Uzasadnienie
Zarządzeniem z 1 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 89/20, Przewodniczący Wydziału I WSA w Gliwicach na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 235a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wezwał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach do uiszczenia opłaty kancelaryjnej (za sporządzenie wydruku złożonego w sprawie dokumentu elektronicznego celem doręczenia go uczestnikowi postępowania, tj. Prezydentowi Miasta Katowice), w kwocie 4,5 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Sąd podał, że uczestnik postępowania nie wskazał adresu elektronicznego (ePUAP)
Pismem z 9 grudnia 2020 r. organ wniósł o uchylenie ww. zarządzenia, ponieważ doręczeń należy dokonywać z urzędu w formie elektronicznej na podstawie art. 74a § 10 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 47 § 3 p.p.s.a. w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. W celu doręczania dokumentów stronom, które nie stosują środków komunikacji elektronicznej do odbioru pism, sąd sporządza kopie dokumentów elektronicznych w postaci uwierzytelnionych wydruków, z zachowaniem wymogów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 346 ze zm.).
Natomiast zgodnie z art. 235a p.p.s.a. opłatę kancelaryjną pobiera się za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzane w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism. Konsekwencje nieuiszczenia tej opłaty określa art. 220 § 3a p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 235a, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Istotne w tym miejscu jest określenie zasad komunikacji elektronicznej, realizowanej pomiędzy sądami administracyjnymi a organami publicznymi. I tak w myśl art. 74a § 10 p.p.s.a. w przypadku pism doręczanych uczestniczącym w postępowaniu przed sądem prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Rzecznikowi Praw Dziecka oraz organowi, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, sąd przesyła pismo bezpośrednio do elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za urzędowym poświadczeniem odbioru. Co istotne, przepis ten nie dotyczy innych uczestników postępowania, którzy nie mają obowiązku udostępniać elektronicznej skrzynki podawczej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Powyższy przepis stanowi, że sąd, przesyłając organowi dokument w postaci elektronicznej, czyni to na jego elektroniczną skrzynkę podawczą (dalej jako ESP). Przy określeniu zasady doręczania pism przez sąd organom, trzeba mieć również na względzie art. 16 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, podmiot publiczny, organizując przetwarzanie danych w systemie teleinformatycznym, jest obowiązany zapewnić możliwość przekazywania danych również w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania, wykorzystując informatyczne nośniki danych lub środki komunikacji elektronicznej. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a).
Z powołanych przepisów (art. 74a ust. 10 p.p.s.a. i art. 16 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne) wynika, że po pierwsze, sąd wysyła korespondencję elektroniczną do organu publicznego na jego ESP, po drugie, organ publiczny ma zapewnić "gotowość" przyjmowania korespondencji na ESP od adresatów, czyli także od sądu.
W związku z powyższym, zdaniem NSA, w niniejszej sprawie brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego zarządzenia, które – w świetle omówionych przepisów – odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 p.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia.