Europejskiej jest wymierzenie różnych wysokości ceł w różnych państwach przy zastosowaniu identycznych elementów kalkulacyjnych tłumacząc umieszczenie ich w różnych progach wejścia tym, że dane państwo należy lub nie do strefy Euro.

W odpowiedzi na złożoną skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek prawny sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1) i 2) p.p.s.a., z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a które w sprawie nie występują. Wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w środku prawnym podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Wobec takich regulacji nie ulega wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wspólników agencji celnej opiera się na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania przyjmuje się, że w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania aby przesądzić, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy. Podzielając ten pogląd należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie kontrola może odbywać się równolegle, ponieważ uwzględnienie w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego czyniłoby zbędnym badanie zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie wskazanych w pkt 1 i pkt 2 przepisów prawa unijnego " przez błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie; błędne zastosowanie polegające na uznaniu (...)."

Zgodnie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, błędne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów, dokonuje jedynie oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji publicznej. Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów odwołując się wprost do ich treści.

Ponadto skarżący kasacyjnie winien wykazać dlaczego zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia jest prawidłowa. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Czym innym jest przytoczenie podstawy kasacyjnej i wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone, a czym innym wszechstronne i przejrzyste uzasadnienie podstawy kasacyjnej, co do każdego wskazanego jako naruszonego przepisu prawa poprzez wyraźne określenie, na czym uchybienie polegało.

Rozpoznawana skarga kasacyjna nie w pełni spełnia te wymogi, ponieważ jej autor zarzucając "błędną interpretację" prawa materialnego nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, którego błędnej wykładni dokonał Sąd I instancji. Jednak mimo dostrzeżonych błędów, mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (treść dostępna w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny tych zarzutów skargi kasacyjnej, które odnoszą się do poglądu Sądu I instancji o zgodności z prawem skontrolowanej przez ten Sąd decyzji ostatecznej.

Istota sporu między stronami dotyczy prawidłowości obliczenia wartości celnej oraz tzw. ceny wejścia dla towarów (pomidorów) sprowadzonych spoza terytorium Unii Europejskiej (UE), a w konsekwencji nieprawidłowego obliczenia należności celnych, tzw. ekwiwalentu taryfowego.

Jak wynika z ustaleń faktycznych sprawy, importowany towar był objęty systemem cen wejścia, co nie jest kwestionowane, stanowiącym w imporcie produktów ogrodniczych specyficzny instrument ochrony rynku UE. Polega on na pobieraniu opłat celnych tzw. cła ad valorem oraz w sytuacji gdy cena importowa towaru jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw – cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego).

Określając ramy prawne sprawy należy wskazać, że w czasie objętym postępowaniem kwestie z tym związane w sektorze owoców i warzyw regulowały w szczególności: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1580/2007 ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1182/2007, a także rozporządzenie Komisji (WE) nr 1031/2008 zmieniające załącznik do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87.

Podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/200 stanowiła cena wejścia zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich, która zgodnie z wolą wnoszących skargę kasacyjną i w granicach prawem dozwolonych podlegała obliczeniu na podstawie art. 139 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia, a więc według tzw. ceny FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty (...).

W tym przypadku, zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu, wartość celna importowanego towaru obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. (...). Oznacza to, że przy ustalaniu wartości celnej towaru (do przewalutowania) miał zastosowanie tzw. kurs celny, a nie jak podnosi autor skargi kasacyjnej tzw. kurs b.

Zgodnie z art. 35 WKC, jeżeli czynniki służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna, kurs wymiany, który ma być zastosowany, jest taki jak należycie opublikowany przez właściwe w tym celu organy. (...) Jeżeli taki kurs nie istnieje, kurs wymiany, który należy zastosować, określany jest zgodnie z procedurą Komitetu.

W sposób szczegółowy stosowanie kursów wymiany regulują przepisy art. 169 – 172 RWKC. Wskazują one, że co do zasady, kurs walut jest ustalany w przedostatnią środę miesiąca i obowiązuje przez cały następny miesiąc. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej, a także stawki celnej ad valorem, określanej jako procent wartości celnej towaru. Na gruncie prawa krajowego sposób obliczania kursu wymiany walut reguluje § 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r., z którego wynika, że do obliczenia wartości celnej towaru stosuje się bieżący kurs średni walut obcych w złotych, wyliczany i ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, co w tym wypadku nakazywało przyjąć EUR=3,9926 PLN.

Natomiast kwestią odrębną, z czym nie zgadza się autor skargi kasacyjnej, było obliczenie należności celnych przywozowych, do których miał zastosowanie tzw. kurs b., a więc kurs walut dla celów określenia klasyfikacji taryfowej towarów. Zgodnie z art. 18 WKC, równowartość EURO w walutach krajowych, stosowana w celu określenia klasyfikacji taryfowej i należności przywozowych (stawki wyrażane w EUR), jest określana raz na miesiąc. Kursy zastosowane do tego przeliczenia są publikowane w przedostatni dzień roboczy miesiąca w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich serii C i stosowane są przez cały następny miesiąc. (...). W tym wypadku opublikowany w Dz. Urz. UE nr C 47/06 z dnia 24 lutego 2010 r. (3,9926 PLN).

W związku z powyższym, określenia należności celnych dla importowanego towaru należało dokonać w czterech niejako etapach: w pierwszym należało określić wartość celną towaru (przy zastosowaniu kursu celnego), w drugim – ustalić cenę importowanego towaru na 100 kg masy netto towaru, w trzecim – dokonać przeliczenia ceny wejścia oraz wartości ekwiwalentu taryfowego z zastosowaniem kursu b. i porównać wysokości ustalonej w ten sposób ceny z progami cen wejściowych ustalonych w WTC i w czwartym (ostatnim) – ustalić należność celną z zastosowaniem stawki celnej określonej w WTC.

Wskazany powyżej sposób wyliczenia należności celnej został przyjęty w zaskarżonej decyzji organu, co pozwala stwierdzić, że nie doszło do naruszenia prawa. W konsekwencji za prawidłowe należało też uznać stanowisko Sądu I instancji akceptujące przyjęty przez organ sposób wyliczenia należności celnych.

Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie podziela stanowisko NSA zaprezentowane w wyrokach: z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I GSK 86/14, I GSK 799/14; z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 70/15, I GSK 75/15 w sprawach, w których rozstrzygnięcie dotyczyło tożsamego problemu prawnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. kasator nie kwestionował stanu faktycznego przyjętego przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jednoznacznie wyjaśnił, jaki stan faktyczny sprawy przyjął.

Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. oraz przepisów o.p. wskazanych w zarzutach 1 i 2, które sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości przebiegu postępowania administracyjnego z udziałem strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku w sposób obszerny i wszechstronny odniósł się do wskazanych zarzutów (k. 17 do 20 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ celny również odniósł się do tych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji oraz organu odwoławczego, że na żadnym etapie postępowania celnego prawa strony nie zostały naruszone. W szczególności agencja celna skutecznie wniosła skargę do Sądu I instancji oraz skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.