Uzasadnienie
W dniu 26 listopada 2009 r. "S." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 16 kwietnia 2009 r., nr [...], dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do listopada 2006 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie.
Wniosek został złożony w następującym stanie sprawy:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r. uwzględnił wniosek Spółki "S." o wstrzymanie wykonania ww. decyzji i na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wstrzymał wykonanie tego aktu na etapie postępowania przed Sądem I instancji. Wyrokiem z dnia 10 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O.utrzymał w mocy przedmiotową decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. Od tego wyroku Spółka "S." wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Spółka "S." podała, że w związku z postanowieniem Sądu I instancji z dnia 14 lipca 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O. zawiesił z dniem 20 lipca 2009 r. wcześniej prowadzoną egzekucję z majątku Spółki w celu zaspokojenia wierzytelności z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do listopada 2006 r. Organ podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne z dniem 13 października 2009 r. po wydaniu przez Sąd I instancji wyroku z dnia 10 września 2009 r. w sprawie przedmiotowej decyzji. Podjęta przez Dyrektora Izby Celnej w O. egzekucja należności podatkowych spowodowała zablokowanie konta Spółki, czego konsekwencją będzie w najbliższym czasie zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i pozbawi zatrudnienia 10 osób pracujących w przedsiębiorstwie wnioskodawcy. Spółka podkreśliła, że zablokowanie konta uniemożliwi jej zakup niezbędnych surowców do produkcji olejów silnikowych, co w dalszej perspektywie będzie skutkować utratą konkurencyjności oraz pozycji na rynku w tej branży i doprowadzi do ogłoszenia upadłości Spółki. Spółka zaznaczyła, że prowadzi działalność gospodarczą w Polsce od 25 lat i dotychczas nie zalegała z należnościami podatkowymi względem Skarbu Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a., który ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – na podstawie art. 193 tej ustawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07) – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przystępując do oceny wniosku strony skarżącej w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, że Spółka uprawdopodobniła możliwość zajścia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w tym przepisie skutków w następstwie wykonania decyzji. Wszczęte przez organ postępowanie egzekucyjne z majątku strony skarżącej, polegające na zajęciu kont bankowych w celu zaspokojenia zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego o znacznej wysokości – 1.182.921 złotych, może bowiem spowodować bankructwo Spółki i zaprzestanie działalności gospodarczej, czyli jej upadłość. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., należy uznać za spełnione.
W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677).
W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do upadłości Spółki, nie da się w przyszłości zrekompensować.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu na mocy art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a.