Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 290/19 oddalił skargę S. W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargą kasacyjną S. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7 i 77 § 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. przez niezastosowanie w sprawie polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Zarząd Województwa [...] nie dokonał wszechstronnej oceny sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek nieważności w odniesieniu do decyzji z 15 maja 2019 r.;
- - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 k.p.a. przez bezzasadne uznanie, że Zarząd Województwa Świętokrzyskiego dokonał wszechstronnej oceny sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek nieważności;
- - art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Zarząd Województwa Świętokrzyskiego dokonał błędnej wykładni art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. polegającej na przyjęciu, że w postępowaniu administracyjnym wszczętym na żądanie strony organ jest związany tym żądaniem, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią w przypadku wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania nieważnościowego przez stronę organ administracyjny nie jest zwolniony od przeprowadzenia kontroli kwestionowanej decyzji w pełnym zakresie pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
- - art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza, zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał, zatem fakultatywne uprawnienie do przedstawienia wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego i chociaż kasator zarzuty wywodzi z podstawy wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., podając, że naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, związku przyczynowego między naruszeniem tych przepisów a wynikiem sprawy nie wykazuje. Wnoszący skargę kasacyjną nie wykazał również, aby Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenie zawiera wszystkie niezbędne elementy, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Omawiając szczegółowo podstawę orzeczenia Sąd podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji – zakres postępowania wyjaśniającego i dowodowego jest bardzo ograniczony, a jego ramy nie mogą wykraczać poza weryfikację decyzji przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejących w dacie jej wydania.
Jego celem jest przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z perspektywy istnienia bądź nie, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. wad kwalifikowanych. Akceptując rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji uznał, że decyzja nie zawiera wad podlegających weryfikacji w trybie nadzwyczajnym. Wykluczył tym samym możliwość w postępowaniu nieważnościowym, ponownej kontroli dokonanych przez organ w trybie zwykłym ustaleń. Jak wydaje się, wnoszący skargę kasacyjną mylnie utożsamia poprawność sporządzenia uzasadnienia, według ustawowego wzorca, z trafnością wyrażonych przez Sąd poglądów. Tymczasem celem wprowadzenia ustawowego wzorca dla sporządzanych przez sądy administracyjne uzasadnień nie było stworzenie dodatkowej podstawy prawnej do kwestionowania trafności rozstrzygnięcia, lecz umożliwienie zapoznania się przez stronę i sąd odwoławczy z motywami sądu pierwszej instancji, które doprowadziły ten sąd do podjęcia tego rozstrzygnięcia.
Jeśli więc uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom ustawowym wprowadzonym art. 141 § 4 p.p.s.a., tak jak ma to miejsce w tej sprawie, a co za tym idzie umożliwia zapoznanie się ze stanowiskiem Sądu, prześledzenie przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego oraz toku rozumowania Sądu, który doprowadził do zajęcia zaprezentowanego w tym wyroku stanowiska, a dalej – sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej tego wyroku, to nie można czynić skutecznie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zdaniem NSA, nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej, w okolicznościach tej sprawy, wyrażający się w niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, z pogwałceniem przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a., że organ w przypadku prowadzonego na wniosek postępowania, nie jest związany żądaniem strony, co przejawia się w obowiązku przeprowadzenia kontroli kwestionowanej decyzji w pełnym zakresie pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § k.p.a. Przede wszystkim, co wynika już z wcześniejszych rozważań, Sąd I instancji nie zaprezentował odmiennej od skarżącego kasacyjnie wykładni tych przepisów, stwierdzając, że celem prowadzonego postępowania, wszczętego na żądanie strony, jest weryfikacja ostatecznej decyzji z perspektywy istnienia bądź nie, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. wad kwalifikowanych. Podkreślił, że organ wziął przy tym pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tak by była rozpoznana adekwatnie do trybu, jaki uruchomiła strona.
Co istotne, podnosząc powyższy zarzut, autor skargi kasacyjnej, nie tylko nie wskazuje, która z przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. została czy też mogła zostać naruszona przez organ, co – jego zdaniem umknęło uwadze Sądu I instancji - ale także w żaden sposób nie wykazuje, że gdyby doszło do zarzucanego naruszenia to było ono o takim stopniu istotności, że decyzja organu mogłaby być inna, co wymagane jest na podstawie powołanego przez kasatora art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zdaniem kasatora skarga powinna zostać uwzględniona, NSA zauważa, że orzeczenie oddalające skargę nie jest skutkiem zastosowania tylko art. 151 p.p.s.a., lecz jest następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów prawa nakazujących sądowi takie ustalenia czynić. Skoro zatem WSA, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego, to nie miał podstaw do uwzględnienia skargi, a tym samym prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na normie prawnej z art. 151 p.p.s.a.
Podsumowując, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). W rozpoznawanej sprawie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu należny jest z tytułu złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzoną przez pełnomocnika profesjonalnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, który reprezentował organ na etapie postępowania przed Sądem I instancji, co uzasadniało zasądzenie kosztów w wysokości 50 % stawki minimalnej – 480 zł., co dało 240 zł.