Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r., sygn. akt I GSK 812/14, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Ł. B. i M. S. – P. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1613/13 w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2013 r. którą utrzymano w moce decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Rybniku z dnia [...] maja 2013 r. określającą skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego a zarazem zaległość podatkową w podatku akcyzowym w kwocie 44.030 zł w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu marki Audi Q7.
Pismem procesowym z dnia 9 czerwca 2016 r. Ł. B. i M. S. wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego sprawie o sygn. akt I GSK 812/14 zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku w dniu 9 marca 2016 r. powołując w podstawie prawnej art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi o wznowienie podnieśli, że zarówno organy podatkowe, jak i WSA uznawały, że stroną postępowania jest spółka cywilna i do niej kierowały korespondencję, tym samym wspólnicy spółki cywilnej zostali pozbawieni możności działania w postępowaniu. Wskazano, że w ustawie o podatku akcyzowym brak jest przepisu wskazującego wprost, że spółka cywilna może być podatnikiem podatku akcyzowego. Spółka cywilna nie posiada zatem zdolności do czynności prawnych, zdolności procesowej czy sądowej, w związku z tym stroną postępowania sądowego – w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – są wspólnicy spółki cywilnej jako osoby fizyczne a nie spółka cywilna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 276 p.p.s.a., do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania złożona w niniejszej sprawie spełnia powyższy wymóg, albowiem sporządzona została przez profesjonalnego pełnomocnika będącego doradcą podatkowym.
Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na żadnej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia.
Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Z kolei stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Sąd bada skargę o wznowienie postępowania w ograniczonym zakresie, określonym w tym przepisie, a mianowicie sprawdza i ustala, czy skarga jest wniesiona w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Łączne spełnienie obu tych przesłanek stwarza możliwość rozpoznania zasadności tej skargi. Brak chociażby jednego z nich sprawia, że merytoryczne rozpoznanie sprawy jest niemożliwe. Na tym etapie badania skargi nie jest natomiast dopuszczalne badanie trafności podstaw wznowienia postępowania.
Skarżący jako podstawę wznowienia postępowania wskazali art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten uzależnia dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego od wystąpienia co najmniej jednej z wymienionych w nim przesłanek, tj. gdy strona: (1) nie miała zdolności sądowej, (2) nie miała zdolności procesowej (3) nie była należycie reprezentowana, (4) wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Przepis ten ma charakter blankietowy albowiem wymaga wskazania naruszeń prawa, tj. norm wynikających z określonych przepisów. Konstytuując uprawnienie do wznowienia postępowania, ów przepis wymaga uprzedniego podania, na skutek naruszeń jakich przepisów doszło do pozbawienia strony możliwości działania.
Wskazać przy tym należy, że przesłanka pozbawienia możności działania jest wyrazem naruszenia przepisów postępowania, polegającego na tym, że dany podmiot miał ustawowe prawo czynnego udziału w postępowaniu, lecz został tego prawa w praktyce pozbawiony. Niezbędne jest zatem wskazanie w skardze o wznowienie nie tylko konkretnych przepisów postępowania, których naruszenie skutkowało pozbawieniem możliwości działania, lecz również wykazanie, iż pomiędzy naruszeniem tychże przepisów postępowania a pozbawieniem możliwości działania zachodzi związek przyczynowy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia. Skarżący nie wskazali przepisów postępowania, których naruszenie pozbawiało ich możliwości działania w ww. postępowaniu zarówno przed sądami jak i organami.
Na marginesie wskazać należy, że uchwałą z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn.. akt I GPS 1/15, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że w rozumieniu art. 13 ust. 1 oraz art. 102 ust. 1-3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 752, z późn. zm.) podatnikiem jest spółka cywilna.
Konkludując, skarga o wznowienie postępowania nie jest oparta na ustawowych podstawach, o jakich mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., bowiem samo sformułowanie (powołanie) podstawy skargi o wznowienie postępowania w zakresie przesłanek z ww. przepisu w tej skardze nie oznacza, że skargę rzeczywiście oparto na ustawowej podstawie wznowienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzekł zaś na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.