Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 21 kwietnia 2021 r. o sygn. akt I SA/Bk 142/21 oddalił skargę Gminy Michałowo na negatywne rozpatrzenie protestu przez Zarząd Województwa Podlaskiego z [...] marca 2021 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu.
W dniu 17 maja 2021 r. wyrok ten wraz z uzasadnieniem został doręczony Gminie Michałowo (k. 118 akt sądowych).
Gmina Michałowo reprezentowana przez adw. M.Ł. w dniu 16 czerwca 2021 r. (data pisma) wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną (k. 123-131 akt sądowych) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa wdrożeniowa reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 64 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., w tym m.in. przepisy dotyczące uchybienia i przywrócenia terminu (art. 85-89 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był zatem do rozpoznania powyższego wniosku.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej.
Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu.
Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu skarżącej Spółki profesjonalny pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna, jako wniesiona po upływie ustawowego terminu, podlegała pozostawieniu bez rozpatrzenia.
Zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818; dalej: u.z.r.p.) w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52–55, art. 61 § 3–6, art. 115–122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Z tego uregulowania wynika konieczność stosowania m.in. przepisów p.p.s.a., które odnoszą się do wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Z kolei w art. art. 62 ust. 1 u.z.r.p. ustawodawca przewidział krótszy niż określony w art. 177 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Mianowicie, zgodnie z art. 62 ust. 1 u.z.r.p. skargę kasacyjną, wraz z kompletną dokumentacją, może wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego: 1) wnioskodawca, 2) właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, 3) właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 – w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przepisy art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 1 u.z.r.p. wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2, powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia, z zastrzeżeniem ust. 7.
Termin i sposób wnoszenia skargi kasacyjnej w ustawie mają charakter szczególny w stosunku do terminu i sposobu określonych w art. 177 § 1 p.p.s.a. Skrócenie terminu z 30 do 14 dni oraz bezpośrednie wnoszenie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego motywowane jest potrzebą jak najszybszej stabilizacji stanu prawnego w postępowaniu konkursowym. Termin określony w art. 62 ust. 1 in fine liczy się od dnia doręczenia wnioskodawcy (pełnomocnikowi) odpisu orzeczenia sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem.
W rozpoznawanej sprawie odpis zaskarżonego wyroku WSA wraz z uzasadnieniem został doręczony Gminie Michałowo 17 maja 2021 r. Oznacza to, że 14-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego upłynął 31 maja 2021 r. Jak wynika z akt sądowych, skarga kasacyjna została nadana 17 czerwca 2021 r. (koperta k.131).
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że czternastodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej został przekroczony, co z implikuje niedopuszczalność skargi kasacyjnej na podstawie art. 62 ust. 1 zd. 2 w związku z art. 61 ust. 6 pkt 1 u.z.p.p.r., orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej postanowiono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej.