Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. o sygn. akt V SA/Wa 1817/18, oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w G. na informację Banku Gospodarstwa Krajowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 22 lutego 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 245 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku pełnomocnik spółki wniósł bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia – w dniu 18 marca 2019 r. (data nadania przesyłki na poczcie). Pełnomocnik skarżącej podniósł, że w dniach 5-11 marca 2019 r. wystąpił u niego stan zapalny związany w obrębie szczęki, co spowodowało silny ból, uniemożliwiający wykonywanie jakiejkolwiek pracy umysłowej. Pełnomocnik przedłożył zaświadczenie lekarskie z 11 marca 2019 r., z którego wynika, iż w 2018 r. odbył on pierwszy etap chirurgiczny leczenia z zakresu chirurgii szczękowo-twarzowej; w dniach 5-11 marca 2019 r. doszło do zaostrzenia i powikłania zapalnego procesu chorobowego, w związku z czym zastosowano farmakoterapię i kolejne zabiegi w warunkach ambulatoryjnych. Skutkiem ubocznym procesu chorobowego i zastosowanych leków były znacznego stopnia zaburzenia percepcji i koncentracji.
Pełnomocnik skarżącej wskazał ponadto, że wniesienie skargi kasacyjnej w terminie nie było możliwe, ponieważ z uwagi na wagę sprawy, stopień skomplikowania oraz znaczenie dla Mocodawcy, a także wystąpienie zdarzenia uniemożliwiającego wykonywanie jakiejkolwiek pracy umysłowej na trzy dni przed upływem terminu na złożenie skarg, nie mógł on przekazać sprawy innej osobie. Z powodu bardzo silnego bólu nie był nawet w stanie racjonalnie planować takiej możliwości oraz przekazać wytycznych co do kształtu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podnieść należy, że ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85-89 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest sporne, bowiem w sytuacji doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 22 lutego 2019 r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał w dniu 8 marca 2019 r. Z faktem uchybienia terminowi niewątpliwie zgadza się pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie i w konsekwencji, z uwagi na niedokonanie czynności procesowej w postaci wniesienia stosownego środka zaskarżenia w ustawowym terminie, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej.
Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną, czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony, co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wskazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu.
W literaturze prawniczej i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się między innymi nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie wystąpiła niezawiniona przyczyna uchybienia terminowi. Z okoliczności sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej w trakcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Warszawie, który upływał 8 marca 2019 r., zapadł na nagłą chorobę, trwającą od 5 do 11 marca 2019 r., co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarskim. Zastosowane leczenie farmakologiczne spowodowało u pełnomocnika skarżącej zaburzenia percepcji i koncentracji.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pełnomocnik spółki nie miał realnej możliwości podjęcia czynności procesowej ani wyręczenia się inną osobą. Sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga szczególnej staranności ze względu na charakter tej czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powstały u pełnomocnika skarżącej stan chorobowy istotnie uniemożliwił przygotowanie, opracowanie i w końcu wniesienie skargi kasacyjnej w okresie biegu ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W orzecznictwie przyjmuje się, że nagła choroba – tak jak miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą – uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu (por. wyr. NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, niepubl.). Wymaga podkreślenia, że nagła choroba jest okolicznością niezależną od strony, oczywistym też jest, że choroby takiej nie da się przewidzieć.
W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nagłą chorobę pełnomocnika skarżącej należało uznać za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu.
W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały także pozostałe przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu. Wniosek w tej kwestii pełnomocnik skarżącej złożył w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., to jest w dniu 18 marca 2019 r., oraz jednocześnie dokonał uchybionej czynności.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.