Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2539/04, oddalił skargę B. S. - [...] w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wyroku między innymi podano, że w dniu [...] listopada 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...]objął procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym importowany z Turcji towar, stosując wobec niego stawką celną konwencyjną. Podstawą do zastosowania powyższej stawki celnej było świadectwo pochodzenia wystawione przez tureckie władze celne.
W wyniku dochodzenia przeprowadzonego przez organy celne ustalono, iż w procedurze tranzytu, w urzędzie celnym granicznym przedkładano inne dokumenty handlowe niż w urzędzie celnym przeznaczenia, wobec czego Główny Urząd Celny wystąpił do administracji celnej Turcji z wnioskiem o weryfikację faktur i świadectw pochodzenia, przedkładanych do zgłoszeń celnych tranzytowych i do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, na który tureckie władze celne nie udzieliły jednakże odpowiedzi.
Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie decyzją z dnia 22 listopada 2001 r. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej tożsamości towaru, jego ilości i wartości oraz stawek celnych i określił wobec części towarów kwotę długu celnego z zastosowaniem autonomicznych stawek celnych podwyższonych o 100%. Prezes Głównego Urzędu Ceł, wobec stwierdzonych uchybień w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji, decyzją z dnia 27 lutego 2002 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego I w Warszawie decyzją z dnia 23 października 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 20 lipca 2004 r., uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia, wymiaru cła i wobec towarów określił kwotę długu celnego z zastosowaniem represyjnych stawek celnych (stawek autonomicznych podwyższonych o 100%) oraz kwotę odsetek wyrównawczych.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ celny wyjaśnił, iż po ponownym wystąpieniu, władze tureckie pismem z dnia 26 czerwca 2002 r. przekazały wynik przeprowadzonej weryfikacji, na podstawie której ustalono, iż eksporter widniejący na fakturach spółki [...]" - firma [...] nie zajmuje się eksportem do krajów trzecich (w tym do Polski), a tym samym spółka ta nie wystawiła żadnej z 75 faktur przekazanych do weryfikacji.
Przyjmując w związku z powyższym, iż kontrolowane świadectwa pochodzenia okazały się fałszywe, organ celny stwierdził, że do importowanych towarów należało zastosować stawkę celną autonomiczną, opierając się na postanowieniach ust. 7 Części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej - załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217), zgodnie z którymi dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% lub stawkę konwencyjną podwyższoną o 100%, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził poprawność zastosowania w stosunku do zgłoszonych towarów stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Organy celne stwierdzając, iż przedłożone im świadectwa pochodzenia nie są autentyczne były bowiem uprawnione do zastosowania powyższej stawki, zgodnie z przepisami ust. 7 i 11 części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej.
W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy upoważniał również organy celne do zakwestionowania samych świadectw pochodzenia. Powołujące się na fałszywe faktury, nie mogły być one bowiem uznane jako potwierdzające pochodzenie towarów w nich określonych.
Sąd nie uwzględnił zarzutu skarżącej, która zarzuciła organom celnym naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) poprzez niewłączenie do akt sprawy dokumentów z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Warszawa Praga - Północ. Zdaniem Sądu, ustalenia poczynione w postępowaniu karnym mogą stanowić dowód w postępowaniu celnym, niemniej pod tym pojęciem należy rozumieć ustalenia co do faktów, a nie co do winy. W tym zakresie z akt sprawy wynika, iż także w postępowano karnym ustalono, że świadectwa pochodzenia załączane do zgłoszeń celnych były fałszywe.
Zdaniem Sądu, nie jest zasadne stanowisko skarżącej, że skoro nie ponosi ona winy w sfałszowaniu dokumentów to nie powinna być obciążana należnościami celno-podatkowymi. Należności celne oblicza się według stanu towaru i jego wartości celnej z dnia dokonania zgłoszenia a dłużnikiem, zgodnie z art. 209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 ze zm.), jest zgłaszający. Skarżąca korzystała przy dokonywaniu zgłoszenia celnego z usług agencji celnej, która działała jako przedstawiciel bezpośredni, tak więc zgodnie z treścią art. 253 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego, było w rozpoznawanej sprawie podmiotem zgłaszającym.
Uchylenia zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, nie mogło również uzasadniać to, że organy celne powołały w swojej decyzji dokumenty dotyczące weryfikacji świadectwa pochodzenia niedotyczącego przedmiotowego zgłoszenia celnego. Organy celne wywiodły wadliwość świadectw pochodzenia z dokumentów dotyczących weryfikacji faktur załączonych do przedmiotowego zgłoszenia celnego, zaś weryfikacja innego świadectwa pochodzenia została przywołana jedynie na poparcie argumentacji, że także świadectwa pochodzenia załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego są fałszywe.
Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów celnych, że przyjęcie zakwestionowanych faktur do ustalenia wartości i ilości towaru ma uzasadnienie z tego względu, że te faktury zostały zarejestrowane w dokumentacji prowadzonej w firmie [...], także cena należna za towar znalazła potwierdzenie w dokumentacji księgowej firmy. Przeprowadzone postępowanie wykazało jedynie, że faktury wystawiła nie ta firma, która figurowała jako ich wystawca, nie dało to natomiast podstaw do zweryfikowania innych elementów ujętych na fakturze.
Zdaniem Sądu I instancji, niezasadny okazał się również zarzut dotyczący wymierzenia skarżącej odsetek wyrównawczych. W jego ocenie, skarżąca przy organizowaniu i prowadzeniu działalności polegającej na imporcie towarów z Turcji nie dochowała należytej staranności, co mogłoby być przesłanką do uznania, że podanie nieprawidłowych danych dotyczących pochodzenia towarów wykazanych w zgłoszeniu celnym, nie wynikało z jej zaniedbania.
B. S. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:
- - naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego ustalonego z naruszeniem procedury przez organ administracji w toku postępowania celnego, w szczególności poprzez uznanie bez należytego zbadania okoliczności faktycznych i prawnych, iż w sprawie pochodzenie towarów importowanych przez B. S. - [...] nie zostało udokumentowane, co w świetle dyspozycji § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) nie uprawniało skarżącej do zastosowania dla zgłoszenia celnego z dnia 2 listopada 2000 r. stawki celnej konwencyjnej, podczas gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie wskazują, że ww. zgłoszenie celne należy uznać za prawidłowe,
- - naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, polegające na oddaleniu przez Sąd I instancji skargi, pomimo, iż z przyczyn wskazanych w pkt 1 zaskarżona decyzja bezsprzecznie winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż nie powinien w sprawie budzić wątpliwości fakt właściwego udokumentowania przez skarżącą pochodzenia importowanych towarów, których zakup odbywał się za pomocą stosownych faktur. W toku postępowania skarżąca przedstawiła organom celnym ich oryginały. Sam fakt ustalenia przez organ celny - wyłącznie na podstawie informacji administracji celnej Turcji - iż widniejąca na fakturach firma [...] nie zajmuje się eksportem towaru do Polski nie może automatycznie świadczyć o nieprawidłowym charakterze tychże faktur. W przekonaniu skarżącej taka okoliczność nie oznacza, iż faktycznie ww. firma takiego eksportu nie mogła dokonać, tym bardziej, iż wedle informacji tureckich organów celnych [...] nie jest fikcyjnym podmiotem.
Powyższe argumenty były podnoszone w toku postępowania celnego, jednakże Sąd I instancji nie odniósł się do nich i bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy przyjął za podstawę stan faktyczny ustalony z naruszeniem procedury przez organ w toku postępowania celnego, w szczególności nie przeanalizował sprawy pod kątem istnienia faktycznej możliwości dokonania sprzedaży towaru przez [...].
W F