Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 4 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Go 383/20 oddalił skargę G. (...) spółka z o.o. spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z (...) sierpnia 2020 r. nr (...) w przedmiocie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
G (...)Sp. z o.o. S.K.A., - dalej: skarżąca, spółka lub strona – 19 marca 2015 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej importowane z Chin obuwie z podeszwami z gumy i cholewkami z materiałów włókienniczych typu tenisówki, w ilości 12456 par obuwia męskiego, 15120 par obuwia damskiego oraz 5400 par obuwia dziecięcego, deklarując kod CN 6404199000 oraz wartość towaru w kwocie 20.454,00 USD. Powyższe na podstawie faktury nr (...) z dnia 09.02.2015 r. wystawionej przez G (...)z D. (...)). Do zgłoszenia celnego przedłożono konosament morski nr (...). Zgłoszenie uzupełniające zostało zarejestrowane pod pozycją (...)(...)marca 2015 r.
Po zwolnieniu towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w Bielsku-Białej wystąpił do administracji celnej Chin z wnioskiem o weryfikację dołączonych do zgłoszeń celnych (w tym m.in. zgłoszenia (...)) dokumentów handlowych i przewozowych. W odpowiedzi (...)w piśmie z (...) października 2017 r., poinformowała, że zidentyfikowały 10 przesyłek towarów wywiezionych z Chin oraz odpowiadające im zgłoszenia celne. Towary w postaci obuwia w łącznej ilości 32976 par, objęte dołączonym do zgłoszenia celnego (...)zostały zakupione w Chinach za kwotę 109.920,00 USD na podstawie faktury nr (...).
W wyniku przeszukania bazy danych stwierdzono 7 zgłoszeń celnych towarów klasyfikowanych do kodu CN 64041990 spełniających kryterium towarów podobnych. Następnie do organu wpłynął m.in. protokół kontroli podatkowej firmy R (...)- protokół kontroli nr (...). Treść wyżej wymienionego dokumentu zawierała m.in. zestawienie zapłat dokonywanych przez podatnika na rzecz podmiotów zagranicznych, wynikających z prowadzonych przez R (...)rachunków bankowych. Importer nie dokonywał z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych płatności na rzecz sprzedającej towar firmy G(...)- widniejącej w dołączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr (...).
Naczelnik Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. decyzją z (...) lutego 2020 r. określił skarżącej wartość celną w wysokości 122.217 PLN oraz należną kwotę długu celnego (A00) podlegającą zaksięgowaniu w wysokości 20.777 PLN.
Orzekając na skutek odwołania skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze decyzją z (...) sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zadeklarowana w dokumencie zakupu nr (...)wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L nr 302 z 19 października 1992 r., ze zm.; dalej: WKC). W celu uzyskania materiałów porównawczych dokonano przeglądu ogólnopolskiej bazy (...) zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonywanych na obszarze RP. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych nie stwierdzono danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, jednakże uzyskane informacje pozwoliły na wykorzystanie ich, jako materiał pozwalający na skorzystanie z metody "towarów podobnych". W wyniku przeglądu ww. bazy danych (...) stwierdzono 7 zgłoszeń celnych dotyczących importu obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych objętych kodem CN 6404199000. Zgodnie z materiałem porównawczym najniższa cena jednostkowa towaru podobnego wynosi 1,34 USD/parę ((...).) i taką też cenę przyjęto do ustalenia wartości celnej dla obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu 19.03.2015 r.
Organ II instancji podniósł, że w sprawie nie dokonywano ustalenia wartości celnej importowanych towarów na podstawie faktury otrzymanej od chińskich organów celnych.
Uzasadniając oddalenie skargi spółki na powyższą decyzję WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, że (...) marca 2015 r., skarżąca zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej importowane z Chin obuwie z podeszwami z gumy i cholewkami z materiałów włókienniczych typu tenisówki, w ilości 12456 par obuwia męskiego, 15120 par obuwia damskiego oraz 5400 par obuwia dziecięcego, deklarując kod CN 6404199000 oraz wartość towaru w kwocie 20.454,00 USD, na podstawie faktury nr (...)z dnia 09.02.2015 r. wystawionej przez G (...)Do zgłoszenia celnego przedłożono ponadto m.in. konosament morski nr (...). W toku kontroli zgłoszenia ustalono, w oparciu o pismo (...), iż identyfikowano 10 przesyłek towarów wywiezionych z Chin oraz odpowiadające im zgłoszenia celne. Towary w postaci obuwia w łącznej ilości 32976 par, objęte dołączonym do zgłoszenia celnego (...)konosamentem morskim nr (...), zostały zakupione w Chinach za kwotę 109.920,00 USD na podstawie faktury nr (...)2.
Ponadto, z analizy nadesłanego do organu protokołu kontroli firmy R (...)wynikało, że importer nie dokonywał z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych płatności na rzecz sprzedającej towar firmy G (...)- widniejącej w dołączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr (...). Powyższe stanowiło przesłankę do powzięcia przez organ uzasadnionych wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej towaru. To z kolei stanowiło podstawę do uruchomienie jednego z trybów przewidzianych art. 30 WKC.
Zdaniem WSA celem uzyskania materiału porównawczego, organ w sposób uprawniony posłużył się ogólnopolską bazą danych A. zawierającą informacje o wszystkich odprawach celnych. System A. w praktyce działania organów stanowi podstawę do dokonywania ustaleń w zakresie wartości celnej towarów, a działanie takie zostało zaakceptowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Poszukując materiału porównanego organ kierował się takimi kryteriami jak: ten sam rodzaj towaru, podobne cechy, podobny skład materiałowy, identyczne przeznaczenie i cechy ogólne, ten sam kod taryfowy, zbliżona ilość, jakość i renoma, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kraj pochodzenia i przywozu (Chiny), podobna ilość towaru objęta całym zgłoszeniem, co też jest zgodne z uwagami interpretacyjnymi dotyczącymi wartości celnej, stanowiącymi załącznik nr 23 do RWKC. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych stwierdzono 7 zgłoszeń dotyczących importu obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych objętych kodem CN 6404199000.
Sąd podał, że ustalając wartość celną – organ kierując się dyspozycją art. 151 pkt 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny dalej RWKC - przyjął najniższą cenę jednostkową dla towaru tj. 1,34 USD za jedna parę obuwia, w oparciu o jednostkową wartość celną towaru podobnego importowanego z Chin, objętego w dniu 18 marca 2015 r. w Oddziale Celnym "Baza Kontenerowa" w Gdyni procedurą dopuszczenia do obrotu. Wobec braku materiałów porównawczych dotyczących obuwia męskiego i dziecięcego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych, organ odstąpił od ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi, pozostawiając wartość celną tych towarów w wysokości zadeklarowanej przez stronę. Co za tym idzie brak było możliwości skorzystania przez organ z art. 30 ust. 2 lit. b WKC. Organ miał podstawy ku temu, by nabrać uzasadnionych wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej towaru.
"G (...)" Spółka z o.o. S.K.A. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ewentualnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z (...).08.2020 roku i decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia (...).02.2020 r. W każdym z przypadków autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- 1. art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2020 r. poz. 1382, dalej: Prawo celne) w związku z art. 180 § 1. 187 § 1, 191 i 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: o.p.) poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy:
- a) Sąd I instancji zaakceptował dokonanie przez organy wadliwych ustaleń faktycznych w oparciu o niewszechstronnie zebrany materiał dowodowy dotyczący sposobu rozliczenia finansowego między uczestnikiem postępowania, jako importerem a firmą G (...) (ograniczenie się do niestwierdzenia przelewu bankowego z rachunku tego pierwszego na rzecz drugiego), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc Sąd I instancji do wniosku, że trafnie organy obu instancji przyjęły brak wiarygodności ceny transakcyjnej importowanych butów wynikających z faktury nr (...)dołączonej do zakwestionowanego przez organy zgłoszenia celnego z dnia 19 marca 2015 r.,
- b) Sąd przyjął za prawidłowe niedostateczne uzasadnienie organów dla uznania transakcji znalezionych przez te organy w systemie A. za dotyczące "towarów podobnych" w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania prowadząc Sąd I instancji do wniosku, że dla objętych zgłoszeniem z 19 marca 2015 r. obuwi żeńskich istnieje dostateczna podstawa określenia innej (wyższej) wartości niż wskazana w tym zgłoszeniu
- c) nie istniały dostateczne podstawy do przyjęcia przez organy istnienia "uzasadnionych wątpliwości" na podstawie 181a ust. 1 RWKC i jednoznacznego ustalenia istnienia "transakcji podobnych" pozwalających na zastosowanie art. 30 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 151 ust. 1 RWKC 2a. art. 181 a ust. 1 i ust. 2 RWKC oraz art. 30 ust. 1 i art. 78 ust. 3 WKC przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu "uzasadnionych wątpliwości" co do zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej towarów oraz "braku możliwości" ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 WKC, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do określenia tej wartości na podstawie alternatywnych metod określonych w art. 30 ust. 2 WKC;
2b. art. 30 ust. 2 lit. b WKC i art. 151 ust. 1 RWKC przez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez zastosowanie metody ustalenia wartości towarów podobnych do towarów zgłaszanych przez uczestnika postępowania, jako importera w sytuacji, gdy nie zostało jednoznacznie ustalone, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na zastosowanie tej metody. Uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy prowadząc do oddalenia skargi do Sądu I instancji z powodu uznania, że organy prawidłowo ustaliły wartość importowanych towarów
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione przez skarżącą kasacyjnie zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Analizując skargę kasacyjną można stwierdzić, że w zakresie naruszeń procesowych postawiono trzy zarzuty oparte na tych samych przepisach prawa procesowego.
Odnosząc się do pierwszego z nich wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie podnosi, że organy dokonały wadliwych ustaleń faktycznych w oparciu o niewszechstronnie zebrany materiał dowodowy dotyczący sposobu rozliczenia finansowego między uczestnikiem postępowania, jako importerem a firmą G (...) (ograniczający się do niestwierdzenia przelewu bankowego z rachunku tego pierwszego na rzecz drugiego), co doprowadziło Sąd do wniosku, że trafnie organy obu instancji przyjęły brak wiarygodności ceny transakcyjnej importowanych wyrobów w postaci butów. Z zarzutem tym, w ocenie NSA, zgodzić się nie można.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie nie ograniczało się do niestwierdzenia przelewu dokumentującego zapłatę na rzecz wskazanej firmy za importowane towary. Organ powziął, bowiem szereg czynności procesowych, w tym uwzględnił wnioski dowodowe zobowiązanej w celu weryfikacji transakcji i wystąpił, m.in. do (...), od której to nie otrzymał żadnych informacji oraz przesłuchał w przedmiocie spornej transakcji importera.
W związku z brakiem wiedzy importera R.od kogo nabywa towar, czy i jaki rodzaj towaru importuje, zarzut dotyczący braku ustaleń dotyczących płatności za towar do Chin, czy nawet rozliczeń w innej formie niż pieniężna, jest bezpodstawny. Podkreślenia wymaga w tym miejscu wykazany przez organy celne stan braku po stronie importera podstawowej wiedzy na temat przeprowadzanych transakcji. Sama skarżąca kasacyjnie Spółka występując z wnioskiem o przesłuchanie stron transakcji w Chinach nie była w stanie ich wskazać, także, w jakim zakresie i na jaką istotną okoliczność ma być przeprowadzony ten dowód.
Zatem zasadnie, zdaniem NSA, Sąd I instancji przywołując orzecznictwo Sądu kasacyjnego stwierdził, że zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia, muszą one jeszcze mieć znaczenie dla sprawy, czego we wniosku dowodowym skarżącej kasacyjnie Spółki zabrakło.
Dlatego też omówiony zarzut procesowy Spółki należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W zakresie drugiego zarzutu dotyczącego transakcji uznanych za podobne stwierdzić należy, że jest on również niezasadny. W ramach przeprowadzonego postępowania organy ustaliły w oparciu o informacje zawarte w informatycznym systemie (Systemie Analizy Zgłoszeń A.) siedem transakcji towarami podobnymi, klasyfikowanymi do kodu CN 64041990. Dotyczyły one obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych objętych wskazanym wyżej kodem. Zgodnie z materiałem porównawczym zgromadzonym w niniejszej sprawie najniższa cena jednostkowa towaru podobnego wynosiła 1,34 USD za jedną parę obuwia i taką też cenę przyjęto do ustalenia wartości celnej dla obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu 19.03.2015 r. Poszukując materiału porównawczego organ prowadzący postępowanie kierował się takimi kryteriami jak: ten sam rodzaj towaru, podobne cechy, podobny skład materiałowy, identyczne przeznaczenie i cechy ogólne, ten sam kod taryfowy, zbliżona ilość, jakość i renoma, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kraj pochodzenia i przywozu (Chiny), podobna ilość towaru objęta całym zgłoszeniem.
Jednocześnie, co wypada podkreślić, wobec braku materiałów porównawczych dotyczących obuwia męskiego i dziecięcego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych, odstąpiono od ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi, pozostawiając wartość celną tych towarów deklarowaną w zgłoszeniu celnym, ustaloną na podstawie wartości transakcyjnej wynikającej z faktury z dnia 09.02.2015 r.
Wobec powyższego postawiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W zakresie zarzutu trzeciego dotyczącego kwestii istnienia w sprawie wątpliwości, co do wartości transakcyjnej i wskazywanego, jako naruszony art. 181a ust. 1 RWKC oraz podważania stanowiska, iż były podstawy do ustalenia wartości w oparciu o ceny towarów podobnych stwierdzić należy, że zarzut ten jest również niezasadny. Podstawą powzięcia uzasadnionych wątpliwości przez organ I instancji, była istotna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną przez skarżącą kasacyjnie Spółkę wartością celną importowanych towarów w kwocie 20.454,00 USD na podstawie faktury z dnia 9 lutego 2015 r. wystawionej przez firmę G (...), do którego to zgłoszenia celnego załączono konosament morski nr (...), a wskazaną przez (...)wartością celną zakupionego towaru objętego ww. konosamentem morskim w kwocie 109.920,00 USD na podstawie faktury nr (...)Ponadto istotnym w tym zakresie był również fakt, iż importer nie dokonywał ze swoich rachunków bankowych płatności na rzecz sprzedającej towar firmy G (...).
Tym samym, w ocenie NSA, wystąpiły w zaistniałym stanie faktycznym obiektywne uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności zadeklarowanej przez skarżącą kasacyjnie wartości celnej towarów. Kwestia zaś istnienia transakcji podobnych została już wyżej omówiona.
Dlatego też postawiony zarzut procesowy Spółki należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W konsekwencji przedstawionych rozważań dotyczących poczynionych przez organy ustaleń i ocen zaakceptowanych przez Sąd I instancji stwierdzić należy, że także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w zaistniałych okolicznościach sprawy należało również uznać za niezasadne. W sprawie wystąpiły, bowiem uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności zadeklarowanej wartości celnej importowanych towarów. Jak również nie można było ustalić wartości tych towarów na podstawie cen towarów tożsamych, gdyż sam importer nie wskazał, jaki towar nabył. Nie podał jego producenta ani nazwy tych towarów.
W konsekwencji tych okoliczności zaistniały podstawy do zastosowania reguły ustalania wartości w oparciu o ceny towarów podobnych. Tym samym nie można było uznać za zasadne zarzutów dotyczących naruszenia art. 181a ust. 1 i ust. 2 RWKC oraz art. 30 ust. 1 i art. 78 ust. 3 WKC w zw. z art. 29 i 30 ust. 2 WKC, a także art. 30 ust. 2 lit. b WKC oraz art. 151 ust. 1 RWKC.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)