Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 948/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S. Sp. z o. o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru.
Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji przedsiębiorstwa. Wniosek umotywowała jej aktualną sytuacją finansową wskazując, że przedmiotowa decyzja określa dług celny w kwocie 2414 zł. Spółki nie stać na jego uiszczenie, a dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę, że w stanie faktycznym przeciwko niej toczy się dziewięć identycznych postępowań w przedmiocie określenia długu celnego, w których wydano dziewięć niekorzystnych decyzji ustalających dług celny na łączną kwotę 21.227,00 zł. Dodatkowo, na podstawie każdej z wymienionych powyżej decyzji odpowiednie organy wydały bądź utrzymały w mocy decyzje określające podatek VAT - łącznie na kwotę 349.578,00 zł. Każda z powyższych decyzji podlega wykonaniu. Konsekwencje wykonania decyzji w niniejszej sprawie doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków dla Spółki w postaci zakończenia jej działalności z powodu upadłości.
W ocenie skarżącej, zapłata długu celnego ustalonego w treści niniejszej decyzji z uwzględnieniem długu celnego oraz podatku VAT ustalonego na podstawie decyzji spowoduje znaczną i nieodwracalną szkodę w majątku skarżącej, gdyż Spółka nie ma możliwości uiszczenia obciążeń celnych. Do wniosku skarżąca dołączyła dowody na okoliczność wykazania, że wykonanie przedmiotowej decyzji spowoduje zakończenie działalność skarżącej, powodując tym samym nieodwracalną szkodę w jej majątku. Do wniosku dołączono bilans sprawozdanie finansowe na dzień 31 grudnia 2017 r., informację dodatkową do sprawozdania finansowego za rok 2017, sprawozdanie Zarządu z dnia 30 czerwca 2018 r., sprawozdanie Zarządu z dnia 28 czerwca 2019 r. Ponadto, skarżąca wskazała, że z całą pewnością nie jest w stanie bez uszczerbku dla swojej działalności uiścić wskazanych kwot długu celnego oraz podatku VAT - z którymi de facto się nie zgadza i których zasadność kwestionuje w odrębnych postępowaniach.
Zdaniem Spółki twierdzenia dotyczące złej kondycji finansowej Spółki znajdują bezpośrednio potwierdzenie w sprawozdaniu finansowym sporządzonym na dzień 31 grudnia 2017 r. oraz w treści sprawozdania Zarządu z dnia 28 czerwca 2018 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 193 tej ustawy w postępowaniu kasacyjnym. Wobec tego wniosek skarżącej należało uznać za dopuszczalny.
Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjny, skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej.
Skarżąca wskazała, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia jej aktualna sytuacja finansowa, jednak nie opisała jej w sposób pozwalający na zastosowanie omawianej instytucji prawnej. Przypomnieć wypada, że przedmiotowa sprawa dotyczy wstrzymania wykonania decyzji określającej dług celny w kwocie 2414 zł. Tymczasem skarżąca dodatkowo wskazuje na inne decyzje określające dług celnego oraz podatek VAT i upatruje w nich konsekwencji w postaci powstania trudnych do odwrócenia skutków dla Spółki w postaci zakończenia jej działalności z powodu upadłości.
Podniesione w złożonym wniosku argumenty wraz z danymi zawartymi w dokumentach dołączonych do wniosku nie dostarczyły jednak dostatecznych przesłanek do uznania, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje faktu, iż kwota wynikająca z wszystkich wskazywanych przez skarżącą decyzji jest obiektywnie znaczna i bez wątpienia konieczność spełnienia obowiązku jej zwrotu może wywołać konsekwencje finansowe dla skarżącej, jednak nie musi to być równoznaczne z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Rację ma skarżąca, kiedy wskazuje, że w związku z konicznością zapłaty kwoty strona musi mierzyć się z pewnymi uciążliwościami finansowymi. Jednak sama taka okoliczność nie usprawiedliwia wniosku o wstrzymanie wykonanie przedmiotowej decyzji. Nie jest również wystarczające powoływanie się na okoliczność, że skarżąca jest stroną w wielu postępowaniach w przedmiocie określenia długu celnego.
Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd administracyjny jest władny do rozpoznania sprawy jedynie w zakresie złożonego wniosku. Nie należy zatem do jego kompetencji ocena merytoryczna zasadności nałożenia na stronę obowiązku wskazanej w decyzji kwoty, a jedynie stwierdzenie, czy strona wskutek wykonania zaskarżonego aktu poniesie szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Jak wynika ze stanowiska orzecznictwa, wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny (por. np. postanowienia NSA z: 26 marca 2019 r., sygn. akt II GZ 43/19; 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GZ 21/19; dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, czego w niniejszej sprawie nie zrobiła. Naczelny Sąd Administracyjny uznał przedłożoną dokumentację za niewystarczającą do oceny aktualnej kondycji majątkowej, finansowej i możliwości płatniczych Spółki.
Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów nie mógł ocenić, czy wykonanie decyzji będzie prowadzić do skutków, na jakie wskazuje skarżąca, tj. zakończenia działalności i upadłości. W konsekwencji Sąd uznał, że nie było podstaw do uznania, że uiszczenie kwoty określonej w decyzji (2414 zł) przekroczy jej możliwości płatnicze i spowoduje ziszczenie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.