Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Łd 920/03 oddalił skargę [...] w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 13 maja 2003r. o nr [...] w przedmiocie usunięcia towaru spod dozoru celnego i określenia długu celnego, z następującym uzasadnieniem.
W Urzędzie Celnym I w Łodzi została zakończona procedura tranzytu towarów niekrajowych, przywiezionych pod osłoną karnetu TIR nr [...], którego posiadaczem była firma [...]. w Warszawie. Zakończenie procedury tranzytu zostało zarejestrowane pod numerem ewidencyjnym [...] a karnet TIR zwolniono z zastrzeżeniem ze względu na niedobór towaru - sprzętu gospodarstwa domowego spowodowany kradzieżą, która miała miejsce w dniu 7 listopada 2002 r. podczas przewozu towaru na terenie Polski.
Naczelnik Urzędu Celnego I w Łodzi decyzją z dnia 10 lutego 2003 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 i na podstawie art. 35 § 3, art. 99 § 1, art. 101 § 2, art. 211, art. 214 § 1 i 2, art. 222 § 1, art. 242 § 3 Kodeksu celnego, art. 36 i 41 Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzonej w Genewie w dniu 14 listopada 1975 roku i art. 17 ust. 1 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. określił kwotę długu celnego, powstałego w związku z usunięciem skradzionego towaru spod dozoru celnego w wysokości 269,20 PLN i wezwał firmę [...]. do uiszczenia kwoty cła wraz z odsetkami obliczonymi od dnia powstania długu celnego.
Na skutek odwołania spółki Dyrektor Izby Celnej w Łodzi decyzją z dnia 13 maja 2003 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej w zakresie przepisów ustawy -Kodeks celny i orzekł, że "winno być: 35 § 3, art. 99 § 1, art. 101 § 2, art. 222 § 1, art. 242 § 3, art. 262 ustawy Kodeks celny", zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że towar, którego dotyczył karnet TIR nie został przedstawiony w całości w urzędzie celnym wskazanym w karnecie TIR, a w związku z tym jego posiadacz nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 21 cyt. Konwencji TIR. W stosunku do towaru usuniętego spod dozoru celnego powstał dług celny a zobowiązanym do jego uiszczenia była firma [...].
W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 99 Kodeksu celnego przez przyjęcie, że spółka [...]. jako posiadacz karnetu TIR jest głównym zobowiązanym. Spółka podniosła, że nie zgłosiła towaru do odprawy celnej przez złożenie karnetu, bowiem nie będąc przewoźnikiem nie była również jego posiadaczem. W tej sytuacji, skoro brak jest podstaw do ustalenia, że spółka jest w tej sprawie głównym zobowiązanym, to również brak jest podstaw do zastosowania wobec niej przepisu art. 211 § 3 punkt 4 Kodeksu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, że organ administracyjnym trafnie wywiódł, analizując zapisy pól 4 i 15 karnetu TIR nr [...], iż posiadaczem tego karnetu była skarżąca spółka, a przyjmując i podpisując karnet TIR, posiadacz karnetu przyjmuje odpowiedzialność za prawidłowy przebieg operacji TIR, zatem spółka ponosi w ramach obowiązków wynikających z procedury tranzytu, odpowiedzialność za przewóz powierzonego towaru w stanie nienaruszonym.
Sąd powołując się na treść art. 36, art. 19 i art. 21 Konwencji TIR oraz art. 35, art. 211 § 1 i § 3 punkt 4 Kodeksu celnego podkreślił, że utrata towaru bądź jego części w wyniku kradzieży, oznacza usunięcie utraconego towaru spod dozoru celnego i skutkuje powstaniem długu celnego. Posiadacz karnetu TIR przewożący towar celny, staje się dłużnikiem w związku z nie wykonaniem obowiązku wynikającego z procedury tranzytu. Ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Zapłata cła należnego za towar celny, nie dostarczony do urzędu celnego docelowego przez posiadacza karnetu TIR jest, zdaniem Sądu, w świetle prawa polskiego sankcją za naruszenie obowiązków celnych w rozumieniu Konwencji.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku [...]. z siedzibą w Warszawie wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, zarzucając naruszenie przepisu art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wskazując, iż Sąd stwierdził, że "posiadacz karnetu TIR przewożący towar celny staje się dłużnikiem", a zatem spełnione muszą być obie przesłanki do uznania strony dłużnikiem celnym stwierdziła, iż nie była przewoźnikiem przedmiotowej przesyłki. Ustalenie osoby przewoźnika możliwe jest, zdaniem skarżącej, jedynie na podstawie międzynarodowego listu przewozowego CMR (art. 6 ust. l konwencji CMR). Podniosła, że dokument ten nie znajduje się w aktach sprawy, wobec czego ustalenie, że spółka była przewoźnikiem, jest bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Łodzi powołał się na argumentację prawną i faktyczną zawartą w odpowiedzi na skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna może być oparta, w myśl art. 174 p.s.a. na podstawach następujących:
- 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2. naruszeniu przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie niniejszej skarga kasacyjna jest oparta na drugiej z wymienionych podstaw.
Stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki skutkujące nieważność sądowego postępowania. Odnieść należy się zatem wyłącznie do zarzutu skargi kasacyjnej. Przy tej okazji przypomnieć należy także wymagania, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna w tej części, która dotyczy podstaw kasacyjnych Otóż stosownie do treści art. 176 p.s.a. skarga kasacyjna, prócz przytoczenia podstaw kasacyjnych, czyli tych przepisów, które w ocenie jej autora, naruszył sąd, winna zawierać także uzasadnienie a więc wskazanie na czym polega i w czym przejawia się zarzucane naruszenie prawa, gdy zaś chodzi o naruszenia procesowe to winna zawierać także umotywowanie wskazujące, ze naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej jest niezwykle istotnym jej elementem, gdyż brak uzasadnienia zarzutu to brak, którego skutkiem zarzut nie poddaje się kontroli kasacyjnej.
Skarżąca zarzut naruszenia art.133 §1 p.s.a. uzasadniła w ten sposób, że przytoczyła fragment zdania z motywów wyroku Sądu I instancji i na tej podstawie wyprowadziła wniosek, że dla uznania jej za dłużnika celnego winna być nie tylko posiadaczem karnetu TIR ale również przewoźnikiem. Wskazała, że przewoźnikiem nie była oraz, że ustalenie osoby przewoźnika może być dokonane na podstawie międzynarodowego listu przewozowego CMR, którego nie ma w aktach sprawy i w tej sytuacji ustalenie, że była przewoźnikiem jest bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższe uzasadnienie nie odpowiada normatywnej treści przepisu, co powoduje, iż zarzut nie jest prawnie skuteczny. Inaczej mówiąc przepis, którego naruszenie kasator zarzuca nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi bowiem, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku z art. 54 § 2 p.s.a. a ponadto, że wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi.
W rozpoznawanej sprawie wyrok zapadł, po zamknięciu rozprawy, a treść jego uzasadnienia wskazuje, że zapadł na podstawie akt sprawy, które obejmują rozmaite dokumenty, w tym także kserokopię listu przewozowego CMR. Omawiany przepis nie dotyczy natomiast ani kwestii z zakresu wykładni i stosowania prawa materialnego (kogo prawo materialne uważa za dłużnika celnego w przypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru przewożonego pod osłoną karnetu TIR) ani zagadnień zupełności zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny. Te ostatnie zagadnienia regulują inne przepisy ustawy procesowej np. art.145 §1 pkt. 1 lit. c nakazujący sądowi I instancji uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie art. 141 § 4, według którego uzasadnienie wyroku winno zawierać między innymi zwięzłe przedstawienie stanu sprawy a więc tych faktów, które w ocenie sądu uznać należy za udowodnione w administracyjnym postępowaniu, wskazanie dowodów na podstawie, których fakty te zostały ustalone oraz odniesienie się do przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
Naruszenia wymienionych przepisów procesowych ani żadnych przepisów prawa materialnego skarga kasacyjna jednak nie zarzuca. Ponadto, co stanowi uwagę na marginesie zarzutu skargi kasacyjnej, z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie wynika teza w kasacji prezentowana na podstawie wyjętego z kontekstu fragmentu zdania. Sąd I instancji użył sformułowania, że posiadacz karnetu, przewożący towar celny staje się dłużnikiem celnym w związku z nie wykonaniem obowiązku wynikającego z procedury tranzytu i powołał art. 211 § 3 pkt.4 Kod. cel. uznający za dłużnika celnego, w szczególności osobę zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury, którą towar był objęty. Wcześniej zaś wskazał, że skarżąca jako posiadacz karnetu TIR przyjęła odpowiedzialność za prawidłowy przebieg operacji TIR, czyli mówiąc inaczej procedury tranzytu, którą objęty był towar na podstawie karnetu TIR.
Oznacza to, że Sąd orzekający przymiot dłużnika celnego upatrywał w fakcie nie wypełnienia obowiązków związanych ze stosowaniem procedury tranzytu na podstawie wystawionego na skarżącą karnetu TIR a nie z faktycznym wykonaniem czynności przewozu, które mogły być powierzone innej osobie.
Biorąc powyższe pod uwagę należało na mocy art. 184 p.s.a oddalić skargę kasacyjną z braku usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 1 p.s.a.