Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2005 r. o sygn. akt III SA/GL 1510/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę [...] w Łodzi Oddział w Katowicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 19 października 2004 r., nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru.
W uzasadnieniu Sąd podał, że strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania Sądu z dnia 29 grudnia 2004 r. do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł i złożenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony przed Sądem. Wezwanie przesłano na adres pełnomocnika i wobec jego nieobecności w tym miejscu, złożono je na okres siedmiu dni w placówce pocztowej. Ponieważ w wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 12 stycznia 2005 r. (w środę) przesyłka nie została podjęta, zastosowanie w sprawie ma art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.
Wpis sądowy został uiszczony dnia 25 stycznia 2005 r. (po terminie), natomiast pełnomocnictwo do chwili obecnej nie zostało złożone.
W skardze kasacyjnej [...] w Łodzi Oddział w Katowicach zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego za II instancję, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 73 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, tj. uznanie, że doręczenie wezwania sądu następuje z upływem 7 dni od dnia złożenia go w placówce pocztowej i wymaga wyłącznie jednokrotnego awizowania;
- - art. 65 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 131 § 2, art. 139 § 1 k.p.c. oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie zasady, że do uznania za doręczoną wystarczy jednokrotne jej awizowanie;
- - art. 57 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że wniesiona skarga nie czyni zadość wymaganiom prawa;
- - art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w sprawie ma zastosowanie art. 65 § 2 p.p.s.a., przewidujący stosowanie trybu doręczania pism w postępowaniu cywilnym. Tryb ten regulują przepisy art. 131-147 k.p.c. oraz wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. Zgodnie z tymi przepisami przesyłka musi być awizowana dwukrotnie i dopiero gdy pomimo dwukrotnego awizowania nie zostanie podjęta, może zostać uznana za doręczoną z upływem siedmiodniowego terminu po drugiej awizacji. Trybu tego nie zmienia treść art. 73 p.p.s.a., z którego wynika, że pisma składa się w placówce pocztowej na okres siedmiu dni. Skarżąca powołała się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 r. o sygn. akt SK 35/01, w którym uznano niezgodność jednokrotnego awizowania przesyłek z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej zostało natomiast złożone przy piśmie z dnia 26 stycznia 2005 r., które dotyczyło niniejszej sprawy, jak również skarg w innych sprawach, co wynikało z wymienionych w jego treści sygnatur akt. Okoliczność, że zostało ono złożone w jednym egzemplarzu i dołączone przez Sąd I instancji do akt o sygn. III SA/Gl 1532/04 nie może stanowić podstawy do uznania, że pełnomocnik nie wykazał swojego umocowania do reprezentowania skarżącej oraz nie zostały usunięte braki formalne skargi. Spółka podniosła, że nawet przyjmując stanowisko Sądu, iż wykazanie umocowania do działania w sprawie polega na fizycznym złożeniu pełnomocnictwa do akt poszczególnych spraw, należy wskazać, że Sąd I instancji powinien wezwać pełnomocnika do dołączenia odpowiedniej ilości odpisów pełnomocnictwa, zamiast odrzucić skargę.
Wobec powyższego należy – zdaniem skarżącej – uznać, że braki formalne skargi uzupełniono w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.
Przepis art. 183 § 1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.
Powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania jest uzasadniony.
W ocenie skarżącej Sąd I instancji wadliwie przyjął jako datę doręczenia wezwania do uzupełnienia braków skargi dzień 12 stycznia 2005 r., tj. ostatni dzień siedmiodniowego terminu po pierwszej awizacji przesyłki, podczas gdy należało przyjąć jego powtórną awizację.
Zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Tryb ten regulują przepisy art. 131 – 147 k.p.c. oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 marca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 55, poz. 489). Treść znowelizowanego § 9 powyższego rozporządzenia określa, że skuteczne jest doręczenie pisma po powtórnym jego awizowaniu. Zmiana cytowanego rozporządzenia wywołana została treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 września 2002 r., sygn. SK 35/01 (OTK-A 2002/5/60), w którym uznano, że § 9 ust. 3 rozporządzenia, który ustanawia tylko siedmiodniowy termin przechowywania w pocztowej placówce pisma sądowego, a tym samym uniemożliwia powtórne zawiadomienie adresata o tym piśmie, jest niezgodny z Konstytucją.
W związku z powyższym należy przyjąć, że stosując w myśl art. 65 § 2 p.p.s.a. zasady postępowania cywilnego w przypadku nieodebrania przesyłki w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia należy awizować ją po raz kolejny. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została uchwalona 30 sierpnia 2002 r. (z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2004 r.), a zatem w czasie, gdy rozporządzenie regulujące sposób doręczania przesyłek sądowych za pośrednictwem poczty przewidywało możliwość doręczenia przesyłki po jej jednokrotnym awizowaniu. Od dnia 11 kwietnia 2003 r. obowiązuje jednak znowelizowane rozporządzenie przewidujące obowiązek dwukrotnego awizowania przesyłek pocztowych, co stosownie do treści art. 65 § 2 ustawy ma również wpływ na tryb doręczania przesyłek w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 65 § 2 ustawy nakazuje stosować przepisy z postępowania cywilnego wprost, nie zaś jedynie pomocniczo.
Oznacza to, że brak jest podstaw do przyjęcia, że przesyłkę sądową można uznać za doręczoną po upływie siedmiodniowego terminu po pierwszej awizacji. Gdyby przyjąć, że w istocie tak jest, przepisy ustawy nie odsyłałyby do przepisów o doręczaniu przesyłek sądowych w postępowaniu cywilnym, bądź też odsyłałyby do nich jedynie w sprawach nieuregulowanych w ustawie. Trybu tego nie może zmienić treść art. 73 ustawy.
Zważyć bowiem należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. P 13/05 (OTK-A 2006/2/20) orzekł niekonstytucyjność art. 73 ustawy.
Powyższe wskazuje na brak podstaw do przyjęcia, że skarżącej skutecznie doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi. Skoro zaś nie można stwierdzić, że wezwanie zostało prawidłowo zastępczo doręczone, to zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadnione, a odrzucenie skargi za nieuzasadnione i naruszające art. 58 § 1 pkt 3 ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, czy przesyłka pocztowa była awizowana powtórnie i czy skarżąca skutecznie wypełniła obowiązki wynikające z wezwania o uiszczenie wpisu i uzupełniła braki formalne skargi.
Z przyczyn powyższych na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, a postanowienie Sądu I instancji uchyleniu celem ponownego rozpoznania.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
MR