Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 13

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 lipca 2026 r., sygn. akt I GSK 51/24

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Sędzia NSA Bogdan Fischer przewodniczący
Sędzia NSA Joanna Salachna przewodniczący
Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski przewodniczący, sprawozdawca
starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek protokolant
Rozpoznanie
w dniu 7 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B.
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 281/23
Sprawa
w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 20 kwietnia 2023 r. nr 9010-00000001195/23 w przedmiocie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych

Sentencja

  1. 1. oddala skargę kasacyjną,
  2. 2. odstępuje od zasądzenia od J. B. na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: WSA, sąd) wyrokiem z 27 października 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 281/23, oddalił skargę J. B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży (dalej: Dyrektor ARiMR) z 20 kwietnia 2023 r. nr 9010-00000001195/23 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi na dofinansowanie zakupu w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) – zarzucono naruszenie:

  1. 1. przepisów postępowania art. 151, art. 134 § 1 i 2, art. 141 § 1 i 4 i art. 174 pkt 2 ppsa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na przedstawieniu stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością i wydaniu orzeczenia na niekorzyść skarżącego przez dowolne przyjęcie, że wydana decyzja organu odpowiada prawu pod względem materialnym i formalnym, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i został oceniony prawidłowo, a nadto iż nie zachodzi nieważność decyzji organów oby instancji i nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania sądowego, a ponadto zarzucono:
  2. a) naruszenie art. 113 § 1 pkt 2 ppsa skutkujące nieważnością postępowania o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa a polegające na tym, że WSA zamknął rozprawę i odroczył termin publikacji wyroku do czasu sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt I SAB/Bk 4/23, lecz tego uzasadnienia nie doręczył skarżącemu ani jego pełnomocnikowi przed publikacją wyroku, co uniemożliwiło stronie skarżącej złożenie wniosku o otwarcie zamkniętej rozprawy na nowo w celu sprostowania błędu w ustaleniach faktycznych sądu w sprawie I SAB/Bk 4/23 co do charakteru niepełnosprawności skarżącego;
  3. b) art. 111 § 1 § 2 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa albowiem w sytuacji, gdy sąd po uchyleniu wyroku z 16 grudnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Bk 9/22 nie dokonał połączenia nowej sprawy o sygn. akt I SAB/Bk 4/23 ze sprawą niniejszą, a jednocześnie w sprawie niniejszej odmówił zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku ze sprawy I SAB/Bk 4/23 oraz oddalił zarzut błędnej interpretacji przez organ § 13zo ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U. z 2022 r. poz. 642) winien wydać wyrok analogiczny jak w sprawie I SAB/Bk 4/23, to jest uznający, że oba wnioski (o płatność i dofinasowanie do nawozów) były dotknięte brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie im biegu i wydanie decyzji co do meritum;
  4. c) art. 141 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 ppsa polegający na tym, że sąd oddalając zarzuty skarżącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa pominął treść pierwszego wniosku o zawieszenie postępowania w tym trybie, z uwzględnionego odwołania strony z 24 października 2022 r., treść stanowiska organu i istoty skargi, wskutek czego uzasadnienie wyroku jest niekompletne i jako takie nie podaje się kontroli kasacyjnej, a jednocześnie wypacza istotę i potrzebę zawieszenia postępowania;
  5. d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ppsa w zw. z art. 111 § 2 i art. 132 § 3 kpa (mającego opcjonalne zastosowanie) poprzez brak zastosowania, tj. nieuwzględnienie skargi skarżącego w całości i nieuchylenie decyzji, która naruszała zakaz pozbawiania strony prawa (art. 112 kpa) do środka odwoławczego oraz zakaz orzekania na niekorzyść (art. 139 kpa), co spowodowało, iż na skutek niezasadnego wydania wyroku oddalającego skargę, skarżący został pozbawiony możliwości do żądania merytorycznego rozpoznania wniosku o pomoc de minimis (jako de facto dofinansowanie do zakupu nawozów) w innym trybie (art. 66 § 1 i 2 kpa), które to naruszenia przepisów postępowania łącznie miały istotny wpływ na wynik sprawy;
  6. 2. prawa materialnego, tj. § 13zo ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 ze zm.) przez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym uznaniu, że przepis ten traktuje wniosek o płatności niespełniający wymogów formalnych jako niezłożony, gdy z literalnej wykładni tego przepisu nie wynika, aby rozstrzygał on o jego zasadności, kompletności czy prawidłowości;
  7. 3. art. 6 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2019 r. poz. 1696 ze zm.; dalej: ustawa o zapewnieniu dostępności) przez błędną jego wykładnię wynikłą z potraktowania wnioskodawcy jako osoby fizycznej a nie niepełnosprawnego producenta rolnego (pracownika), któremu organ administracji publicznej winien umożliwić możność wykonywania pracy zawodowej jako źródła utrzymania, analogicznie jak osobom niepełnosprawnym zatrudnianym przez organ z takim samym kodem niepełnosprawności, a tym samym przy prawidłowej wykładni przepisów powyższej ustawy, należało uwzględnić również treść pominiętej przez organ i sąd ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100 ze zm.), w tym w szczególności jest art. 2 pkt 5 o możliwości pokonywania barier psychologicznych.

Z uwagi na powyższe wniesiono o:

  1. - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zniesienie postępowania objętego nieważnością, ewentualnie – o ile sąd nie podzieli zarzutu nieważności postępowania – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi;
  2. - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, łącznie ze skargą kasacyjną wniesioną przez skarżącego w sprawie sygn. akt I SAB/Bk 4/23 i wydanie oddzielnych wyroków w tych sprawach;
  3. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych według norm przepisanych;
  4. - zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu, kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w ramach prawa pomocy w postępowaniu kasacyjnym, w wysokości o 150% stawki minimalnej powiększonej o obowiązującą stawkę podatku VAT i oświadczono, że nie zostały one opłacone w całości ani w części.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dyrektor ARiMR reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 ppsa.

Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej.

Jak wynika z art. 193 ppsa (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 ppsa, stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) ppsa, w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej według kolejności ich sformułowania, NSA stwierdza, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 113 § 1 pkt 2 ppsa skutkujący nieważnością postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa, a polegające na tym, że WSA zamknął rozprawę i odroczył termin publikacji wyroku do czasu sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt I SAB/Bk 4/23, lecz tego uzasadnienia nie doręczył skarżącemu przed publikacją wyroku (zarzut 1a).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi nie zawiera "art. 113 § 1 pkt 2 ppsa" a więc przepis taki nie mógł zostać naruszony przez WSA.

Po drugie, zgodnie z art. 139 § 1 ppsa, w ogłoszenie wyroku powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Jednakże w sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do czternastu dni. W postanowieniu o odroczeniu sąd powinien wyznaczyć termin ogłoszenia wyroku i ogłosić go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy. Termin ten może być przedłużony tylko raz i co najwyżej o siedem dni.

Z protokołu rozprawy wynika, że WSA – z uwagi na zawiłość sprawy – odroczył publikację orzeczenia podczas rozprawy z 18 października 2023 r. na 27 października 2023 r., tj. o 9 dni, co było zgodna z art. 139 § 1 ppsa.

Ponadto skarżący miał prawo kwestionować – w drodze złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok WSA w Białymstoku z 27 września 2023 r. sygn. akt I SAB/Bk 4/23 oddalający jego skargę na bezczynność Kierownika BP ARiMR w S. w przedmiocie wypełnienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, z czego skorzystał. Jednocześnie zauważyć należy, że NSA wyrokiem z 5 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1533/23 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

W związku z powyższym nie można twierdzić, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 ppsa, że strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

Nie jest także zasadny zarzut sformułowany w puncie 1b petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 111 § 1 § 2 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Skarżący uważa, że po uchyleniu wyroku z 16 grudnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Bk 9/22 WSA nie dokonał połączenia nowej sprawy o sygn. akt I SAB/Bk 4/23 ze sprawą niniejszą i odmówił zawieszenia postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku ze sprawy I SAB/Bk 4/23, a oddalił zarzut błędnej interpretacji przez organ § 13zo ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U. z 2022 r. poz. 642) winien wydać wyrok analogiczny jak w sprawie I SAB/Bk 4/23.

Zgodnie z art. 111 § 1 ppsa, sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W myśl § 2 sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku.

Przede wszystkim wskazać należy, że przepis art. 111 ppsa reguluje organizację postępowania sądowego, a nie prawa strony. Ponadto decyzja sądu o połączeniu albo niepołączeniu sprawy należy do uznania sądu, a więc z tego powodu nie można zarzucać WSA, że dopuścił się naruszenia obowiązku.

Po drugie, sprawa skargi na bezczynność i skarga na decyzję w sprawie odmowy przyznania pomocy na dofinansowanie, co prawda są powiązane faktycznie, jednak mają odmienny przedmiot kontroli (w jednej bezczynność organu a w drugiej legalność decyzji). Tak więc sąd mógł uznać, że właściwe jest prowadzenie tych spraw oddzielenie, mimo że dotyczą tej samej sprawy administracyjnej, ponieważ – jak wskazano wyżej – było to jego uprawnienie.

Podobnie ma się rzecz z zarzutem naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, w myśl którego sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowo-administracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Również tu mamy do czynienia z przesłankami, a więc nieobowiązkowego, zawieszenia postępowania z urzędu. Co oznacza, że brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia skargi dotyczącej bezczynności, nie stanowi o proceduralnym naruszeniu procesowym WSA.

Chybione są także zarzuty sformułowane w punktach 1c i 1d petitum skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 141 § 1 i 4 w zw. z art. 151 ppsa polegający na tym, że sąd pominął zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ppsa w zw. z art. 111 § 2 i art. 132 § 3 kpa poprzez brak zastosowania.

Z takich samych przyczyn, jak wskazane wyżej, brał było przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego niniejszego postępowania przez organy ARiMR do czasu zakończenia postępowania w sprawie bezczynności.

Zgodnie z art. 141 § 4 ppsa uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

NSA stwierdza, że wszystkie te elementy zostały uwzględnione w zaskarżonym kasacyjnie wyroku. WSA jasno wskazał, jaki stan faktyczny sprawy przyjął do jej rozpoznania, wyjaśnił na czym polegały popełnione przez skarżącego błędy i dlaczego uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora ARiMR odpowiada prawu. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w sposób zupełny i logiczny, z uwzględnieniem wszystkich elementów istotnych w sprawie. Co ważne uzasadnienie zaskarżonego wyroku poddawało się kontroli instancyjnej.

Za nieusprawiedliwione należało także uznać zarzuty materialne, tj. błędną wykładnię § 13zo ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (pkt 2 petitum skargi kasacyjnej) oraz art. 6 ustawy o zapewnieniu dostępności wynikłą z potraktowania wnioskodawcy jako osoby fizycznej a nie niepełnosprawnego producenta rolnego (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej).

NSA stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA, w obu aspektach, dokonał prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów i zastosował je prawidłowo do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

W zakresie pierwszym, wskazać należy, że zgodnie z § 13zo ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RM – w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: który do dnia złożenia wniosku o tę pomoc złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r. - na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu łub sprzedaży nawozów.

W ustalonym sprawie faktycznym skarżący złożył przedmiotowy wniosek 30 maja 2022 r., przy czym do tego dnia nie wpłynął do organu wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Tym samym nie został spełniony jeden z warunków przyznania pomocy, o którym mowa w § 13zo ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RM.

WSA trafnie uznał, za wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach ramach wsparcia bezpośredniego nie może być uznane zwykłe pisemne oświadczenia o przyznanie tych płatności.

Przy czym organ, co zaaprobował WSA, ustosunkowali się w sposób właściwy, do oświadczenia skarżącego, że nie jest w stanie złożyć wniosku w wersji elektronicznej, a przy tym nie może ze względu na stan zdrowia (niepełnosprawność) skorzystać z pomocy technicznej zapewnionej przez Biuro Powiatowe ARiMR.

W tym miejscu wskazać należy, że art. 6 ustawy o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami wskazuje minimalne wymagania służące zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym w zakresie dostępności cyfrowej - wymagania określone w ustawie z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (pkt 2) oraz w zakresie dostępności informacyjno-komunikacyjnej. Art. 7 ustawy reguluje zaś tzw. dostęp alternatywny i wynika z niego, że w indywidualnym przypadku, jeżeli podmiot publiczny nie jest w stanie, w szczególności ze względów technicznych lub prawnych, zapewnić dostępności osobie ze szczególnymi potrzebami w zakresie, o którym mowa w art. 6 pkt 1 i 3, podmiot ten jest obowiązany zapewnić takiej osobie dostęp alternatywny (ust. 1). Dostęp alternatywny, o którym mowa w ust. 1, polega w szczególności na: 1) zapewnieniu osobie ze szczególnymi potrzebami wsparcia innej osoby lub 2) zapewnieniu wsparcia technicznego osobie ze szczególnymi potrzebami, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, lub 3) wprowadzeniu takiej organizacji podmiotu publicznego, która umożliwi realizację potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, w niezbędnym zakresie dla tych osób (ust. 2).

W przypadku braku możliwości zapewnienia osobie ze szczególnymi potrzebami dostępności w zakresie, o którym mowa w art. 6 pkt 2, zastosowanie mają przepisy art. 7 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (ust. 3).

Z kolei art. 7 ust. 1 ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych stanowi, że w przypadku gdy podmiot publiczny nie jest w stanie zapewnić dostępności cyfrowej elementu strony internetowej lub aplikacji mobilnej, zapewnia alternatywny sposób dostępu do tego elementu. Ten alternatywny sposób dostępu polega w szczególności na zapewnieniu kontaktu telefonicznego, korespondencyjnego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), lub za pomocą tłumacza języka migowego, lub tłumacza-przewodnika, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2023 r. poz. 20), jeżeli podmiot publiczny udostępnia taką możliwość (ust. 2).

Mając na uwadze treść zacytowanych przepisów, za odpowiadającą prawu należy uznać ocenę WSA, że organ nie naruszył powyższych przepisów. Wynika to z tego, że organ poinformował skarżącego, że Biuro Powiatowe ARiMR w S., nie może udzielać czynnej pomocy przy wypełnianiu wniosków w zakresie postępowań, które będą zakończone rozstrzygnięciem należącym do jego kompetencji. Udzielanie takiego wsparcia oznaczałoby, że to organ administracji publicznej, a nie strona, decyduje o zakresie postępowania administracyjnego. Kierownik podkreślił, że rolnicy, którzy z różnych przyczyn nie poradzą sobie z wypełnieniem e-wniosków, mogą liczyć na pomoc pracowników biura. W placówce przygotowane jest specjalne stanowisko komputerowe, by można było wysłać wniosek, a wsparciem w kwestiach technicznych służy oddelegowany pracownik biura.

Taki rodzaj wsparcia został skarżącemu udzielony. Z notatki urzędowej Naczelnika Wydziału WDSŚPB Biura Powiatowego ARiMR w S., sporządzonej 9 września 2022 r., w związku z wniesionym przez skarżącego ponagleniem w sprawie niedokonania czynności wprowadzenia danych z wniosku papierowego o dopłaty do formularza elektronicznego oraz pozostawienia wniosku o dopłaty bez rozpoznania bez wydania stosownego postanowienia, wynika, że z uwagi na brak możliwości przeniesienia danych wg wskazanych wytycznych bez udziału rolnika, zgodnie z procedurą, Naczelnik poprosił skarżącego o wspólne z pracownikiem ARiMR wypełnienie wniosku w wersji elektronicznej. Niezbędnym w tym celu było podpisanie oświadczenia o skorzystaniu z pomocy technicznej. Jak wynika z notatki, prośby pracowników urzędu zostały przez stronę zignorowane, a przy próbie przekonania do skorzystania z pomocy technicznej według opisanych wyżej zasad, skarżący skwitował je słowami (cyt.) "zdrowie ważniejsze" i "chyba wyraziłem się jasno", po czym opuścił siedzibę biura.

Zatem nie można poszukiwać w opisanym działaniu organu jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania, a także przepisów Konstytucji RP, mówiących m.in., że władze publiczne udzielają osobom niepełnosprawnym pomocy m.in. w komunikacji społecznej (art. 69), a prawo do komunikacji ma swoje oparcie w konstytucyjnej godności człowieka stanowiącej źródło wolności i praw człowieka i obywatela (art.

30) oraz zasadzie równego traktowania i niedyskryminacji (art. 32). Wymaga jednak podkreślenia, że tak jak organ działa na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa), tak i skarżącego, występującego przed organem jako wnioskodawca, obowiązują szczególne przepisy, zasady. Skoro więc skarżący legitymował się jako osoba niepełnosprawna i potrzebująca pomocy przy złożeniu e-wniosku, to adekwatna do jego żądania pomoc została mu zaproponowana. Z takiej pomocy skarżący jednak nie skorzystał, co w sprawie jest bezsporne.

Ponadto zaznaczyć należy, że takie same stanowisko zostało uznane za nienaruszające prawo w wyroku WSA z 27 września 2023 r., sygn. akt I SAB/Bk 4/23, od którego została oddalona skarga kasacyjna skarżącego wyrokiem NSA z 5 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1533/23.

Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 206 i art. 207 § 2 ppsa, odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, mając na uwadze trudną sytuację życiową skarżącego, o czym świadczy przyznanie mu prawa pomocy.

Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne jest od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) i przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 258-261 ppsa. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.