Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 13 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 128/19 oddalił skargę K.D. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: DIAS) z 17 grudnia 2018 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – wniosła strona postulując jego uchylenie, a także zasądzenie od DIAS kosztów postępowania wg norm prawem przewidzianych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie wskazanych przepisów p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA w Lublinie w sytuacji, kiedy postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 3a § 1 pkt 3, art. 26 § 1 oraz art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2018.1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.), a postanowienie DIAS dodatkowo z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu 19 września 2018 r. istniały podstawy do wszczęcia egzekucji na podstawie wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie tytułu wykonawczego nr [...], tj. że skarżący jako płatnik zobowiązany był do zapłaty składek za miesiąc luty 2015 r. i styczeń 2016 r. ujętych w ww. tytule wykonawczym;
- – które to ustalenie zostało dokonane w oparciu o błędną wykładnię przepisów: rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2017.1831; dalej: rozporządzenie) – w szczególności § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia w związku z art. 24 ust. 2, art. 46 i 47 oraz art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2017.1778 ze zm.; dalej: u.s.u.s.), a także art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 123 u.s.u.s. w zw. z art. 16 § 1 zd. 1 i w zw. z art. 180 K.p.a., sprowadzającą się do przyjęcia, że uprawnione jest zaliczenie dokonanych przez skarżącego wpłat składek za miesiąc grudzień 2017 r. i kwiecień 2018 r. na poczet składek, co do których ZUS wydał decyzję ustalającą ich wymiar, pomimo toczącego się na skutek odwołania złożonego przez płatnika postępowania przed Sądem Okręgowym w Lublinie.
W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy też podkreślić, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09; cbosa. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać, bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13; cbosa), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/1; cbosa). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednakże wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia wskazanej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1448/06; cbosa). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej.
W powyższym kontekście należy zwrócić uwagę, że zasadniczą wadą wniesionego środka zaskarżenia jest to, że autor skargi kasacyjnej zarzucił "naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania", co pozwala stwierdzić, iż nie został spełniony wymóg z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; otóż przepis ten stanowi, że skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc ustawodawca wymaga zaistnienia kwalifikowanej postaci tego naruszenia, co wymaga konkretyzacji w samym zarzucie jak też jego uzasadnieniu (vide treść art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze brak wskazania i wykazania "istotnego" wpływu na wynik postępowania potencjalnego naruszenia prawa procesowego należało – stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. – skargę kasacyjną oddalić.