Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 maja 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 621/10 odrzucił skargę "D. E. M. P." Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie zwrotu należności celnych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z [...] marca 2010 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany – pod rygorem odrzucenia skargi - do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz potwierdzającego umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi oraz dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego tj. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii potwierdzającego umocowanie do działania w dacie podpisania pełnomocnictwa.
Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi w trybie art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.: dalej p.p.s.a.) z dniem [...] kwietnia 2010 r.
WSA zaznaczył, że w zakreślonym terminie tj. do [...] kwietnia 2010 r. wspomniane braki formalne nie zostały uzupełnione, co stanowiło przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
"D. E. M. P." Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 39 k.p.a. i art. 44 § 2, § 3, § 4 k.p.a. w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego z 13 października 2003 r. poprzez błędne przyjęcie, że dokonanie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej przez Sąd zarządzenia z [...] marca 2010 r. i pozostawienie go z takim skutkiem w aktach sprawy:
- - pomimo braku podstaw formalnych do takiego rozstrzygnięcia wobec braku należytego dowodu pokwitowania doręczenia pisma wobec niezastosowania przez Sąd w przedmiotowej sprawie, ugruntowanej już w praktyce doręczenia pism – procedury wezwania strony do potwierdzenia odbioru pisma faksem z uwagi na "niewracające potwierdzenia odbioru" tudzież z uwagi "na przetrzymywanie przez Urząd Pocztowy zwrotnych potwierdzeń odbioru" oraz pomimo pełnej świadomości i wiedzy Sądu o trudnościach związanych z terminowością i prawidłowością dokonywania doręczeń przez pocztę,
- - poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyjaśnienia sprawy, a także nieuwzględnienie faktu niewykonania usługi pocztowej, polegającego na niedoręczeniu przesyłki rejestrowanej lub też zawiadomienia o próbie jej doręczenia w terminie 14 dni od daty jej nadania, zwłaszcza przy uwzględnieniu liczby spraw, których analogiczna sytuacja dotyczyła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że funkcją doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 73 p.p.s.a. jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrona interesów stron, zwłaszcza o sprzecznych interesach. Doręczenie zastępcze nie może natomiast być traktowane jako zamknięcie drogi sądowej do ochrony interesów strony (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2002 r., sygn. akt SK 6/02, publ: OTK-A 2002/5/65). W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie uniemożliwia podniesienia zarzutu, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z tym doręczeniem, ani także obalenia domniemania doręczenia pisma stronie.
Strona może w szczególności wykazywać, że nie zostało doręczone jej pismo w trybie zwykłym (do rąk własnych), ani też nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym.
Na gruncie niniejszej sprawy wezwanie WSA do usunięcia braków formalnych skargi z [...] marca 2010 r. zostało nadane jako przesyłka polecona pod numerem [...] na adres pełnomocnika – adwokata wskazany w skardze. Pismo było awizowane dwukrotnie, o czym umieszczono odpowiednią adnotację na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajdowała się przesyłka. Z adnotacji urzędowych wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone pełnomocnikowi osobiście z powodu jego nieobecności w lokalu i w związku z tym pozostawiono informację o możliwości odbioru przesyłki poleconej w placówce pocztowej. Niepodjęcie korespondencji w terminie, skutkowało wydaniem na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. zarządzenia o uznaniu doręczenia za dokonane z upływem 14 - dniowego terminu, w jakim pismo pozostawało w urzędzie pocztowym tj. [...] kwietnia 2010 r.
Na marginesie należy jednakże wskazać, że domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Fikcja doręczenia wynikająca z art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie takie oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może być przez stronę obalone, poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu, w którym może dowodzić, że zawiadomienia nie otrzymał i o nim nie wiedział, wobec czego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej nastąpiło bez jego winy. Obalenie, wspomnianego domniemania nie prowadzi do wniosku, że doręczenie nie zostało dokonane, a jedynie do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie terminów.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.