Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I GSK 79/13

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z 6 sierpnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1019/12, odrzucił skargę M. P., I. O. – P. B. O. "R." s.c. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki [...] w kwocie 45.835,00 zł.

I

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Pismem z [...] maja 2012 r. wspólnicy spółki cywilnej "R.", reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – adw. [...], wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] kwietnia 2012 r. Do skargi załączono niepodpisany przez wspólników dokument pełnomocnictwa.

Zarządzeniem z 12 czerwca 2012 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w G. wezwał pełnomocnika spółki do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.376,00 zł. Pismem z 28 czerwca 2012 r. Sąd doręczył pełnomocnikowi odpis zarządzenia i jednocześnie wezwał – pod rygorem 7 dni od dnia doręczenia wezwania – do złożenia dokumentu określającego sposób reprezentowania skarżącej spółki i wskazanie, który wspólnik podpisał przedłożone wraz ze skargą pełnomocnictwo. Pouczył o skutkach nieusunięcia braków formalnych skargi w terminie.

Postanowieniem z 6 sierpnia 2012 r. WSA w G. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." odrzucił skargę, a na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Stwierdził, że pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie (wezwanie doręczono 3 lipca 2012 r., toteż termin uzupełnienia braków skargi upłynął 10 lipca 2012 r.). Co prawda pełnomocnik uiścił wpis w terminie i należytej wysokości, jednak nie uzupełnił pozostałych braków skargi, wskazanych w wezwaniu.

W ocenie WSA nie ulegało wątpliwości, że niezłożenie właściwego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przy udzieleniu pełnomocnictwa jest brakiem formalnym skargi. Nieuzupełnienie tego braku musiało skutkować nienadaniem skardze dalszego biegu.

II

Skargę kasacyjną złożył pełnomocnik spółki cywilnej "R.". Postanowienie zaskarżył w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. 1) naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w aktach sprawy brakuje właściwego dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej przy udzieleniu pełnomocnictwa, gdy tymczasem pełnomocnik skarżących przedłożył do akt postępowania dokumenty potwierdzające posiadanie przez M. P. wyłącznego uprawnienia do jednoosobowego reprezentowania spółki cywilnej "R."; Sąd wezwał więc stronę do uzupełnienia braku formalnego w sytuacji, gdy brak formalny faktycznie nie istniał;
2. 2) naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi, gdy tymczasem zastosowanie ujemnych konsekwencji dla strony może mieć miejsce nie wtedy, gdy strona nie wykona jakiegokolwiek wezwania do usunięcia braków, ale tylko wtedy, gdy niewykonanie wezwania spowoduje niemożność nadania biegu temu pismu; w niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja, w której skardze nie można było nadać prawidłowego biegu; Sąd nie mógł pominąć dokumentacji wskazującej umocowanie do podpisania pełnomocnictwa, nawet jeżeli znajduje się ona w aktach przedstawionych przez organ podatkowy;
3. 3) naruszenie art. 45, art. 77 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pozostawienie bez merytorycznego rozpoznania skargi w sytuacji, gdy złożone przez skarżących dokumenty nie uniemożliwiały nadanie sprawie prawidłowego biegu; tak daleko posunięty formalizm zamyka stronie prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie oceny zasadności skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zarówno kopia umowy spółki, z której jednoznacznie wynika który z dwóch wspólników jest uprawniony do wyłącznej reprezentacji spółki, jak i kopia odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez I. O. M. P., sporządzonego w formie aktu notarialnego oraz poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pełnomocnictwa udzielonego adw. [...] przez M. P., do reprezentowania go m.in. przed wszystkimi sądami w sprawie związanej z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] kwietnia 2012 r. Dokumenty te Sąd pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę i uznając ich skuteczność procesową, rozpoznać skargę. Odrzucenie skargi w tym przypadku jest – w ocenie skarżącego kasacyjnie – przejawem zbyt daleko idącego formalizmu w stosowaniu przepisów p.p.s.a.

Dyrektor Izby Celnej w K. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi "ustawa stanowi inaczej", ponieważ z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę. W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi, takie jak np. oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności ona dotyczy.

W sytuacji gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Artykuł 46 § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa.

Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że wspólnicy spółki cywilnej "R.", reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – adw. [...] [...] wnieśli do Sądu pierwszej instancji skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] kwietnia 2012 r. Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, kto jest upoważniony do reprezentowania spółki i kto udzielił adwokatowi pełnomocnictwa procesowego. Mając to na uwadze 28 czerwca 2012 r. Sąd wezwał adw. [...] do przedłożenia powyższych dokumentów, a gdy braki skargi w tym zakresie nie zostały uzupełnione w przepisanym terminie siedmiu dni, odrzucił skargę.

Uznać należy, że odrzucenie skargi było nieprawidłowe, gdyż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zarówno kopia umowy spółki cywilnej "R." zawartej pomiędzy M. P. i I. O. (k. 216-232 akt administracyjnych), poświadczona notarialnie kopia odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez I. O. M. P. do wyłącznej reprezentacji ich spółki, także w postępowaniach przed sądami (k. 233-236 akt administracyjnych), jak i poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pełnomocnictwa udzielonego adw. [...] przez M. P., do reprezentowania go m.in. przed wszystkimi sądami w sprawie związanej z zaskarżeniem decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] kwietnia 2012 r. (m.in. k. 109 akt administracyjnych). Nie istniały zatem podstawy do wezwania przez WSA prawidłowo ustanowionego pełnomocnika strony skarżącej, aby ponownie przedłożył dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Z tych powodów zaskarżone postanowienie z 6 sierpnia 2012 r. o odrzuceniu skargi było nieprawidłowe i podlegało uchyleniu.

Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę wymienione wyżej dokumenty i uznając ich skuteczność procesową nada dalszy bieg prawidłowo wniesionej skardze.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.