Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 1596/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. F. na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Dnia [...] stycznia 2014 r. nałożono na J. F. (dalej również jako: "dłużnik", "skarżący"), na podstawie art. 95 § 1 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148, dalej: "k.p.w.") mandat karny seria [...] numer [...] w wysokości 300 złotych w związku z kradzieżą sklepową na kwotę 130,95 zł, tj. za wykroczenie z art. 119 k.w. Skarżący przyjął mandat dnia [...] stycznia 2014 r., kwitując jego przyjęcie własnoręcznym podpisem.
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt III Ko 35/14 nie uwzględnił wniosku skarżącego w przedmiocie uchylenia prawomocnego mandatu karnego na podstawie art. 101 § 1 k.p.w. Zgodnie z art. 98 § 3 in fine k.p.w. mandat stał się z chwilą przyjęcia poprzez pokwitowanie prawomocny.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący zwrócił się do Wojewody Mazowieckiego o umorzenie mandatu z uwagi na niesprawiedliwość i krzywdzący charakter nałożonej kary. Podniósł, że w 2009 r. wyszedł z więzienia, jest osobą psychicznie chorą, samotną, bezdomną i bezrobotną.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], na podstawie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 56 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 oraz art. 57 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267,dalej: "k.p.a.") odmówił umorzenia w całości bądź w części grzywny w kwocie 300 zł nałożonej mandatem karnym kredytowanym z dnia [...] stycznia 2014 r.
Zdaniem Wojewody Mazowieckiego w sprawie nie zaszły przesłanki pozwalające na umorzenie należności pieniężnej wynikającej z grzywny nałożonej mandatem karnym kredytowym, stwierdzając, że trudna sytuacja finansowa skarżącego nie stanowi o wyjątkowości jego położenia. Organ przy ocenie wziął pod uwagę fakt, że skarżący w 2013 r. prowadził wykonywaną osobiście działalność gospodarczą, nadto grzywna o umorzenie, której ubiegał się nie była spowodowana czynnikiem losowym, lecz skutkiem popełnienia czynu zabronionego. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 61 ust. 3 pkt 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz pkt 5 ustawy o finansach publicznych utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego zaznaczając, że umarzanie należności z tytułu grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych jest wyjątkiem od zasady.
Umorzenie należności Skarbu Państwa nie leży w interesie publicznym, ponieważ stanowi złamanie zasady obowiązku zapłaty i zmniejsza dochody publiczne. Zasadniczym celem postępowania mandatowego jest szybka reakcja na popełnienie czynu o stosunkowo niewielkim stopniu szkodliwości społecznej. Ukaranie grzywną w drodze mandatu karnego wymaga zgody ukaranego na taką karę - tak co do formy, jak i wysokości grzywny i terminu zapłaty. Sprawca wykroczenia, który przyjmuje karę, zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty. Oceniając swoją sytuację majątkową jako uniemożliwiającą zapłatę grzywny, sprawca wykroczenia nie powinien przyjmować zobowiązania finansowego, lecz dążyć do rozpatrzenia sprawy przez sąd, który ma możliwość zastosowania również innych rodzajów kar, w tym takich, które nie wiążą się z wydatkami. Jeśli od momentu przyjęcia zobowiązania finansowego do momentu złożenia wniosku o umorzenie należności nie zaszły nadzwyczajne zdarzenia, które zmieniły sytuację finansową ukaranego, żądanie umorzenia należy ocenić negatywnie, jako próbę nieusprawiedliwionego uniknięcia kary.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg (m. in. umorzyć w całości zobowiązanie) w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 przywoływanej ustawy. Przesłanki umorzenia w całości zobowiązania są określone w art. 56 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 5 cytowanej ustawy, który stanowi m.in., że należności osób fizycznych mogą być umarzane w całości, jeżeli zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.
Po przeanalizowaniu sytuacji skarżącego organ uznał, że nie daje ona podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie istnieje ważny interes dłużnika, który uzasadniałby przyznanie ulgi w postaci umorzenia należności. Organ przyznał, że dochód skarżącego jest nieduży, jego warunki bytowe są trudne, a sytuacja zdrowotna wpływa na komfort życia, jednakże okoliczności tych nie uznał za wystarczające do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi ważny interes dłużnika. Zobowiązanie skarżącego zostało uregulowane poprzez zajęcie zwrotu podatku za rok 2013. Egzekucja spowodowała uszczuplenie jego majątku, jednakże dolegliwość ta nie uzasadniała ważnego interesu dłużnika o umorzeniu należności, albowiem jest ona elementem kary, na którą - zarówno co do rodzaju (grzywna), jak i wysokości (300 zł) dobrowolnie wyraził zgodę skarżący.
Z akt sprawy wynikało także, że skarżący nie jest osobą trwale bezrobotną. Zdaniem Ministra Finansów zachodziło uzasadnione przypuszczenie, że sytuacja finansowa skarżącego może ulec zmianie. Trudna sytuacja zdrowotna wpływa na komfort życia skarżącego, jednakże trwa ona przynajmniej od 4 lat, a skarżący w tym czasie był w stanie podejmować odpłatne zatrudnienie. Skoro sytuacja majątkowa skarżącego umożliwiła wyegzekwowanie zobowiązania i nie stwierdzono trwałego charakteru trudnej sytuacji materialnej skarżącego i ponieważ istnieje realnie możliwość polepszenia sytuacji bytowej skarżącego na tak dużym rynku pracy, jakim jest Warszawa, należało, w ocenie Ministra Finansów uznać, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej stwierdzenie ważnego interesu dłużnika.
Mając na uwadze przesłankę interesu publicznego odnoszącą się do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak: bezpieczeństwo prawne, porządek publiczny, ochrona moralności publicznej, organ wskazał, że w sprawie przyczyną powstania należności było niezgodne z prawem działanie wnioskodawcy, którego skutkiem było wymierzenie kary grzywny w wysokości i terminie płatności zaakceptowanych przez niego. Zobowiązanie skarżącego wynikało z popełnionego czynu zabronionego, który nie był wydarzeniem losowym i nadzwyczajnym, lecz przeciwnie, sprawca kradzieży powinien spodziewać się takich właśnie następstw.
Skarżący dopuścił się wykroczenia obciążonego konkretnymi konsekwencjami m. in. w postaci wymierzenia grzywny, która co do zasady ma na celu zapewnienie realnej dolegliwości oraz przeciwdziałanie szkodliwemu przekonaniu o bezkarności lub bagatelizowaniu czynów zabronionych. Mandat został przez skarżącego przyjęty, co oznacza, że strona albo oceniła swoją sytuację finansową jako umożliwiającą zapłatę w terminie 7 dni, albo liczyła na to, że zapłaty uniknie, co należało ocenić jednoznacznie negatywnie.
Za powyższym stwierdzeniem przemawiało, według organu to, że przed Ministrem Finansów toczyło się już inne postępowanie w sprawie umorzenia należności wynikającej z mandatu. Rozstrzygnięcie Ministra Finansów zostało następnie uchylone wyrokiem sądu administracyjnego i na powyższą sytuację powołuje się skarżący w uzasadnieniu odwołania. Twierdzenia zawarte w odwołaniu wskazują, zdaniem organu, na pozostawanie przez skarżącego w przekonaniu, że jego sytuacja materialna uzasadnia obligatoryjne umarzanie należności wynikających z grzywien, również za kradzieże, a zatem na przekonaniu o faktycznej bezkarności, usankcjonowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Utrwalanie przekonania o bezkarności dla sprawców wykroczeń nie leży w interesie publicznym.
J. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi podał, że przyjęcie mandatu kredytowego nie jest równoznaczne z jego uiszczeniem, albowiem tego rodzaju stwierdzenie prowadziłoby do ograniczenia prawa do odwołania się od niekorzystnego rozstrzygnięcia. Skarżący nie dał wiary, iż organy obu instancji uwzględniły ważny interes strony i kierowały się interesem publicznym rozstrzygając przedmiotową sprawę.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji, uzasadniając oddalenie skargi, wskazał, że wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, właściwego dla tego rodzaju rozstrzygnięć w kwestii umorzenia niepodatkowej należności publicznoprawnej, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów.
W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, że organy obu instancji niewłaściwie zastosowały w niniejszej sprawie art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, zamiast art. 67a ust. 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże biorąc pod uwagę omówiony stan prawny, Sąd uznał, że niewłaściwie zastosowana podstawa prawna w postaci art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż w świetle obu przepisów, przesłanką zastosowaniu ulgi w postaci umorzenia wymaganych należności jest ważny interes strony lub interes publiczny.
Przechodząc do meritum sprawy, Sąd w pierwszej kolejności dokonał wykładni nieostrych i nie zdefiniowanych, zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w Ordynacji podatkowej, pojęć: "ważnego interesu podatnika" (strony) i "interesu publicznego". Dalej wyjaśnił, że orzekając o umorzeniu należności w świetle art. 67a ust. 1 Ordynacji podatkowej, organ za podstawę rozstrzygnięcia może mieć albo przesłankę ważnego interesu dłużnika, albo przesłankę interesu publicznego, albo obie te przesłanki łącznie. Nie oznacza to natomiast, że organy zobowiązane są do rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem ważnego interesu strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny, przez który często organy zdają się rozumieć interes budżetu państwa. Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego.
Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron – interesu obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że Minister Finansów w przedmiotowej sprawie słusznie uznał, że nie zaistniała przesłanka ważnego interesu strony pomimo, że dochód skarżącego jest nieduży, a warunki bytowe, jak i zdrowotne są trudne. Sytuacja finansowa skarżącego pozwoliła jednak na uregulowanie należności wynikającej z przedmiotowego mandatu karnego, poprzez zajęcie zwrotu podatku skarżącemu za 2013 r., a ponadto skarżący nie jest osobą trwale bezrobotną ponieważ podejmuje dorywcze, odpłatne zatrudnienie.
Sąd wskazał, że Minister Finansów nie dopatrzył się również interesu publicznego, który uzasadniałby w niniejszej sprawie umorzenie należności wynikającej z mandatu karnego. Podkreślił, że przyczyną powstania należności w niniejszej sprawie, nie było wydarzenie losowe i nadzwyczajne lecz niezgodne z prawem działanie skarżącego, skutkujące popełnieniem czynu zabronionego, za który została wymierzona kary grzywny w wysokości i terminie płatności zaakceptowanych przez skarżącego. Nie jest to pierwsze wykroczenie skarżącego, wobec którego toczyło się już inne postępowanie w sprawie umorzenia należności wynikającej z mandatu, rozstrzygnięcie Ministra Finansów zostało jednak uchylone wyrokiem sądu administracyjnego. Organ podkreślił, że na tę sytuację powołuje się skarżący w uzasadnieniu odwołania, pozostając w przekonaniu, że jego sytuacja materialna uzasadnia obligatoryjne umarzanie należności wynikających z grzywien, również za kradzieże.
W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut nierozważenia przez organ odwoławczy ważnego interesu strony jak i interesu publicznego w przedmiotowej sprawie. Organ przeanalizował całokształt okoliczności faktycznych związanych z sytuacją materialną i zdrowotną skarżącego, pod kątem ważnego interesu skarżącego. Jakkolwiek, można zgodzić się ze skarżącym, że przyjęcie mandatu kredytowego nie jest równoznaczne z jego uiszczeniem, jednak jego uregulowanie poprzez zajęcie zwrotu podatku skarżącemu za 2013 r., pozwala uznać, że sytuacja majątkowa skarżącego dawała możliwość na zaspokojenie należności wynikającej z mandatu karnego. Organ odwoławczy, przeanalizował również kwestię interesu publicznego, który w ocenie Sądu, nawet gdyby uznać w sprawie wystąpienie ważnego interesu skarżącego, przeciwstawiałby się wnioskowanemu przez skarżącego umorzeniu należności. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo, wskazał na pozostawanie skarżącego w przekonaniu, że jego sytuacja materialna uzasadnia obligatoryjne umarzanie należności wynikających z grzywien, wynikające z wcześniejszych orzeczeń sądów administracyjnych w sprawie skarżącego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1378/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 335/13), co potwierdza również treść rozpatrywanej skargi. Słusznie też uznał organ odwoławczy, zdaniem Sądu, że skarżący może pozostawać w poczuciu bezkarności, co stoi w sprzeczności z interesem publicznym.
J.F. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "p.p.s.a."), zarzucając:
- 1. w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:
- - art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych, przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż zastosowanie przez Ministra Finansów, a uprzednio Wojewodę Mazowieckiego błędnego przepisu prawa materialnego do wydania decyzji i oparcie się na ten błędny przepis, nie ma wpływu na wydanie błędnej decyzji administracyjnej i nieprawidłowe prowadzenie postępowania przez organy;
- - art. 67a ust. 1 Ordynacji podatkowej, przez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego skutkującym dowolnym przyjęciem, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego uzasadniające umorzenie jego należności z tytułu grzywny, gdy faktycznie sytuacja skarżącego uzasadnia umorzenie należności;
- 2. w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego:
- - art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy, w sytuacji gdy skarżący podniósł wiele okoliczności nieuwzględnionych w niniejszej sprawie, świadczących o tym, że spełnia przesłanki dotyczące sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego uzasadniające umorzenie jego należności z tytuły grzywny.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie są zasadne.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt ź1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Co do zasady w takim przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony prawidłowo. Ustalenie wadliwości lub prawidłowości przyjętego w sprawie przez organ i zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego rzutować będzie na prawidłowość bądź wadliwość zastosowanych przepisów prawa materialnego, których skutkiem była odmowa umorzenia należności skarżącego z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje te zarzuty za niezasadne. NSA podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, że organy prowadziły postępowanie w sposób rzetelny, zgodny z wymogami k.p.a. i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w oparciu o który uznały, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym.
Podkreślić trzeba, że rozstrzygnięcie organu oparte zostało na materiale dowodowym przedstawionym przez skarżącego i uzupełnianym przez organ w toku prowadzonego postępowania.
Tym samym, oceniając sytuację majątkową i osobistą skarżącego przez pryzmat ewentualnego wystąpienia przesłanek decydujących o umorzeniu należności, organ mógł się oprzeć jedynie na dowodach przedstawionych i zebranych w toku postępowania. Analizując i interpretując te dowody organ zrekonstruował i ocenił stan faktyczny sprawy, z zachowaniem reguł procesowych wyrażonych w art. 7, art. 77 k.p.a., czemu dał stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., przy czym żadne z przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego dowody nie zostały pominięte przez organ, a jedynie ocenione odmiennie niż oczekiwałby tego skarżący kasayjnie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. NSA zwraca uwagę, że z regulacji tej wynika, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z treści zarzutu dotyczącego naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. nie wynika jaki element stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu został uzupełniony przez Sąd I instancji, który przecież nie prowadził postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie zarzutu tego w powyższym zakresie nie skonkretyzował ani w petitum skargi kasacyjnej ani w uzasadnieniu natomiast Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2011 r., sygn. akt II OSK 151/12, opubl. nsa.gov.pl).
Z powyższych względów zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem NSA nie są również usprawiedliwione zarzuty naruszenia prawa materialnego określone w pkt 1 lit. a) i b) petitum skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że niewłaściwie zastosowana podstawa prawna tj. art. 56 ust. 1 pkt 5 u.f.p., zamiast art. 67a ust. 1 Ordynacji podatkowej, nie miała wpływu na wynik sprawy albowiem na podstawie obu wskazanych przepisów, należało rozważyć przesłankę zastosowania ulgi przez umorzenie wymaganych należności w postaci ważnego interesu strony lub interesu publicznego, co organy uczyniły.
Sąd pierwszej instancji dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia uznał, że organ, w ramach prawidłowo rozumianego uznania administracyjnego, właściwie rozważył przesłankę zarówno ważnego interesu strony jak też interesu publicznego, zachowując odpowiednie proporcje jednego i drugiego interesu, uwzględniając również konkretne okoliczności tej sprawy, a Naczelny Sąd Administracyjny ocenę tę podziela. Sąd drugiej instancji przychyla się również do stanowiska organu, zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, że pozostawanie skarżącego kasacyjnie w przekonaniu, że jego sytuacja materialna uzasadnia obligatoryjne umarzanie należności wynikających z grzywien (również za kradzież), rodzi poczucie bezkarności, co nie daje pogodzić się z interesem publicznym.
W reasumpcji, zdaniem NSA, wbrew poglądom kasatora ograniczonych do wyłącznie teoretycznych rozważań dotyczących zarówno decyzji uznaniowej, jak i przesłanek istotnych dla oceny zasadności wniosku o umorzenie - bez konkretnego odniesienia się do stanu faktycznego sprawy - nieuprawniony jest zarzut zaakceptowania przez Sąd I instancji nierozważenia przez organ odwoławczy ważnego interesu skarżącego kasacyjnie jak i interesu publicznego w przedmiotowej sprawie. Stanowisko Sądu, że wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, właściwego dla tego rodzaju rozstrzygnięć w kwestii umorzenia niepodatkowej należności publiczno-prawnej, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów jest prawidłowe. Nie budzi także zastrzeżeń prawidłowość oceny przesłanek zastosowania ulgi w postaci umorzenia wymaganych należności.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w sytuacji gdy wojewódzki sąd administracyjny przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata, zaś oceniając sytuację majątkową skarżącego sąd wskazał, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, to w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ww. przepis (por. postanowienie NSA z 1.09.2011r., II GSK 3338/10).
W odniesieniu do wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.