Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 12 września 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie:
Sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 12 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 1022/04 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe
postanawia:
zażalenie oddalić.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem odmówiono żalącej przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu Sąd przyjął, że żaląca nie spełniła wymaganych przesłanek do zwolnienia, a wynika to z braku wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku.
Żaląca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie złożonego wniosku.
W uzasadnieniu podała, że Sąd błędnie ocenił jej możliwości finansowe. Błędy w ustaleniach faktycznych doprowadziły do niewłaściwej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Środki finansowe z rachunków bankowych podlegają egzekucji komorniczej. Sąd powszechny odmówił ogłoszenia upadłości z uwagi na brak środków finansowych. Wykazane zostało prawo strony do uzyskania zwolnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Przyznanie osobie prawnej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach charakteryzujących się trudną sytuacją materialną.
Koszty sądowe obciążające żalącą w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do opłaty od skargi w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 z 2003 r.).
Trafnie Sąd przyjął, że żaląca nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że żaląca mimo powoływanych trudności nadal prowadzi działalność gospodarczą. Pozostała wobec tego tylko ocena – czy dochody, które uzyskuje pozwalają na pokrycie kosztów. Należało przyjąć, że tak, skoro nie wykazano jakie są rzeczywiste dochody. Z dołączonego do zażalenia uzasadnienia do postanowienia Sądu Rejonowego w Płocku V Wydziału Gospodarczego z dnia 25 maja 2005 r. o sygnaturze V GU 54/04, oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości, wynika jaki majątek, zadłużenie posiada strona. Wynika też, że prowadzona bieżąca działalność równoważona jest z wydatkami na utrzymanie działalności gospodarczej. Oznacza to, że w kosztach prowadzonej działalności należało i należy uwzględnić także koszty związane z prowadzonym postępowaniem sądowym. O ile powołany wyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że przy całkowitym zwolnieniu należy wykazać brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a przy częściowym brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, to należało przyjąć, że sytuacji tej w świetle powyższego nie można odnieść do żalącej. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że Sąd błędnie ocenił możliwości finansowe.
Podkreślić jednak należy, że strona wnosząc sprawę przed sądem, powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki choćby z bieżącej działalności. Wyjątkowo, gdy tylko niezwłoczne wniesienie sprawy zapewni ochronę praw strony ze względu na bliski termin, z upływem którego jej roszczenie wygaśnie lub ulegnie przedawnieniu, albo ze względu na inne okoliczności prawne lub faktyczne. Chodzi wówczas o sytuację, że nie ma podstaw do zarzucenia stronie rozmyślnego braku działania. W sprawie takie wyjątkowe okoliczności o jakich mowa wyżej nie zachodzą. Rodzaj sprawy, prowadzona bieżąca działalność, w pełni potwierdzają o możliwości poniesienia wpisu, skoro osoba fizyczna czy prawna powinna partycypować w kosztach postępowania.
Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 197 w związku z art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zażalenie zostało oddalone.