Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Ka 1661/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi T. B. na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Cieszynie z dnia 7 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie opłaty celnej dodatkowej – uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 15 marca 2003 r SAD nr [...] dokonanego przez Agencję Celną "[...]" działającą w imieniu T. B., Naczelnik Urzędu Celnego w Cieszynie objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, sprowadzone z Republiki Czeskiej blachy ze stali niestopowej walcowane na zimno, w zwojach o grubości 0,5 mm, 1 mm, 1,5mm, 2mm i o szerokości 1000 mm i 1250 mm, deklarując kod PCN 7209 16 90 9 oraz 7209 17 90 0 taryfy celnej. Agencja Celna naliczyła w zgłoszeniu celnym opłatę celną dodatkową wynikającą z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz.U. z 2003 r., Nr 40, poz. 342) – dalej: rozporządzenie.
Pismem z dnia 21 marca 2003 r. zgłaszający wniósł o uznanie zgłoszeń celnych za nieprawidłowe w zakresie naliczonych opłat dodatkowych oraz w zakresie zadeklarowanego kodu taryfy celnej w z głoszeniu SAD o nr [...].
Decyzją z dnia 7 maja Naczelnik Urzędu Celnego w Cieszynie uznał zgłoszenie celne z dnia 15 marca 2003 r. za nieprawidłowe. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż właściwym kodem PCN Taryfy Celnej zapisanego w pozycji 31 zgłoszenia celnego SAD nr [...] tj: blachy ze stali niestopowej walcowane na zimno, w zwojach o grubości 2mm, 15 mm i o szerokości 1000 mm) jest kod 7209 16 90 9, a zatem żądanie strony zostało uznane za zasadne. Dodatkowo organ podał, że towary zapisane w zgłoszeniach celnych o powyżej wskazanych numerach w zakresie naliczonych opłat nie spełniają przesłanek z § 1 ust.4 pkt 1 rozporządzenia, ponieważ nie mieszczą się w opisie zawartym w załączniku nr 2 rozporządzenia gdyż gatunek stali DC01 nie jest odpowiednikiem gatunku DC01, lecz stalą w gatunku DC01. Wobec powyższego uznał, iż opłata dodatkowa w myśl wyżej zacytowanego rozporządzenia jest należna
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 7 lipca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że opłaty celnej dodatkowej nie stosuje się w odniesieniu do towarów wymienionych z załączniku nr 2 do rozporządzenia, pod warunkiem, że do zgłoszenia celnego zgłaszający dołączy jeden z wymienionych dokumentów tj: certyfikat wystawiony przez producenta, atest wystawiony przez producenta, fakturę z adnotacją dokonaną przez eksportera lub inny dokument wystawiony przez eksportera potwierdzające tożsamość towaru zgodnie z ex w rozporządzeniu. Kontynuując organ wskazał, iż w załączniku nr 2 rozporządzenia, stanowiącym wykaz towarów zwolnionych od opłaty celnej dodatkowej wskazano kod PCN 7209 16 90 9 dla wyrobów walcowanych, płaskich z żeliwa lub stali niestopowej – ex8, oraz na kod PCN 7209 17 90 9 dla wyrobów ze stali niestopowej – ex6. Zgodnie z wymienionymi zapisami ex6 i ex8, opłaty celnej nie pobiera się od towarów klasyfikowanych do dwóch wymienionych kodów PCN, wytworzonych ze stali tłocznych i głębokotłocznych (odpowiedników gatunków DC01-DC06, DX51-DX56, DD14 i DD15).
W związku z powyższym organ uznał, że skoro przedmiotem importu była blacha w gatunku DC01, nie będąca odpowiednikiem stali tego gatunku lecz stalą w oryginalnym gatunku DC01, nie podlega ona zwolnieniu od opłaty celnej dodatkowej.
Orzekając w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż istotną kwestią w sprawie była zasadność naliczenia opłaty celnej dodatkowej od towarów zgłoszonych w dokumentach SAD [...] Sąd zauważył, że zarówno organy celne jak i skarżący podnosili wątpliwości co do jasności i znaczenia sformułowań zawartych w pozycji ex6 i ex8. Rozważając kwestię zakresu zwolnienia od dodatkowej opłaty celnej, wynikającego z zapisu w brzmieniu: "ze stali tłocznych i głębokotłocznych (odpowiedniki gatunków stali [...])", Sąd dostrzegł potrzebę uwzględnienia w procesie interpretacji zarówno językowego brzmienia zapisu, jak i jego budowy, tudzież charakteru regulacji.
Zdaniem Sądu I instancji szczególny charakter regulacji załącznika nr 2 (dotyczący wykazu towarów zwolnionych od opłaty) rodzi konsekwencje co do stosowanych dyrektyw interpretacyjnych tzn. zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej, jak i prymat wykładni językowej przed pozostałymi metodami wykładni, w szczególności wykładnią celowościową. Z tego powodu Sąd nie podzielił argumentu organów, odwołującego się do informacji, że przedmiotowa stal w gatunku DĆ01 produkowana jest w Polsce, wobec czego objęta jest opłatą celną dodatkową, albowiem podstawowym kryterium przy sporządzaniu listy towarów wyłączonych spod środka ochronnego, było stwierdzenie braku produkcji krajowej danego przedmiotu. W opinii Sądu argument ten ma charakter celowościowy i nie może ważyć na rozstrzygnięciu sprawy.
Sąd I instancji stwierdził, że organy interpretując pojęcie "odpowiednik" zawarte w załączniku nr 2 rozporządzenia dokonały tylko wykładni językowej charakteryzując to pojęcie jako "zamiennik". Jednakże pojęcie "odpowiednik" w języku polskim oznaczać może także rzecz odpowiadającą pewnym cechom, a organy takiego rozumienia tego pojęcia nie rozważyły i nie wykluczyły. Sąd uznał, że ewentualne przyjęcie takiej interpretacji ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i zakresu terminu "stale tłoczne i głębokotłoczne".
Sąd stwierdził także, że dla poczynienia ustaleń w zakresie klasyfikacji, konieczne jest rozważenie czy symbol DC01 i inne wymienione w ex 6 i ex8 pozycji 7209 16 90 9 i 7209 17 90 9 jest nazwą indywidualną, czy nazwą rodzajową. Okoliczność ta był w trakcie postępowania była sporna i nie została dostatecznie wyjaśniona.
Konkludując Sąd podał, że wyjaśnienia wymaga, czy istnieją i są w obrocie stosowane inne systemy nomenklaturowe, i czy ich użycie jest jedynie aktem konwencji, czy też świadczy o cechach stali, nie tylko fizyczno-chemicznych, ale również faktycznych takich jak kraj pochodzenia czy producent. Jedynie wskazanie, że stosowana symbolika nie jest wyłącznie sprawą konwencji, lecz służy indywidualizowaniu sygnowanych stali, uzasadnia konkluzję, że istnieją stale inne niż DC01, mogące ją zastąpić ale od niej w jakimkolwiek zakresie różne. Wobec braku ustaleń faktycznych w sprawie interpretacji tej kwestii Sąd uznał rozstrzygnięcie organu II instancji jako przedwczesne i dokonane bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.
Dyrektor izby Celnej wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę bądź uchylenie oraz o oddalenie skargi lub jej przekazanie do ponownego rozpoznania właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- - naruszenie prawa materialnego w szczególności § 1 ust.4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz.U. Nr 40, poz. 342) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie co stanowi podstawę kasacji wymienioną w art. 174 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – dalej: p.p.s.a. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej: p.p.s.a. i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W ocenie autora skargi kasacyjnej niedopuszczalna jest dokonana przez Sąd I instancji wykładnia rozszerzająca określenia zawartego w poz. 8 (ex) kodu PCN 7209 16 90 9 oraz w poz. 6 (ex) kodu PCN 7209 17 909 pozwalająca na rozszerzenie kategorii wyrobów nie objętych opłatą dodatkową w stosunku do kategorii określonej w załączniku nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. zwłaszcza gdy się zważy, że jedynym jego celem była ochrona polskiego rynku przed nadmiernym przywozem produktów stalowych, w szczególności produkowanych w Polsce. Wyroby ze stali DC01 produkowane są w Polsce, wobec czego zbędne były dodatkowe ustalenia dot. pojęcia "odpowiedniki" gatunków stali DC01, albowiem z tej racji wyroby te objęte są dodatkową opłatą celną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni § 1 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r., a to oznacza, że przy braku powołania się na podstawę kasacyjną, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., NSA z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. związany jest tak zakreślonymi przez autora skargi granicami kasacji. Oznacza to również, że NSA związany jest ustalonym przez Sąd I instancji stanem faktycznym a także to, że skarżący w uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego nie może podważać ustaleń Sądu.
Zarzuty dotyczące prawa materialnego mogą być rozważane tylko na tle ustalonego stanu faktycznego. Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. czyli z powodu naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uzasadnienia wyroku w sposób czytelny wynika, iż brak ustaleń faktycznych w określeniu przedmiotu importu, niedostateczne wyjaśnienie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy zakresu terminu "stale tłoczne i głębokotłoczne" podobnie jak "odpowiedniki", których ocena stanowiła istotny spór w postępowaniu administracyjnym uniemożliwia w aktualnym stanie sprawy ocenę zasadności zastosowania opłaty celnej dodatkowej.
Na marginesie należy zauważyć, że organy celne nie uzyskały dotychczas odpowiedzi z Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na pismo z dnia 17 kwietnia 2003 r. (k. 49 akt adm.) (a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji) zawierające pytanie czy sprowadzony towar podlega opłacie celnej dodatkowej.
Przy zarzucie naruszenia prawa materialnego należy wykazać dlaczego zastosowany przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym, jednak w sytuacji gdy Sąd I instancji w sposób nie podważony przez autora skargi kasacyjnej wykazał istotne luki w ustaleniu przez organy celne stanu faktycznego, to zarzut kasacyjny należy uznać za nieusprawiedliwiony, co uzasadnia oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a., a to z kolei powoduje konieczność wykonania zaleceń Sądu I instancji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 204 pkt 2 p.p.s.a.