Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 405/19 uwzględnił skargę Ł. G. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Skargą kasacyjną organ zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie ewentualnie, oddalenie skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie organu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
- I. Naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.) i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika strony w przepisanym prawem terminie, a tym samym nie doszło do uchybienia terminowi podczas gdy pełnomocnik strony nie dochował należytej staranności przy wnoszeniu odwołania i uchybił terminowi do jego wniesienia, o czym świadczą widniejące na kopercie dwie pieczątki z różnymi datami nadania przesyłki: przekreślona z datą 2 lipca 2019 r. i nieprzekreślona z datą 9 lipca 2019 r., bowiem w dniu wnoszenia przesyłki do placówki pocztowej nadawca nie miał zawartej umowy o świadczenie usług pocztowych, a dowiedziawszy się w dniu 3 lipca 2019 r. o braku umowy, mając możliwość nadania odwołania w dniu 3 lipca – z zachowaniem terminu – nie dopełnił tego obowiązku, co skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
- II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm., dalej Prawo pocztowe) w związku z art. 15 ust. 1 pkt 1, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że datą nadania pisma w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. jest samo pozostawienie przesyłki w placówce pocztowej bez prawidłowo, skutecznie zawartej umowy o świadczenie usług pocztowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów oznacza, iż datą nadania pisma w placówce pocztowej jest data pozostawienia tego pisma pod warunkiem posiadania ważnej umowy z operatorem pocztowym, a rozumowanie zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu prowadziłoby do powstania sytuacji, w której pozostawienie pisma u operatora pocztowego bez zawartej z nim umowy mogłoby trwać przez bardzo długi okres lub nawet w nieskończoność z domniemaniem ich nadania organowi administracyjnemu o czym organ ten nie miałby jakiejkolwiek wiedzy.
Argumentację na poparcie zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona - w tym przypadku Ł. G. - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Formułując zarzut naruszenia prawa procesowego kasator zarzuca w istocie błędną ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego, który co do zasady nie był kwestionowany. Wynika z niego, że decyzja organu z 18 czerwca 2019 r., została prawidłowo doręczona stronie 19 czerwca 2019 r. zaś termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał 3 lipca 2019 r. Dzień przed upływem terminu do wniesienia odwołania tj. w dniu 2 lipca 2019 r. – odwołanie sporządzone przez pełnomocnika zostało nadane w polskim urzędzie pocztowym przesyłką poleconą (za pośrednictwem pracownika Kancelarii). Przesyłka została przyjęta przez pracownika urzędu pocztowego (z innymi przesyłkami) wraz z książką nadawczą, co potwierdza pieczątka z datą nadania 2 lipca 2019 r. Prawidłowo Sąd uznał, że przesyłka została przyjęta przez pracownika urzędu pocztowego do przemieszczenia w dacie jej nadania. Fakt opatrzenia przesyłki także datą 9 lipca 2019r. i skreślenia daty faktycznego przyjęcia przesyłki przez pracownika urzędu pocztowego – 2 lipca 2019 r. został prawidłowo oceniony przez Sąd I instancji.
Podstawę tej oceny stanowiły konkretne dowody, które uwzględnił wojewódzki sąd administracyjny (oświadczenie E. J. z 20 września 2019 r.; maile z 3 lipca 2019 roku opiekuna handlowego S. Z. informujące o wygaśnięciu z dniem 30 czerwca 2019 roku umowy między [...] Sp. z o.o. a [...] S.A.; adnotacje zawarte w książce nadawczej). Pogląd Sądu odnoszący się do znaczenie dla wyniku tego postępowania braku obowiązywania w dacie 2 lipca 2019r. pisemnej umowy o świadczenie usług pocztowych między spółką a pocztą zasługuje również na pełną akceptację.
NSA podziela stanowisko Sądu I instancji zawarte w zaskarżonym wyroku, wyrażające się w stwierdzeniu, że organ analizując przesłanki wymienione w przepisie art. 58 § 1 k.p.a. i odnosząc je do stanu faktycznego sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy. Organ bowiem stosownie do wymogów określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. W konsekwencji z naruszeniem wymienionych w pkt 1a petitum skargi kasacyjnej przepisów przyjął, że strona uchybiła terminowi wniesienia odwołania.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego w sposób określony w petitum skargi kasacyjnej, NSA stwierdza, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo pocztowe przez "nadanie" rozumie się: polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia - art. 15 ust. 1 pkt 1 Pr. pocz. Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego (art. 17 Pr. pocz.). Przymiot przesyłki rejestrowej ma przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru (art. 3 pkt 23 pr. pocz.). Z kolei po myśli art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy.
Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów wskazanych w petitum skargi kasacyjnej.
Potwierdzenie przyjęcia przesyłki do przemieszczenia i doręczenia jest konkludentne z zawarciem umowy o świadczenie usługi pocztowej i z nadaniem przesyłki w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy. Prawo pocztowe.
Reasumując, stwierdzić należy, że kluczową w sprawie okolicznością, stanowiącą element stanu faktycznego, niepodważonego zarzutami procesowymi, było ustalenie, że przesyłka została nadana w urzędzie pocztowym poprzez przyjęcie za pokwitowaniem przez pracownika urzędu pocztowego w dniu 2 lipca 2019 roku do przemieszczenia i doręczenia.
Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się nieusprawiedliwiony.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.