Uzasadnienie
Wyrokiem z 2 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 602/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalił skargę G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w opłacie paliwowej w związku z naruszeniem warunków zwolnienia od akcyzy nabycia wewnątrzwspólnotowego paliwa silnikowego przeznaczonego do użycia podczas transportu.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem udzielić stronie skarżącej, tzw. ochrony tymczasowej, która polega na wstrzymaniu wykonania, np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Podstawowym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Ocena wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej za każdym razem należy do sądu. Skarżący powinien zatem sam, co najmniej, uprawdopodobnić konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu – przedstawiając swoją konkretną sytuację majątkową i wpływ na nią ewentualnej egzekucji.
W okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na brak wystarczającego umotywowania wniosku o wstrzymanie wykonania, nie sposób uznać, by udzielenie ochrony tymczasowej było w odniesieniu do strony uzasadnione.
Wyjaśnić trzeba, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zaskarżonego aktu.
W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że sąd nie ma obowiązku, a nawet nie jest uprawniony, do samodzielnego badania akt sprawy, w celu ustalenia czy istnieją przesłanki wstrzymania wykonania aktu – jeżeli wniosek w tym zakresie nie zawiera konkretnych informacji, popartych stosowną dokumentacją. Sąd na podstawie akt sprawy (sądowej i administracyjnej) może, co najwyżej sprawdzać, czy informacje o sytuacji majątkowej strony, są wiarygodne.
Ciężar udowodnienia zaistnienia przesłanek opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., spoczywa na wnioskodawcy. Zagadnienie to było rozważane w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten przyjmował, m.in., że obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę.
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek, wskazujących na trudną sytuację materialną wnioskodawcy oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Tymczasem, strona we wniosku nie wskazała żadnej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., popartych materiałem dowodowym, obrazującym obecną sytuację materialną. Powyższe uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę.
Z wyżej przedstawionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.