Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 9 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Go 338/22 oddalił skargę [...] na uchwałę Zarządu Województwa Lubuskiego z 16 listopada 2021 r. nr 221/3027/21 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
Zarząd Województwa Lubuskiego uchwałą z 16 listopada nr 332/3027/21 działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 55 pkt 1, art. 57 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.; dalej u.z.r.p.) nie uwzględnił protestu [...] – dalej: skarżącej lub spółki - wniesionego od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu pn.: "[...]", złożonego w ramach naboru [...] Regionalnego Programu Operacyjnego - Lubuskie 2020, Oś Priorytetowa 1. Gospodarka i innowacje, działanie 1.5. Rozwój sektora MŚP, poddziałanie 1.5.1. Rozwój sektora MŚP - wsparcie dotacyjne.
W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że przy badaniu wniosku o dofinansowanie projektu organ, będący instytucją zarządzającą regionalnego programu operacyjnego, został poinformowany o niewykazaniu w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy wszystkich powiązań osobowych spółki, pomimo iż R. S. (wspólnik skarżącej) jest prezesem i wspólnikiem w S. sp. z o.o., wspólnikiem i prokurentem w C. Sp. z o.o., prokurentem w S. sp. z o.o. R. sp. z o.o., Z kolei członek zarządu skarżącej M. B. jest wspólnikiem w B. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., N. Sp. z o.o., wspólnikiem i prezesem w S. Sp. z o.o., prokurentem w W. Sp. z o.o. i członkiem zarządu w O. Sp. z o.o. oraz prezesem w B. Sp. z o.o.
Natomiast inny członek zarządu skarżącej T. S. jest prezesem i członkiem zarządu w S. Sp. z o.o. oraz wspólnikiem w N. Sp. z o.o. Powyższe uniemożliwiało weryfikację, czy skarżąca wypełnia przesłanki do uznania jej za małe lub średnie przedsiębiorstwo (dalej: MŚP).
Wobec powyższego organ wezwał skarżącą do poprawnego przeanalizowania powiązań pomiędzy ww. podmiotami, w tym powiązań poprzez wskazane osoby fizyczne oraz poprawienia Oświadczenie o statusie Wnioskodawcy.
Skarżąca poinformowała, że "ma świadomość i wiedzę o wskazanych w piśmie relacjach, jednakże relacje osób zarządzających przedsiębiorstwem wnioskodawcy bądź jego udziałowcy nie powodują zmiany statusu przedsiębiorstwa, ani na partnerskie, ani na powiązane, a tym samym nie mają wpływu na jego wielkość. Wnioskodawca przygotowując projekt dokonał analizy swojego statusu w oparciu o wskazany w piśmie Załącznik nr 1 do rozporządzenia 651/2014". Nie złożyła też poprawionego oświadczenia o statusie Wnioskodawcy.
Organ ocenił, że skarżąca nie złożyła poprawnego oświadczenia i poinformował ją o negatywnej ocenie formalnej jej wniosku o dofinansowanie.
Orzekając na skutek protestu skarżącej organ stwierdził, że w zakresie R. S. organ wyjaśnił, iż wnioskodawca powołuje się na wskazane w Zaleceniu przesłanki niewystępowania dominującego wpływu (tj., gdy "A.B." nie angażuje się w sposób bezpośredni lub pośredni w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, akapit 2., ust. 3, art. 3 Załącznika do Zalecenia), niemniej jednak niewystąpienie dominującego wpływu nie wyklucza zdaniem IZ RPO-L2020 wystąpienia powiązania. O zasadności takiego stanowiska, zdaniem organu, świadczą dwa kolejne akapity Załącznika do Zalecenia, które dotyczą sytuacji, w których powiązania występują. Stanowią one bowiem, że:
- - "Przedsiębiorstwa pozostające w którejkolwiek z relacji opisanych w pierwszym akapicie za pośrednictwem jednego lub więcej innych przedsiębiorstw, lub jednego z inwestorów wskazanych w ust. 2, są także uważane za powiązane" oraz
- - "Przedsiębiorstwa, które pozostają w takiej czy innej z tych relacji za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających łącznie, są także uznane za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich".
W ocenie organu w sprawie wystąpiły powiązania z uwagi na relacje za pośrednictwem osoby fizycznej, jeżeli przedsiębiorstwa prowadzą swoją działalność lub część swojej działalności na tym samym rynku właściwym lub na rynkach sąsiednich. Przy tym spółki, w które zaangażowany jest R. S., nie były z nią powiązane ponieważ nie prowadziły działalności na rynku właściwym, ani na rynku pokrewnym wnioskodawcy. Wobec braku informacji w oświadczeniu MŚP na temat ewentualnych powiązań, określone w KRS numery PKD stanowią dla organu główne źródło informacji o profilu działalności danego na organ jako instytucję zarządzającą programem operacyjnym obowiązek racjonalnego i gospodarnego wydatkowania środków UE oraz obowiązek zapewnienia, że wsparcie otrzymają tylko te przedsiębiorstwa, które faktycznie korzystają z przywilejów zarezerwowanych dla MŚP, skłonił instytucję zarządzającą do uwzględnienia w ocenie formalnej również numerów PKD, które mogą, lecz nie muszą pokrywać się z faktycznie prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ stwierdził, że można znaleźć punkty styczne z działalnością Wnioskodawcy (polegającą na udostępnianiu przestrzeni i infrastruktury do gromadzenia i przetwarzania danych klientów), świadczące o prowadzeniu działalności lub części swojej działalności przynajmniej na tym samym rynku sąsiednim (np. budowanie mobilnych społeczności w oparciu o komunikację [...] przez S. Sp. z o.o. może wymagać tworzenia baz danych, które następnie będą przechowywane przy użyciu przestrzeni i infrastruktury do gromadzenia i przetwarzania danych oferowanych przez Wnioskodawcę).
Organ wskazał, że wnioskodawca nie odniósł się do powiązań ze spółką T. S. do 2021 roku (tj. do dnia wykreślenia z KRS). Natomiast ww. był wspólnikiem w N. Sp. z o.o. (PKD [...]). Do określenia wielkości przedsiębiorstwa, zgodnie z formularzem "Oświadczenie o statusie wnioskodawcy", należy brać pod uwagę dane historyczne (za ostatni okres sprawozdawczy oraz za rok i za dwa lata wstecz). Spółka została wykreślona z KRS 5 stycznia 2021 r., jednakże dane w oświadczeniu dotyczą lat 2018 - 2020, w których Spółka funkcjonowała. W związku z powyższym powinna zostać wskazana jako podmiot powiązany z Wnioskodawcą.
Natomiast Wnioskodawca, pomimo wyraźnego wezwania go do ponownego przeanalizowania powiązań oraz do ewentualnej korekty Oświadczenia M., nie dokonał stosownych zmian oświadczenia w zakresie N. Sp. z o.o. Zgodnie z Regulaminem konkursu "w przypadku kryteriów formalnych, w ramach których zgodnie z uchwałą Komitetu Monitorującego istnieje możliwość poprawy, dopuszczalne jest jednokrotne dokonanie poprawy". Tym samym organ nie zgodził się ze skarżącą, jakoby brak ujęcia ww. spółki w oświadczeniu stanowił wyłącznie omyłkę, którą można sprostować na każdym etapie weryfikacji wniosku.
W ocenie organu nie można uznać za przedsiębiorców niezależnych podmiotów, które formalnie posiadają status jednostek odrębnych ze względu na brak jakichkolwiek bezpośrednich powiązań, jednak pozostają ze sobą w bardzo bliskich związkach, realizowanych za pośrednictwem osoby fizycznej czy grupy osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. Taka sytuacja może wystąpić w przypadku, gdy ta sama osoba fizyczna, nie będąca przedsiębiorcą jest udziałowcem/akcjonariuszem, członkiem rady nadzorczej lub zarządu dwóch różnych podmiotów, które w żaden inny sposób nie są ze sobą powiązane.
Uzasadniając oddalenie skargi spółki na powyższą uchwałę WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, że zaskarżona uchwała nie naruszała prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik oceny formalnej projektu skarżącej.
Sąd I instancji podniósł, że w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy skarżąca winna wykazać powiązania swojego wspólnika R. S., a brak skorygowania oświadczenia w tym zakresie uzasadniało negatywną ocenę formalną wniosku. Spółka winna była wykazać również powiązania M. B. (byłego członka zarządu skarżącej) i T. S. (prezesa zarządu skarżącej).
W ocenie WSA w przypadku powiązań związanych z osobą R.S., skarżąca spółka twierdzenia o braku powiązań osobowych wywodziła z twierdzenia, że (i) R.S. nie pełnił w skarżącej spółce funkcji zarządczych, a był jedynie biernym inwestorem ("a.b.") i nie angażował się w zarządzanie ani działalność skarżącej, a ponadto (ii) spółki, z którymi jest powiązany osobowo i kapitałowo (S. sp. z o.o. i S. sp. z o.o.) nie prowadziły działalności gospodarczej na tym samym rynku właściwym co skarżąca, ani na rynku z tym rynkiem pokrewnym.
Sąd podniósł, że zgodnie z załącznikiem do uchwały nr 179/KM RPO-L2020/2021 Komitetu Monitorującego RPO-L2020 z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie kryteriów formalnych i merytorycznych, badając status MŚP skarżącej, zasadnie poszukiwał potencjalnych powiązań spółki z innymi przedsiębiorcami, w dostępnych publicznie danych wynikających m. in. z zapisów w KRS. Wynikało z nich, że R. S. jest zaangażowany kapitałowo i osobowo w S. sp. z o.o. (jako większościowy wspólnik i prezes zarządu) oraz w S. (jako prokurent samoistny), przy czym, jak ustalono na podstawie zapisów KRS, deklarowany przedmiot działalności gospodarczej (wg statystycznych kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności - PKD), w przypadku obu spółek, co do części zapisów, pokrywał się z przedmiotem działalności skarżącej wynikającym z zapisów KRS. Stąd zasadnie organ zażądał skorygowania oświadczenia o statusie wnioskodawcy poprzez wykazanie powiązań pomiędzy ww. spółkami a skarżącą.
Zdaniem WSA skarżąca w istocie nie dostarczyła danych szerszych niż wynikające z zapisów w KRS. Trzeba tu wskazać, że w piśmie z 6 września 2021 r. skarżąca, odpowiadając na wezwanie organu, przecząc istnieniu powiązań, wskazała, że opiera swoją podstawową działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie PKD 63.11 (czyli: przetwarzanie danych i zarządzanie stronami internetowymi). Z ówcześnie dostępnych organowi danych nie wynikało, że inną działalność deklarowała S. sp. z o.o., w której R.S. posiadał większość udziałów. Nawet pomijając tu ocenę tego, czy wystarczające jest odwołanie się przez organ do zapisów KRS, należy wskazać, że w piśmie nie poinformowano o tym, żeby ta spółka prowadziła działalność gospodarczą w innym zakresie. Podano jedynie, że C., S., S. "nie czerpią przychodów z działalności pokrewnej do działalności wnioskodawcy (...), nie uczestniczą w bezpośrednio w sąsiednim łańcuchu produkcyjnym, nie świadczą usług wzajemnych, w których uczestniczy wnioskodawca".
Oceniając to oświadczenie należy przyjąć, że samo wskazanie na brak przychodów z określonej działalności nie powoduje, że spółka nie może potencjalnie ich uzyskiwać, a zatem kwestionowany przedmiot jej działalność wykracza poza zakres faktycznie prowadzonej działalności. W ww. piśmie skarżąca wskazała, że "swoją podstawową DG opiera jedynie na PKD 63.11.Z". Na dzień dokonywania pierwotnej oceny wniosku wg danych posiadanych przez organ nie było więc podstaw do przyjmowania, że obie spółki (skarżąca i S., bo jej dotyczyły wątpliwości organu) nie prowadzą zbieżnej co do swego przedmiotu działalności gospodarczej. Szerzej do kwestii skarżąca odniosła się w sprzeciwie, wskazując przedmiot działalności spółek nie pokrywa się, ponieważ "spółki, w które zaangażowany jest R.S., nie są powiązane z Wnioskodawcą, ponieważ nie prowadzą swoich działalności na rynku właściwym, ani na rynku pokrewnym wnioskodawcy.
Działalność spółki S. opiera się na budowaniu mobilnych społeczności w oparciu o komunikację SMS, natomiast działalność spółki S. opiera się na współpracy z rynkiem rolnym, podczas gdy działalność Wnioskodawcy polega na udostępnianiu przestrzeni i infrastruktury do gromadzenia i przetwarzania danych klientów". Na potwierdzenie tych okoliczności odwołano się do opisu przedmiotu działalności zawartego na stronach internetowych spółek. Tak, zaledwie hasłowy, opis zakresu działalności spółek powiązanych kapitałowo i osobowo z osobą R. S., w zestawieniu ze stwierdzeniem zawartym w piśmie z [...] września 2021 r. o tym, że skarżąca swoją podstawową (czyli nie jedyną) działalność gospodarczą lokuje wyłącznie w zakresie PKD 63.11, nie mógł stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że pomiędzy tymi spółkami nie występują powiązania, o których mowa w art. 3 ust. 3 załącznika I do rozporządzenia. Stąd organ miał prawo ustalić zakresie prowadzonej działalności na podstawie zapisów w KRS.
Sąd podkreślił, że organ bowiem przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały motywy, które legły u podstaw ponownej negatywnej oceny formalnej projektu.
[...] wniosła skargę kasacyjna od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- 1. art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy (a także przywołanego przez Sąd w uzasadnieniu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2022 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a)) oraz art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. "a" ustawy w związku z art. 37 ust. 1 ustawy poprzez oddalenie skargi, choć była ona uzasadniona i w okolicznościach sprawy powinna była skutkować jej uwzględnieniem oraz poprzez błędną ocenę, że organ jako instytucja zarządzająca nie miał prawa przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistych powiązań pomiędzy wnioskodawcą ze spółkami S. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o.
- 2. art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy (a także przywołanego przez Sąd w uzasadnienia art. 151 p.p.s.a) oraz art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. "a" ustawy w związku z art 37 ust 1 ustaw v poprzez oddalenie skargi, choć była ona uzasadniona i w okolicznościach sprawy powinna była skutkować jej uwzględnieniem oraz poprzez błędną oceną, że instytucja zarządzająca mogła opierać się tylko na danych i dowodach udostępnionych przez wnioskodawcę i na ich podstawie oceniać wniosek;
- 3. art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy (a także przywołanego przez Sąd w uzasadnieniu art. 151 p.p.s.a) oraz art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. "a" ustawy w związku z art. 37 ust. 1 ustawy poprzez oddalenie skargi, choć była ona uzasadniona i w okolicznościach sprawy powinna była skutkować jej uwzględnieniem oraz poprzez błędne przyjęcie, że organ zasadnie uznał, iż w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy skarżąca winna wykazać powiązania swojego wspólnika R.S. (pomimo ich rzeczywistego braku), a brak skorygowania oświadczenia w tym zakresie uzasadniał negatywną ocenę formalną wniosku.
- 4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z jakich konkretnie względów Sąd zdyskwalifikował wyjaśnienia skarżącego oraz przedstawiony przez niego materiał dowodowy mające na celu wykazanie braku powiązań wnioskodawcy ze spółkami z o.o. S. oraz [...] C., a także z uwagi na brak powołania i jakiegokolwiek odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do przepisów prawa, które legły u podstaw rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienia, jak Sąd rozumiał te przepisy i dlaczego jego zdaniem miały one zastosowanie w sprawie, w zakresie stwierdzeń Sądu, iż: (1) organ jako instytucja zarządzająca nie miał prawa przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistych powiązań pomiędzy wnioskodawcą ze spółkami [...] C. sp. z o.o. oraz S. sp. z o.o., oraz (2) instytucja zarządzająca mogła opierać się tylko na danych i dowodach udostępnionych przez wnioskodawcę i na ich podstawie oceniać wniosek
- 5. art 61 ust 8 pkt 2 Ustawy (a także przywołanego przez Sąd w uzasadnieniu art. 151 p.p.s.a) oraz art 61 ust. 8 pkt 1 lit. "a" ustawy w związku z art. 37 ust 1 ustawy poprzez oddalenie skargi, choć była ona uzasadniona i w okolicznościach sprawy powinna była skutkować jej uwzględnieniem oraz poprzez błędną ocenę, że organ powinien żądać jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień od wnioskodawcy dotyczących oświadczenia o statusie wykonawcy, a także żądać korekty oświadczenia o statusie wykonawcy, i z przyczyny jej niedokonania negatywnie oceniać wniosek;
- 6. art. 61 ust. 8 pkt 2 Ustawy (a także przywołanego przez Sąd w uzasadnieniu art. 151 p.p.s.a) oraz art 61 ust. 8 pkt 1 lit. "a" ustawy w związku z art 37 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 Ustawy poprzez oddalenie skargi, choć była ona uzasadniona i w okolicznościach sprawy powinna była skutkować jej uwzględnieniem oraz poprzez błędną ocenę działania organu, który to organ, pomimo wyraźnej dyspozycji tych przepisów (art. 37 ust. 1 oraz art. 58 ust. 1 Ustawy), pominął ustosunkowanie się w uchwale informującej o nieuwzględnieniu protestu, do wszelkich zarzutów, podniesionych w proteście złożonym na negatywną ocenę wniosku, zarówno proceduralnych, jak i merytorycznych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
Zarząd Województwa Lubuskiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Za podstawę wyroku z 9 listopada 2022 r., I SA/Go 338/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Zarząd Województwa Lubuskiego, który uchwałą z 16 listopada 2021 r. nie uwzględnił protestu spółki wniesionego od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu "[...]." złożonego w ramach naboru Regionalnego Programu Operacyjnego – Lubuskie 2020, Oś Priorytetowa 1. Gospodarka i innowacje, działanie 1.5. Rozwój sektora MŚP, poddziałanie 1.5.1. Rozwój sektora MŚP - wsparcie dotacyjne. Badając wniosek o dofinansowanie projektu, właściwa instytucja stwierdziła niewykazanie w oświadczeniu o statusie wnioskodawcy wszystkich powiązań osobowych spółki, pomimo że z informacji dostępnych w Internecie wynika, że wspólnik spółki S. Spółka z o.o. z siedzibą w N. jest prezesem i wspólnikiem innej spółki; wspólnikiem i prokurentem innej spółki; prokurentem innej spółki.
Ponadto, członek zarządu spółki S. Spółka z o.o. jest wspólnikiem innych spółek; wspólnikiem i prezesem innej spółki; prokurentem i członkiem zarządu innych spółek. Natomiast inny członek zarządu S. Spółka z o.o. jest prezesem i członkiem zarządu innej spółki; wspólnikiem innej spółki. Instytucja zarządzająca wezwała wnioskodawcę do poprawnego przeanalizowania powiązań pomiędzy wskazanymi podmiotami oraz poprawienia Oświadczenie o statusie Wnioskodawcy. Pismem złożonym 6 września 2021 r. spółka poinformowała, że przygotowując projekt dokonała analizy swojego statusu w oparciu o wskazany w piśmie Załącznik nr 1 do rozporządzenia 651/2014, nie złożyła poprawionego oświadczenia o statusie Wnioskodawcy. Instytucja zarządzająca ustaliła, że wnioskodawca nie złożył poprawnego oświadczenia, co skutkowało negatywną oceną formalną wniosku o dofinansowanie. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Wskazanie podstaw skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów, ponieważ kasator nie przytoczył wprost podstaw kasacyjnych (art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a.), lub też podstawy kasacyjnej. Kasator zarzucił Sądowi I instancji "naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy", co wskazywałoby na oparcie skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (treść dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
W pkt 1), 2), 3), 4), 5), 6) petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 61 ust. 8 pkt 2) u.z.r.p., art. 151 p.p.s.a., art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p., art. 37 ust. 1 u.z.r.p.; art. 61 ust. 8 pkt 2) u.z.r.p., art. 151 p.p.s.a., art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p., art. 37 ust. 1 u.z.r.p.; art. 61 ust. 8 pkt 2) u.z.r.p., art. 151 p.p.s.a., art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p., art. 37 ust. 1 u.z.r.p.; art. 141 § 4 p.p.s.a.; art. 61 ust. 8 pkt 2) u.z.r.p., art. 151 p.p.s.a., art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p., art. 37 ust. 1 u.z.r.p.; art. 61 ust. 8 pkt 2) u.z.r.p., art. 151 p.p.s.a., art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p., art. 37 ust. 1 u.z.r.p., art. 58 ust. 1 u.z.r.p.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem.
Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe.
Według art. 61 ust. 8 pkt 2) u.z.r.p., w wyniku rozpoznania skargi sąd może oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia. Natomiast, zgodnie z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p., w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust.
1. Należy podkreślić, że w u.z.r.p. ustawodawca inaczej niż w p.p.s.a. nie wskazał, że naruszenie prawa to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie naruszył przepisów postępowania dokonując kontroli działalności administracji publicznej orzekając w sprawie skargi na nieuwzględnienie protestu oraz stosując środek określony w ustawie - oddalenie skargi w przypadku jej nieuwzględnienia (art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p.), pomimo błędnego wskazania podstawy rozstrzygnięcia - art. 151 p.p.s.a. Oddalenie skargi było konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji, że doszło do naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny. Zastosowanie przez wojewódzki sąd administracyjny środka określonego w ustawie przy jednoczesnym nie zastosowaniu innego środka, nie jest naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Przepis art. 61 ust. 8 pkt 1) lit. a) u.z.r.p. przewiduje ustawowy środek, który jest wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2) p.p.s.a. stosowanym po zamknięciu rozprawy na etapie wyrokowania. Z tego też powodu zastosowanie tego środka nie może być naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Według art. 37 ust. 1 i 2 u.z.p.r.: "Właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów." Przepisy te nie wskazują podmiotu oraz warunków otrzymania dofinansowania projektu. Regulacja ta jest zatem przepisem postępowania tj. zespołem norm prawnych regulujących uprawnienia i obowiązki uczestników postępowania w sprawie dofinansowania projektu, zapewniającą przede wszystkim obronę interesów prawnych beneficjenta. Reguły te znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich.
Naruszenie art. 37 ust. 1 u.z.p.r. zachodzi wówczas, kiedy konkurs nie został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny zapewniający stronie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Jest to ustalenie z zakresu faktów. Zastosowanie wobec wnioskodawcy ustawowej instytucji wezwania do usunięcia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu nie narusza wskazanych regulacji prawnych. Wręcz przeciwnie, zapewnia obronę interesów prawnych beneficjenta przed zakończeniem oceny jego projektu.
Granice kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostały zakreślone wynikiem rozpatrzenia protestu, którym jest jego nieuwzględnienie (art. 58 ust. 1 pkt 1 u.z.r.p.). Zgodnie z art. 43 ust. 1 i 2 u.z.r.p., w razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. W razie stwierdzenia oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie projektu właściwa instytucja poprawia tę omyłkę z urzędu, informując o tym wnioskodawcę, albo wzywa wnioskodawcę do poprawienia oczywistej omyłki w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Z przepisów tych wynika, że braki formalne we wniosku o dofinansowanie skutkują jego pozostawieniem bez rozpatrzenia, ale po uprzednim jednokrotnym wezwaniu do ich uzupełnienia.
Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie nie oznacza możliwości jego poprawy, co oznacza że w wyniku tych czynności nie może dojść do zmiany jego zawartości merytorycznej. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia braków formalnych. Wniosek o dofinansowanie powinien spełniać wymogi formalne określone przez odpowiednie postanowienia regulaminu konkursu. Brakami formalnymi wniosku o dofinansowanie są te, które odnoszą się do jego formy określonej w regulaminie konkursu oraz instrukcji wypełniania wniosku, która zawiera wszystkie niezbędne informacje, które umożliwiają wypełnienie i złożenie prawidłowego wniosku o dofinansowanie. Są to zarówno ogólne zasady, jak i szczegółowe wskazówki dotyczące wypełnienia poszczególnych części i rubryk wniosku oraz obligatoryjnych załączników. Pojęcie oczywistej omyłki oznacza błąd pisarski, niezamierzoną niedokładność, usterkę w tekście wniosku o dofinansowanie lub jego załącznikach.
Za oczywistą należy również uznać omyłkę, która nie jest widoczna w treści wniosku o dofinansowanie, ale wynika z porównania treści wniosku z pozostałymi złożonymi dokumentami. Oczywista omyłka to błąd informacyjny. Z kolei, według art. 45 ust. 3 u.z.r.p., w trakcie oceny spełnienia kryteriów wyboru projektów, na wezwanie właściwej instytucji, wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt w części dotyczącej spełniania kryteriów wyboru projektów w zakresie określonym w regulaminie konkursu, jeżeli zostało to przewidziane w przypadku danego kryterium. Uzupełnienia lub poprawienia projektu może dokonać, za zgodą wnioskodawcy, komisja oceny projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców.
W tej sprawie projekt nie spełnił kryterium: Kwalifikowalność projektu. Właściwa instytucja przekazała wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny, podając informację o niespełnieniu kryteriów wyboru projektów. Projekt został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów oceny formalnej zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący Regionalny Program Operacyjny - Lubuskie 2020 Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., zamieszczonych w dokumencie pn. Załączniki do Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego - Lubuskie 2020, stanowiącym integralną część Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Lubuskie 2020, oraz zamieszczonych na stronie internetowej. Zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu (pkt 11.17) "Nieuwzględnienie przez Wnioskodawcę w określonym terminie wszystkich wskazanych przez IZ RPO-L2020, poprawek/uzupełnień (w zakresie kryteriów formalnych) lub też dokonanie błędnych poprawek w dostarczonych ponownie dokumentach (w zakresie kryteriów formalnych) jest podstawą do odrzucenia projektu z powodu błędów formalnych. Konsekwencją odrzucenia wniosku jest niedopuszczenie projektu do kolejnego etapu oceny.
Według art. 58 ust. 1 pkt 1) i 2) u.z.r.p., właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności: treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem; w przypadku nieuwzględnienia protestu - pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art.
61. Podniesiony przez kasatora zarzut naruszenia art. 58 ust. 1 u.z.r.p. nie poddaje się kontroli kasacyjnej, ponieważ ustęp pierwszy artykułu 58 składa się z dwóch punktów. Ponadto, skoro Sąd I instancji skutecznie rozpoznał skargę na nieuwzględnienie protestu, to tym samym nie mógł naruszyć przepisów będących gwarancją prawa do sądu, które stosuje właściwa instytucja. Natomiast, sąd administracyjny na etapie postępowania sądowoadministracyjnego stosując odpowiednio art. 134 § 1 p.p.s.a. dokonuje kontroli zastosowania tych przepisów przez właściwą instytucję.
Skoro kasator nie podważył ustalenia, że właściwa instytucja pismem z 13 sierpnia 2021 r. wezwała wnioskodawcę do poprawnego przeanalizowania powiązań oraz poprawienia Oświadczenie o statusie Wnioskodawcy w zakreślonym terminie oraz ustalenia, że wnioskodawca nie uwzględnił tego wezwania przez co wniosek z powodu błędów formalnych został odrzucony, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.