Postanowienie NSA z 27 maja 2020 r., I GW 2/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 27 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Wojewody [...] z dnia 31 stycznia 2020 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą [...]a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania

Od orzeczenia

od decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w [...]

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia de. WSA Piotr Kraczowski

Sprawa

w sprawie odmowy umorzenia zobowiązania w postaci kosztów wyposażenia stanowiska osoby niepełnosprawnej postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Wojewoda Warmińsko-Mazurski pismem z 31 stycznia 2020 r., wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Samorządowym Kolegium Odwoławczym (SKO) w Olsztynie i wskazanie tego ostatniego organu, jako właściwego do rozpoznania odwołania [...] od decyzji znak: [...] z dnia 9 października 2019 r. wydanej z upoważnienia Starosty E. przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w E. w przedmiocie odmowy umorzenia zobowiązania w postaci kosztów wyposażenia stanowiska osoby niepełnosprawnej.

Uzasadniając wniosek organ wskazał, że spór kompetencyjny powstał w następujących okolicznościach:

Powiatowy Urząd Pracy w E. decyzją z 9 października 2019 r., odmówił stronie umorzenia zobowiązania w postaci kosztów wyposażenia stanowiska osoby niepełnosprawnej. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał: art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 49f ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji społecznej i zdrowotnej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 104 kpa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie pismem z 30 grudnia 2019 r., przekazało odwołanie strony wraz z aktami sprawy do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego uznając brak swojej właściwości do rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji. W piśmie wskazano, że zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa, organami wyższego stopnia dla jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Taką szczególną ustawą jest ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która w art. 10 ust. 7 wskazuje, że w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej organem właściwym jest starosta, a organem wyższego stopnia wojewoda.

Wojewoda Warmińsko-Mazurski wskazał, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia przesłanego odwołania, gdyż decyzja Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 9 października 2019 r. dotyczyła w istocie odmowy umorzenia środków wypłaconych uprzednio ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a nie środków Funduszu Pracy. W uzasadnieniu decyzji PUP odniósł się wyłącznie do przesłanek regulujących możliwość umorzenia określonych w art. 49f ustawy o rehabilitacji społecznej i zdrowotnej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, nie odnosząc się w żaden sposób do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Powołanie w decyzji jako podstawy prawnej art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy było zbędne i nieprawidłowe. Tym samym ustawa ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji błędne wskazanie podstawy prawnej w decyzji PUP w Ełku doprowadziło do uznania przez SKO w Olsztynie, że właściwym organem odwoławczym jest wojewoda. Zgodnie bowiem z art. 49 f ustawy o rehabilitacji społecznej i zdrowotnej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów ze środków Funduszu mogą umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji. Nadto art. 49f ust. 3 ustawy wskazuje, że w przypadku umarzania należności wynikających z umów, do których został powołany dyrektor powiatowego urzędu pracy, decyzję w sprawie umorzenia wydaje starosta. Ustawa nie zawiera jednak wskazania, jaki środek odwoławczy przewidziano dla decyzji wydanych na podstawie art. 49f ustawy przez starostę. Jeżeli przepisy szczególne nie określają danej kwestii, należy rozstrzygnąć ją w oparciu o ustawę ogólnie regulującą dane zagadnienie, tj. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego SKO w Olsztynie zgodziło się z Wojewodą Warmińsko – Mazurskim, że błędne wskazanie podstawy prawnej w zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania, że właściwym organem odwoławczym jest wojewoda, a nie samorządowe kolegium odwoławcze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawową przesłanką do ustalenia właściwości rzeczowej organów jest przedmiot sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny analizując stanowisko wnioskodawcy, odpowiedź na wniosek oraz obowiązujący stan prawny w odniesieniu do tej sprawy stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania odwołania [...] od decyzji z dnia 9 października 2019 r. Powiatowego Urzędu Pracy w E. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy umorzenia środków wypłaconych uprzednio ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a nie Funduszu Pracy. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się wyłącznie do przesłanek regulujących możliwość umorzenia określonych w art. 49f ustawy o rehabilitacji społecznej i zdrowotnej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Powołanie jako podstawy prawnej decyzji art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d) ww. ustawy było nieprawidłowe. Prawidłową podstawę prawną stanowił art. 49f ustawy o rehabilitacji. Na mocy art. 49f ust. 3 ustawy decyzję w sprawie umorzenia należności wynikających z umów, do których zawierania został powołany dyrektor powiatowego urzędu pracy, wydaje starosta. Jednocześnie ustawa o rehabilitacji nie zawiera wskazania, jaki środek odwoławczy przewidziano dla decyzji wydawanych na podstawie art. 49f ustawy przez starostę. Zatem należy odwołać się w tej kwestii do Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

W sytuacji wydania decyzji w pierwszej instancji przez organ jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a organem wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania jest samorządowe kolegium odwoławcze (chyba, że ustawy przewidują inny organ odwoławczy). Tożsamą regulację zawiera art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2015 r., poz.1659), zgodnie, z którym kolegia są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów m.in. Kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Takie ukształtowanie hierarchii organów samorządu terytorialnego – w ich rozumieniu przyjętym w art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. - jest realizacją konstytucyjnej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego i wyłom z niej może wynikać jedynie z mocy wyraźnego przepisu prawa zawartego w ustawach szczególnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie w odpowiedzi na wniosek zgodziło się z Wojewodą Warmińsko – Mazurskim, że nie jest on organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego odwołania.

Z wyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.