Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 1038/17 oddalił skargę L. P. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 26 września 2017 r., nr 0401-IEW.711.3.2.2017, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
W dniu [...] czerwca 2017 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "wniosek o umorzenie, ewentualnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego". Z uwagi na wątpliwości co do treści żądania zawartego w przedmiotowym wniosku Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu, działając jako wierzyciel, wezwał skarżącego do sprecyzowania żądania.
W odpowiedzi pismem z [...] lipca 2017 r. skarżący wskazał, iż wnosi o potraktowanie wcześniejszego pisma jako wniosku skierowanego do wierzyciela, aby to wierzyciel zawnioskował do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego względem zobowiązanego.
Postanowieniem z 24 lipca 2017 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wystąpienia przez wierzyciela do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości złożenia wniosku do wierzyciela o skierowanie wniosku do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wszczęcia postępowania w sprawie wystąpienia przez wierzyciela do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Postanowieniem z 26 września 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżący nie może skutecznie żądać od wierzyciela, aby ten na jego wniosek wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W skardze do WSA skarżący zarzucił, że organy wyciągnęły błędne wnioski ze złożonego w sprawie wniosku. Zaznaczył, że nigdy nie kwestionował okoliczności, iż posiada uprawnienia do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazał, iż takie uprawnienie przysługuje wierzycielowi, tj. Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Toruniu. Wniosek dłużnika stanowił jedynie wniosek o podjęcie przez wierzyciela inicjatywy poprzez złożenie wniosku do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ to wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego. Wniosek zobowiązanego stanowił zatem jedynie sygnał, aby wierzyciel zastanowił się nad koniecznością podjęcia konkretnej czynności zwłaszcza, gdy nie ma możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na innej podstawie. Tym samym podstawa prawna wskazana przez oba organy, która ma uzasadnić odmówienie wszczęcia postępowania w sprawie jest błędna.
Sąd I instancji stwierdził, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie wystąpienia z żądanym wnioskiem do organu egzekucyjnego. Brak było również podstawy prawnej do wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. WSA podzielił stanowisko organów obu instancji, że z powodu braku materialnoprawnej podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego, zaistniała inna uzasadniona przyczyna skutkująca odmową wszczęcia postępowania administracyjnego stosownie do art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.)
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono błędne przyjęcie braku możliwości złożenia przez zobowiązanego wniosku do wierzyciela, aby złożył wniosek do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o jego zawieszenie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarga kasacyjna, pomimo wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie, została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Nastąpiło to na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842; dalej: ustawa COVID) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z uwagi na to, iż zawierała brak formalny, który nie podlegał konwalidacji, tj. nie zawierała przytoczenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia.
Przepis art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że skarga kasacyjna powinna zawierać:
- 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
- 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
- 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Nadto, zgodnie z treścią art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
W świetle powołanego art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. Rodzi to konieczność prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Spełnienie tych wymogów jest konieczne ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi związany jest Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie (zob.: B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 176).
We wniesionej skardze kasacyjnej skarżący nie uczynił zadość powołanym powyżej regulacjom prawnym. W petitum skargi kasacyjnej jej autor "zarzucając błędne przyjęcie braku możliwości złożenia przez zobowiązanego wniosku do wierzyciela, aby złożył wniosek do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o jego zawieszenie" nie wskazał jakichkolwiek przepisów, które jego zdaniem miały zostać naruszone przez Sąd I instancji, ani też nie określił czy zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego (oraz w jaki sposób), czy naruszenie przepisów postępowania. Powyższe kwestie nie zostały także przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym poprzestano na powołaniu poglądów doktryny, które dotyczyły wątpliwości pojawiających się na gruncie wprowadzonego do kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) art. 61a k.p.a. oraz przywołano ogólnikowo art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bez wskazania konkretnego przepisu lub przepisów tegoż artykułu (który posiada kilka paragrafów).
Poza wymienieniem powyższych regulacji prawnych w skardze kasacyjnej nie zostały postawione i uzasadnione zarzuty dotyczące konkretnych norm prawa materialnego lub procesowego.
Zgodnie z treścią art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że z trybu uzupełnienia braków skargi kasacyjnej wyłączone zostały wymagania w postaci przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 2166/18; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną.
O zwrocie wniesionego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.