Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 447/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargi A. M. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] maja 2010 r., w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2006 r.
Pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. A. M. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w R. Następnie, pismem z dnia 31 października 2011 r., wnosząca skargę kasacyjną wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, uzasadniając, iż ich wykonanie spowoduje w stosunku do niej trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nadto wskazała, że w związku z wydaniem nieprawomocnych wyroków przez WSA, dotychczasowa ochrona tymczasowa upadła.
We wniosku podniesiono również, że obecna łączna wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej wynosi 245 000 zł oraz 143 000 zł odsetek i 20 000 zł kosztów egzekucyjnych (na dowód tego załączono wezwanie do zapłaty z dnia [...] października 2011 r.).
Natychmiastowe wykonanie decyzji, mając na uwadze obciążenia finansowe skarżącej wynikające z zaciągniętych na prowadzenie działalności kredytów na kwotę ok. 2,5 mln zł, spowoduje według niej utratę płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania należności i niemożność zapłaty zobowiązań kredytowych (ok. 26 000 zł miesięcznie), następstwem czego będzie postawienie wszystkich kredytów w stan wymagalności jednocześnie, co doprowadzi do upadłości skarżącej. Dlatego nawet rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej na korzyść skarżącej i późniejszy zwrot wyegzekwowanych kwot nie uratuje jej działalności, albowiem nie będzie ona w stanie jednocześnie zapłacić kwoty ponad 2,5 mln złotych.
Ponadto podniesiono, że obecna sytuacja finansowa skarżącej jest wyjątkowo trudna ze względu na wystąpienie szkody w uprawach rolnych o znacznych rozmiarach, na potwierdzenie czego skarżąca przedstawiła załączone protokoły. Cała produkcja rolnicza 2010/2011 jest zaś, jak wskazała, kredytowana przez firmy handlujące środkami do produkcji rolnej, której spłata przypada na przełom 2011 i 2012 r.
Jako dowody na prawdziwość swoich twierdzeń, skarżąca przedłożyła protokoły szacowania szkód w uprawach rolnych przez Agencję Nieruchomości Rolnych oraz przez Urząd Gminy w S., wezwania do zapłaty A. Sp. z o.o. oraz C. B. [...] O. E., a także umowy kredytowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu rzeczy.
W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika też, że decyzja o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozostawiona jest uznaniu Sądu. W związku z tym skarżącego jako wnioskodawcę obciąża obowiązek wykazania okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a uzasadnienie takiego wniosku musi odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Obowiązkiem Sądu jest zaś dokonanie oceny tychże okoliczności.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego A. M. wykazała, iż wykonanie zaskarżonych decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca we wniosku o wstrzymanie zaskarżonych decyzji powołała się na trudną sytuację majątkową i finansową. Wskazała bowiem, że spłaca regularnie kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności rolniczej (w kwocie 2,5 mln zł), co oznacza comiesięczne zobowiązanie do ich spłaty w wysokości 26 000 zł. W tej sytuacji jednorazowa spłata zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi (odpowiednio w wysokości 245.981 zł, 143.301 zł i 20.310 zł, co wynika z załączonego do akt wezwania do zapłaty z dnia [...] października 2011 r.) istotnie, w ocenie Sądu, może powodować znaczne obciążenie, utratę płynności w finansowej, co z kolei może mieć bezpośredni wpływ na upadłość prowadzonej przez skarżącą działalności.
Sąd miał również na uwadze poniesione przez skarżącą w 2011 r., na skutek intensywnych opadów, szkody w uprawach rolnych w znacznych rozmiarach, o czym świadczą załączone do wniosku protokoły szacowania szkód sporządzone przez Agencję Nieruchomości Rolnych (w dniu [...] sierpnia 2011 r.) oraz Urząd Gminy w S. (w dniu [...] września 2011 r.). Zgodnie z tymi protokołami, przewidywana strata plonu w 2011 r. miała wynieść 60% w odniesieniu do uprawy rzepaku ozimego, 35% w odniesieniu do jęczmienia ozimego oraz 35% pszenicy ozimej, a przewidywana kwota obniżenia przychodu w wyniku szkód według protokołu to 154 486 zł.
Wpływ na uznanie, iż w sytuacji skarżącej można mówić o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., miały również (dołączone do wniosku) skierowane do niej wezwania do zapłaty z C. B. [...] O. kwoty powyżej 5 tys. zł, A. Sp. z o.o. 101.155,85 zł oraz kwartalne spłaty kredytów w tym m.in. inwestycyjnego i kredytu na zakup gruntów rolnych.
Podsumowując należy stwierdzić, że przy istniejących zaległościach w spłacie zobowiązań, a także zmniejszonych przychodach z upraw spowodowanych szkodami w 2011 r., realizacja przez skarżącą zobowiązania wynikającego z zaskarżonych decyzji może spowodować dla niej nie tylko powstanie znacznej szkody i utratę płynności finansowej, ale także trudne do odwrócenia skutki w postaci zaprzestania prowadzenia działalności, co zawsze należy ocenić jako skutek wysoce niepożądany. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.