Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 16 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 769/10 odrzucił skargę E. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego została doręczona stronie skarżącej [...] października 2010 r. - co wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki (k. [...] akt administracyjnych). Przewidywany ustawą termin do wniesienia skargi na ten akt upłynął [...] listopada 2010 r. (piątek), tj. trzydziestego dnia od dnia doręczenia skarżącej decyzji – art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W tej sprawie skarga została złożona [...] listopada 2010 r., a więc po terminie. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.
E. P. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wniosła o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci pisma Poczty Polskiej na okoliczność dotrzymania przez skarżącą terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- - art. 83 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie nastąpiło oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym przed upływem terminu do wniesienia skargi podczas gdy w rzeczywistości pismo zostało złożone w urzędzie pocztowym w ostatnim dniu terminu, a błędna data stempla pocztowego - jak wynika z załączonego pisma - była spowodowana zaniedbaniem Poczty Polskiej;
- - art. 58 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie wynikające z błędnego uznania, że skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu została wniesiona po terminie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca opisała procedurę nadawania pism przez Kancelarię Prawną, która jest następująca. Poczta Polska świadczy na rzecz Kancelarii Prawnej usługę polegającą na płatnym odbiorze przez przedstawiciela Poczty Polskiej z miejsca wskazanego przez Kancelarię Prawną uporządkowanych przesyłek oraz stosownej dokumentacji potwierdzającej ich ilość i rodzaj, a następnie nadaniu tych przesyłek na ogólnych zasadach w wyznaczonej placówce pocztowej. Odbiór przesyłek dokonywany jest wyłącznie w dni robocze w godzinach od 15.00 do 16.00. Przesunięcie nadania przesyłek na dzień następny może nastąpić tylko w przypadku uzasadnionych zastrzeżeń co do odebranych przesyłek, a w szczególności nieprawidłowego opakowania, braku pełnego adresu, niezgodności wpisów do dokumentów nadawczych z wpisami na przesyłkach, braku znaków opłaty, a także braku możliwości wyjaśnienia lub usunięcia tych zastrzeżeń w dniu ich odbioru. W przypadku stwierdzenia zastrzeżeń dotyczących odebranych przesyłek urząd pocztowy wyjaśnia je z Kancelarią w sposób telefoniczny.
Spółka podkreśliła, że Poczta Polska nie składała zastrzeżeń dotyczących korespondencji odbieranej z siedziby Kancelarii [...] listopada 2010 r., a w konsekwencji miała obowiązek nadać przesyłkę w dniu jej odbioru, tj. z dniem [...] listopada 2010 r.
Skarżąca podniosła, że [...] listopada 2010 r. (a nie jak błędnie wskazano w skardze kasacyjnej 2011 r.) otrzymała potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej skargę. Pracownik Kancelarii Prawnej spostrzegł, że na potwierdzeniu tym widnieje data nadania - [...] listopada 2010 r. (sobota) tj. dzień po odbiorze przesyłki z Kancelarii przez przedstawiciela Poczty. Pismem z [...] listopada 2010 r. skarżąca zwróciła się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Pismem z [...] grudnia 2010 r. Kancelaria otrzymała odpowiedź Poczty Polskiej, w której wskazano, iż przesyłki odebrane z siedziby Kancelarii [...] listopada 2010 r. zostały do Urzędu Pocztowego dostarczone tego samego dnia. Nadane zostały jednak dopiero [...] listopada 2010 r. Wśród tej korespondencji była przesyłka o numerze [...] adresowana do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. Powyższe spowodowane było niedopatrzeniem ze strony pracowników Urzędu Pocztowego.
Pismo wyjaśniające kwestię daty stempla pocztowego zawartego na przesyłce zawierającej skargę spółka złożyła [...] grudnia 2010 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd ten jednak nie odniósł się do wyjaśnień skarżącej.
W świetle powyższego w ocenie autora skargi kasacyjnej skarżąca nie powinna ponosić ujemnych skutków niewłaściwego wywiązania się przez Pocztę Polską z umowy zawartej z Kancelarią, polegającego na zbyt późnym przybiciu pieczęci potwierdzającej nadanie pisma, gdyż pismo to zostało dostarczone do urzędu pocztowego w terminie na wniesienie skargi (tj. [...] listopada 2010 r.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin uważa się za zachowany, jeżeli pismo, do złożenia którego został ustanowiony termin, wpłynie w tym czasie do sądu. Może ono być wniesione przez złożenie go w biurze podawczym sądu, a także przez oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym. Stosownie zaś do art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W przypadku oddania pisma w polskim urzędzie pocztowym, co miało miejsce w niniejszej sprawie, datę jego złożenia potwierdza dowód nadania przesyłki pocztowej lub odcisk datownika (zob. H.Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005; s. 330). W sprawie nie budzi również wątpliwości, że odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została doręczona na adres pełnomocnika spółki [...] października 2010 r., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru przesyłki (k. [...] akt administracyjnych). W rozstrzygnięciu tym zawarto pouczenie co do sposobu i terminu zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Termin do wniesienia skargi upływał [...] listopada 2010 r., tj. trzydziestego dnia od dnia doręczenia skarżącej decyzji. Nie jest również kwestionowana przez Spółkę okoliczność, że na kopercie, w której nadano skargę, znajduje się stempel pocztowy z datą [...] listopada 2010 r. (k. [...] akt sądowych) Skarżąca twierdzi natomiast, iż nie powinna ponosić ujemnych skutków niewłaściwego wywiązania się przez Pocztę Polską z umowy zawartej z Kancelarią, polegającego na zbyt późnym przybiciu pieczęci potwierdzającej nadanie pisma, albowiem pismo to zostało dostarczone do urzędu pocztowego w terminie na wniesienie skargi (tj. [...] listopada 2010 r.).
Prawidłowo Sąd pierwszej instancji - badając terminowość złożenia skargi – przyjął datę [...] listopada 2010 r., jako datę jej nadania, opierając się na treści stempla pocztowego na kopercie. Jednakże należy zauważyć, że pismem z [...] grudnia 2010 r., (data wpływu do WSA 6 grudnia 2010 r. – k. [...] akt sądowych) skarżąca złożyła wyjaśnienia dotyczące daty stempla pocztowego widniejącego na skardze tj. [...] listopada 2010 r. Podniosła w nich, że [...] listopada 2010 r. Kancelaria otrzymała potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej sporną skargę. Wówczas pracownik Kancelarii spostrzegł, że na potwierdzeniu nadania tej skargi przez Pocztę Polską widnieje data [...] listopada 2010 r. (sobota) tj. dzień po odbiorze przesyłki z Kancelarii Prawnej przez przedstawiciela Poczty Polskiej.
Następnie skarżąca pismem z [...] listopada 2010 r. zwróciła się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji - daty nadania korespondencji z [...] listopada 2010 r. W odpowiedzi na to pismo Poczta Polska pismem z [...] grudnia 2010 r. wskazała, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, iż przesyłki odebrane z siedziby Kancelarii 5 listopada 2010 r. - w ramach świadczonej usługi "Firmowa Poczta" – zostały tego dnia dostarczone do Urzędu Pocztowego Warszawa 1. Nadane zostały jednak dopiero [...] listopada 2010 r. Wśród tej korespondencji znajdowała się przesyłka o numerze [...] adresowana do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. Powyższe spowodowane było niedopatrzeniem ze strony pracowników Urzędu Pocztowego [...].
Przy tym dla uprawdopodobnienia twierdzeń skarżącej do jej pisma z [...] grudnia 2010 r., dołączono m.in. kopie pisma skierowanego przez Kancelarię do Poczty Polskiej z [...] listopada 2010 r. (k. [...] akt sądowych) oraz kopię pisma Poczty Polskiej skierowanego do Kancelarii wyjaśniającego kwestię nadania spornej korespondencji (k. [...] akt sądowych). Dysponując tymi dokumentami Sąd pierwszej instancji nie ocenił przedłożonych dowodów podważających datę nadania skargi ([...] listopada 2010 r., a datę widniejącą na kopercie [...] listopada 2010 r.).
Sąd winien wezwać skarżącą podczas formalnego badania skargi do przedłożenia choćby umowy Kancelarii z Poczta Polską z [...] kwietnia 2009 r., nr [...] na świadczenie usługi "Firmowa Poczta" oraz przeanalizować tą umowę pod kątem rzeczywistego obiegu korespondencji w Kancelarii. Winien również zbadać jaką korespondencję odebrał pracownik Poczty Polskiej [...] listopada 2010 r., z siedziby Kancelarii poprzez analizę chociażby dokumentów nadawczych z wpisami o przesyłkach na okoliczność, czy istotnie znajdowała się tam skarga interpretację indywidualną Ministra Finansów z 18 sierpnia 2010 r.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 1 czerwca 2000 r., sygn. akt III RN 188/99 (OSNAPiUS 2001/9 poz. 296), że "strona nie może być pozbawiona możliwości wykazania, iż nadała pismo procesowe w urzędzie pocztowym w innym dniu niż to wynika ze stempla pocztowego". W sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, to skarżącą obciąża obowiązek wykazania w sposób nie budzący wątpliwości, iż skargę złożono w placówce pocztowej w terminie do jej złożenia. Dopiero analiza wskazanych wyżej dokumentów pozwoli ocenić w jakim terminie nadano skargę.
Trafnie skarżąca wywodzi, że nie może ona ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonania zleconych zadań (w tym przypadku polecenia wykonania nadania pisma przez Pocztę Polską zgodnie z łączącą strony umową na świadczenie usługi "Firmowa Poczta") przez podmiot pośredniczący, tj. pocztę. Skarżący nie ma też obowiązku, nie może nawet ingerować w działania tego podmiotu od momentu odbioru przesyłek przez pocztę do ich nadania. W przypadku składania pisma do sądu za pośrednictwem innego podmiotu (np. Poczty Polskiej) o zachowaniu terminu decyduje data wniesienia takiego pisma do podmiotu pośredniczącego, a nie moment wpływu takiego dokumentu do właściwego sądu (art. 83 § 3 i 4 p.p.s.a.) (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 104/07, LEX nr 338577).
Na marginesie należy zauważyć, że skarżąca niezwłocznie przystąpiła do wyjaśnienia kwestii daty stempla pocztowego na skardze, gdy tylko otrzymała potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej skargę. W dzień po otrzymaniu wyjaśnień od Poczty Polskiej ([...] grudnia 2010 r.) skarżąca przedłożyła Sądowi pierwszej instancji stosowane wyjaśnienia (k. [...] akt sądowych). Do wyjaśnień tych nie ustosunkował się WSA
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.