Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 16 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 883/21 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Powiatu [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie udzielania i rozliczania dotacji dla jednostek oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, odrzucił skargę oraz zwrócił spółce kwotę 300 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji pomiędzy jej własną, prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, zachodzi taki związek, że uchwała ta narusza – pozbawia lub ogranicza – jej interes prawny lub uprawnienie. W przekonaniu Sądu I instancji z całokształtu okoliczności wynika, że skarżąca jest jedynie zainteresowana stwierdzeniem nieważności § 1 zaskarżonej uchwały, która aktualnie nie oddziałuje bezpośrednio na jej sferę prawną, co oznacza, że legitymuje się ona jedynie interesem faktycznym, nie zaś aktualnym interesem prawnym.
Od tego postanowienia spółka wniosła skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 7130 - zwanej dalej: "u.s.g." poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I Instancji, że skarżący nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu § 1 wspomnianej uchwały. Skarżąca wniosła o zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 2 marca 2022 r. spółka zaznaczyła, że w skardze kasacyjnej omyłkowo wskazała na przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., podczas gdy przedmiotem zarzutu jest przepis art. 87 ust. 1 ustawy dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920) – zwanej dalej: "u.s.p.". Dodała, że w jej ocenie organ potwierdził interes skarżącej w tej sprawie wskazując, że skarżąca otrzymuje dotację oświatową począwszy od stycznia 2022 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zarzuty te jednak można skutecznie podnosić jedynie w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Po jego upływie możliwe jest wyłącznie takie merytoryczne uzupełnienie tego środka odwoławczego, które polega na przedstawieniu dodatkowego jego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1045/20, LEX nr 3089857). W tej sprawie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. skarżąca powołała łącznie z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g., który nie podlegał w ogóle zastosowaniu, bo przedmiotem kontroli sądowej była uchwała rady powiatu, nie zaś gminy. Uzupełnienie zarzutów skargi kasacyjnej poprzez przytoczenie w jej podstawie art. 87 ust. 1 u.p.s., który to przepis stanowił wzorzec legalności dla Sądu orzekającego w pierwszej instancji nastąpiło już po upływie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej. Już z tego powodu skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bo art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, a przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. jest w tej sprawie podstawą nieadekwatną.
Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażoną przez Sąd Wojewódzki ocenę, zgodnie z którą skarżąca nie wykazała posiadania interesu prawnego we wniesieniu skargi. Wiele lat temu E. Iserzon określił interes w ujęciu podmiotowym jako "emocjonalny stan pragnienia pewnego stanu rzeczy po stronie podmiotu, o który chodzi. Jeśli ten interes ustawodawca poddał ochronie prawnej, staje się on interesem w znaczeniu prawnym." (E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory formularze, Warszawa 1965, s. 26 i 60). Zasługujący na ochronę prawną interes ma być ponadto aktualny, konkretny i obiektywnie sprawdzalny (zob. J. Borkowski/B. Adamiak [w:] J Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2021, s. 262). Chodzi zatem o interes istniejący, sprecyzowany, dotyczący uprawnienia bądź obowiązku jednostki.
Skarżąca spółka nie powołała żadnych okoliczności świadczących o tym, że rzeczywiście doszło do naruszenia prawem chronionych, należących do niej interesu lub uprawnienia. To, że w przyszłości skarżąca będzie związana uchwalonym przez radę powiatu postanowieniem tego nie dowodzi. Przeciwnie, przesądza o tym, że w chwili wniesienia skargi interes skarżącej nosi znamię potencjalnego. Ten zaś nie wystarcza do występowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym w roli skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.