Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r. oddalił skargę A.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] września 2011 r., nr [...], w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty cła, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu [...] września 2008r. działający z upoważnienia skarżącego M.L. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy marki PEUGEOT 207 1.6 16V Turbo GTi rok produkcji 2007 o nr nadwozia [...], pojemności silnika 1598 cm3. Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 82 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym w O. pod pozycją ewidencji OGL [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. rachunek nr [...] z dnia [...] września 2008 r. opiewający na kwotę 5.300 CHF wystawiony przez szwajcarską firmę J., dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] września 2008r. Skarżący zadeklarował preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających.
Następnie, korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992 r., ze zm.) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego.
W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zm.) przekazał załączony do zgłoszenia celnego rachunek zakupu nr [...] z dnia [...] września 2008r. z zamieszczoną na nim deklaracją o pochodzeniu towaru, do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, B. poinformował, że "eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny".
Ponadto w wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów poddano w wątpliwość deklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu (5.300 CHF). W wyniku jej porównania z ceną sprzedaży pojazdu tej samej marki, modelu i roku produkcji na rynku szwajcarskim (notowania wg szwajcarskiego katalogu EUROTAXGLASS'S Personenwagen [...]) tj. z miejsca zakupu przedmiotowego pojazdu wynikało, że ceny tego rodzaju pojazdu na rynku szwajcarskim znacząco odbiegały od ceny zadeklarowanej przez stronę i kształtowały się na poziomie 16.300-20.300 CHF. Po uwzględnieniu przedstawionej przez importera oceny technicznej nr [...] z dnia [...] września 2008r., wg której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek m.in.: z tytułu uszkodzeń, braków w wyposażeniu) wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtowała się nadal na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny określonej w umowie kupna - sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w Z. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.
W celu ustalenia wartości samochodu organ I instancji w dniu [...] czerwca 2010r. powołał biegłego eksperta z zakresu techniki motoryzacyjnej. W opinii z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] biegły rzeczoznawca na podstawie przesłanych dokumentów przedmiotowego pojazdu oraz opinii technicznej nr [...] z dnia [...] września 2008r. ustalił wartość na rynku polskim na dzień odprawy celnej tj. [...] września 2008r. na kwotę 43.200 PLN.
Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w Z. w dniu [...] marca 2011r. wydał decyzję określającą wartość celną towaru na kwotę 31.223,00 PLN i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art.31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę pomniejszone o należności publicznoprawne jako podstawę ustalenia wartości importowanego samochodu.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454 z dnia 2 lipca 1993 r. poprzez nieudowodnienie przesłanek dających podstawę do kwestionowania wartości celnej towaru. Ponadto art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie, w wyniku czego mylnie przyjęto, bez żadnego postępowania wyjaśniającego, iż nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych, albo podobnych samochodów, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych oraz art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji także błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że samochód wymieniony w opinii, jest porównywalny z samochodem importowanym. W oparciu o powyższe zarzuty A.N. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
A.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R., opierając ją na zarzutach podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r. oddalił skargę A.N.. Sąd podkreślił, że przeprowadzone przez organy celne postępowanie doprowadziło do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, na podstawie którego w prawidłowy sposób zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.
W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony w sposób zgodny z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. - zwanej dalej także: o.p.), z zachowaniem reguł ogólnych wynikających z art. 120 i następnych cyt. ustawy oraz zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień stron w postępowaniu jurysdykcyjnym zgodnie z art. 180 i następnymi Ordynacji podatkowej.
Sąd wskazał, że polskie organy celne w związku z uzyskaniem od organów celnych Szwajcarii informacji, że eksporter nie udowodnił pochodzenia importowanego pojazdu, zasadnie uznały, iż pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny.
Ponadto w związku z tym, że ustalona przez organy cena kilkakrotnie przewyższała cenę wskazaną w umowie kupna-sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego organy celne miały -w ocenie Sądu- podstawy, aby powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy deklarowana przez skarżącego w momencie odprawy celnej kwota stanowi rzeczywistą wartość celną importowanego pojazdu. W przedmiotowej sprawie, konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji i dokumentów służących do określenia wartości celnej pojazdu stało się odrzucenie przez organ deklarowanej wartości transakcyjnej.
Sąd wskazał ponadto, że organ I instancji zasadnie zastosował metodę "ostatniej szansy" określoną w art. 31 WKC w celu określenia wartości celnej pojazdu oraz prawidłowo ustalił i określił wartość celną importowanego pojazdu uwzględniając przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] września 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. podkreślił także, że powołany biegły w ocenie z dnia [...] sierpnia 2010 r. określił wartość pojazdu na rynku polskim na podstawie notowań pojazdu o zbliżonych parametrach trakcyjno-technicznych, spełniającego kryteria podobieństwa - na kwotę 43.200 zł. Przy kalkulacji uwzględnił szereg korekt, biorąc pod uwagę opinię techniczną przedłożoną przez skarżącego do zgłoszenia celnego oraz korygując ustaloną wartość rynkową o wszystkie należności publiczno prawne, które zawiera cena na rynku polskim (22% podatku VAT, 3,1% podatku akcyzowego i 10% należnego cła). Dlatego też Sąd uznał zarzut strony, że samochód wskazany w opinii biegłego, nie jest samochodem porównywalnym z samochodem importowanym przez skarżącego za całkowicie niezasadny i błędny.
Sąd wskazał, że w związku z tym, że importowany pojazd korzystał z preferencji celnych, jego pochodzenie winno być udokumentowane preferencyjnym dowodem pochodzenia, określonym w Umowie zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE L 45 z 15.02.2006r. ze zm.). W myśl art. 16 ww. Protokołu 3 dowodem pochodzenia może być m.in. świadectwo przewozowe EUR 1, EUR-MED lub okreslona w załączniku do ww. Protokołu deklaracja sporządzona przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym opisującym dane produkty w sposób wystarczający do ich identyfikacji.
Sąd I instancji podkreślił, że jedyną przewidzianą przez umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów jest weryfikacja przeprowadzona zgodnie z przepisami przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia. Jej wynik jest wiążący dla władz celnych kraju importu. W związku z tym, że szwajcarskie władze celne nie potwierdziły pochodzenia towaru, w ocenie Sądu zamieszczona na rachunku deklaracja o pochodzeniu nie mogła stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej zerowej stawki celnej.
A.N. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci:
- 1. art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. poprzez nieudowodnienie przesłanek dających podstawę do kwestionowania wartości celnej towaru,
- 2. art. 30 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 122 o.p. w zw. z art. 1 par. 2 w zw. z art. 3 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, dalej także: p.u.s.a.) w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, nr 270 ze zm.) poprzez niezastosowanie, w wyniku czego mylnie przyjęto bez żadnego postępowania wyjaśniającego, iż nie ma żadnych innych dowodów dokonywania importu na obszar Unii Europejskiej takich samych albo innych samochodów, co wpłynęło niewątpliwie na wysokość danin publicznych,
- 3. art. 31 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 1 par. 2 w zw. z art. 3 par. 2 p.u.s.a. w zw. art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 par. 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie, w wyniku czego przyjęto wyższą z dwóch wartości,
- 4. art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 1 par. 2 w zw. z art. 3 par. 2 p.u.s.a. w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 par. 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie, wynikiem czego winno być ustalenie decyzji, gdyż samochód z opinii biegłego nie jest samochodem porównywalnym z samochodem importowanym.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz kasatora kosztów postępowania przed Sądami obu instancji według norm obowiązujących. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący rozwinął argumentację przedstawioną w zarzutach skargi kasacyjnej, w oparciu o swoje stanowisko w sprawie prezentowane w postępowaniu przed organami i Sądem I instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w R. podzielił w pełni stanowisko zawarte w sentencji i uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt.1 i pkt.2 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej należy przypomnieć, że naruszenie prawa materialnego polega na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego lub na niewłaściwym ich zastosowaniu. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany.
Podkreślenia wymaga również, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W związku z powyższym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez nieudowodnienie przesłanek dających podstawę do zastosowania art. 181a ust. 1 RWKC, ocenić należy jako sformułowany błędnie, gdyż nie można zarzutu naruszenia prawa materialnego uzasadniać wadliwościami w zakresie postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych. Ma to taki skutek, że omawiany zarzut nie może zostać uznany za usprawiedliwiony.
Ponadto stwierdzić należy, że w ocenie NSA nie są zasadne także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wyboru metody ustalenia wartości celnej pojazdu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia wartości celnej używanego samochodu osobowego zakupionego przez skarżącego w Szwajcarii, którego dowód pochodzenia okazał się nieprawdziwy a cena transakcyjna w sposób znaczący odbiegała od cen analogicznych samochodów na rynku szwajcarskim. Trafnie zatem organ uznał, że wartość celna pojazdu wymagała weryfikacji. W tym stanie rzeczy konieczne okazało się podjęcie działań na podstawie art. 181a ust. 1 RWKC i art. 30 ust. 1 WKC oraz ustalenie wartości celnej samochodu Peugeot 207 na podstawie innej niż wartość transakcyjna.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zakwestionowała metodę ustalenia wartości celnej pojazdu i zarzuciła niezastosowanie art. 30 ust. 2 WKC oraz art. 31 ust. 2 WKC.
Oceniając zarzuty dotyczące niezastosowania metod, o których mowa w art. 30 ust. 2 WKC, zauważyć należy, że skoro zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z art. 30 ust. 2 WKC i art. 31 WKC. Podnieść należy, że rodzaj produktu (używany samochód), a także okoliczności faktyczne dotyczące kraju produkcji i kraju wywozu determinują metodę i sposób ustalania wartości celnej.
Trafnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów celnych wskazujące na brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej sprowadzonego używanego samochodu określonych w art. 30 ust. 2 WKC. Zarówno metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów, jak i metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) odnosi się do cech towarów, takich jak identyczność lub podobieństwo. Tych przesłanek nie spełniają sprowadzane z zagranicy używane samochody, bowiem każdy z nich charakteryzuje się innym stopniem zużycia.
Również nie znajduje zastosowania do towarów używanych metoda ceny jednostkowej towarów importowanych (art. 30 ust. 2 lit. c WKC). Opiera się ona na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami. Metoda ta odnosi się zatem do towarów masowych, sprzedawanych w największych ilościach. Do określenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d WKC), która wymaga określenia kosztów lub wartości materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych oraz kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e) WKC, które są zmienne.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i zasadnie zaakceptował stanowisko organów celnych uznające, że wartość celną sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego marki Peugeot 207, wobec niemożności zastosowania metod z art. 30 ust. 2 WKC, należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC - zwanej metodą "ostatniej szansy".
Zasadnie Sąd I instancji zaakceptował postępowanie organów zmierzające do wyjaśnienia stanu sprawy, którego wyrazem było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy, który określił wartość rynkową sprowadzonego samochodu uwzględniając stan techniczny pojazdu w dacie zgłoszenia celnego ustalony na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz opinii technicznej sporządzonej w dniu [...] września 2008 roku. Biegły rzeczoznawca w sporządzonej wycenie podał zarówno źródła, jak i przesłanki, na podstawie których sporządził wycenę. Ustalając wartość celną pojazdu biegły wziął pod uwagę, że wartość celna samochodu wyprodukowanego we Wspólnocie nie może być określana na podstawie ceny tego samochodu we Wspólnocie, a także okoliczność, iż podstawą ustalenia wartości celnej badanego samochodu nie mogą być ceny samochodów na rynku wewnętrznym kraju wywozu (Szwajcarii). Przy takich ograniczeniach biegły trafnie dokonał porównania wartości podobnego modelu pojazdu o zbliżonych parametrach technicznych i dostępnego na rynku polskim, opierając się na informacjach zawartych w odpowiednich katalogach. Natomiast zarzuty kasacyjne dotyczące braku podobieństwa porównywanych modeli samochodów są na tyle niekonkretne, że nie mogą być uznane za zasadne.
W tym stanie rzeczy zarzuty kasacyjne dotyczące wyboru metody z art. 31 WKC zamiast art. 30 ust. 2 WKC nie są usprawiedliwione.
Ponadto stwierdzić należy, że w ocenie NSA nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 31 ust. 2 WKC w związku z art. 1 § 2 w związku z art. 3 § 2 p.u.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. przez niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie wyższej z dwóch wartości samochodu. W sprawie dokonana została jedna tylko wycena pojazdu przez biegłego i ta wycena stała się podstawą obliczenia wartości celnej i należności podatkowych. W aktach nie ma natomiast żadnej innej opinii określającej inną, niższą wartość pojazdu. Znajdująca się w aktach opinia techniczna określa stan techniczny samochodu i między innymi na tej opinii oparł się biegły określając wartość sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art.204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.