Uzasadnienie
Postanowieniem z 28 lutego 2024 r., sygn. akt. I SA/Sz 120/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę L. M. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej zwanego "DIAS") z 4 grudnia 2023 r., nr 3201-IOA.4400.7.2023 w przedmiocie określenia należności celnych, różnicy kwoty podatku od towarów i usług, różnicy kwoty podatku akcyzowego.
Pismem z 16 stycznia 2024 r. skarżący wniósł skargę na decyzję DIAS z 4 grudnia 2023 r.
Zarządzeniem z 12 lutego 2024 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem jej odrzucenia. Zgodnie z zarządzeniem skarżący miał wpłacić wyżej wskazaną kwotę gotówką w kasie Sądu lub dokonać wpłaty na podany w treści zarządzenia rachunek bankowy Sądu. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu 15 lutego 2024 r. (k. 26 akt sądowych). W piśmie z 20 lutego 2024 r. (data nadania) zatytułowanym "wykonanie zobowiązania Sądu" skarżący przedłożył znak opłaty sądowej w wysokości 100 zł.
Postanowieniem z 28 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę skarżącego z uwagi na to, że skarga nie została opłacona.
W zażaleniu z 18 marca 2024 r. skarżący zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uiścił opłatę w zakreślonym terminie, w przewidzianej ustawowo kwocie, jednak w sposób nieprzewidziany w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a to z uwagi na to, że nie posiadał wiedzy, że uiszczenie opłaty sądowej w formie znaku sądowego w postępowaniach przed sądem administracyjnym jest uregulowane odmiennie niż w postępowaniach w sprawach cywilnych o zapłatę. W ocenie skarżącego, ograniczenie obywatelom możliwości dokonania opłaty w formie znaku sądowego stanowi istotne ograniczenie prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. W sytuacji braku wpisu, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby uiścił w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania wpis, pod rygorem jej odrzucenia.
Zgodnie natomiast z art. 219 § 2 p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Przepis ten jednoznacznie wskazuje dwie formy uiszczenia należnej wpłaty z tytułu wpisu sądowego od skargi, wykluczając tym samym uiszczenie opłaty sądowej w jakiejkolwiek innej formie, w tym np. przez wykupienie znaków opłaty sądowej Ministerstwa Sprawiedliwości.
Przenosząc, wskazaną wyżej argumentację na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wezwanie do zapłacenia wpisu zostało sporządzone w sposób prawidłowy. Co najważniejsze w sposób jasny określono formę w jakiej wpis powinien zostać dokonany. Jednak pomimo prawidłowego pouczenia skarżący nie uiścił wpisu sądowego w kasie Sądu ani też nie dokonał wpłaty na rachunek Sądu I instancji w terminie wynikającym z wezwania. Tym samym skarżący wobec uiszczenia wpisu w formie innej niż wskazana powinien przynajmniej powziąć wątpliwość co do faktu zrealizowania w sposób prawidłowy ciążącego na nim obowiązku procesowego.
Zważywszy na powyższe okoliczności stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że wykupienie przez skarżącego znaku opłaty sądowej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości i załączenie go do pisma z 20 lutego 2024 r. nie mogło zostać uznane za prawidłowe uiszczenie wpisu sądowego od skargi na decyzję DIAS. Tym samym należało podzielić wniosek Sądu I instancji, że skarga nie została opłacona.
W odniesieniu natomiast do zarzutu istotnego ograniczenia prawa do sądu wskazać należy, że w wyroku z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05, Trybunał Konstytucyjny (dalej zwanego "TK" lub "Trybunałem") orzekł, że art. 219 § 2 i art. 221 wskazanej ustawy są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej zwanej "Konstytucją"). Wyrok ten ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia, TK zajmował się w nim właśnie m.in. kwestią uiszczenia opłaty sądowej znakami opłaty sądowej. W sposób niepozostawiający wątpliwości Trybunał wypowiedział się na temat konstytucyjności wyłączenia drogi opłacenia pisma znakami opłaty sądowej w art. 219 § 2 p.p.s.a. Trybunał stwierdził mianowicie, że nie można podzielić poglądu, że wyeliminowanie jednej z trzech form opłat sądowych – opłaty znakami sądowymi – jest takim utrudnieniem dostępu do sądu, że skutkować miałoby naruszeniem art. 45 ust. 1, czy art. 77 ust. 2 Konstytucji.
Opłata znakami sądowymi była powszechnie uznawana za uciążliwą organizacyjnie, technicznie i z punktu widzenia kosztów wymiaru sprawiedliwości formę opłaty sądowej. Mechanizm ten nie odpowiada postępowi organizacyjnemu, szczególnie w sferze bankowości i obrotu bezgotówkowego. Informacja o numerach kont jest powszechnie dostępna, bez żadnych ograniczeń czasowych, na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości (także na stronach poszczególnych WSA). Przekaz opłaty na konto sądu może być dokonany w każdej formie przekazu bankowego (zlecenie telefoniczne, zlecenie internetowe itd.) w każdym czasie (przez całą dobę). Każde zlecenie bankowe jest odpowiednio rejestrowane i za datę dokonania opłaty uznaje się datę dokonania zlecenia. W razie wątpliwości bank przedstawia stosowną dokumentację (wydruk zlecenia internetowego lub transkrypt zlecenia ustnego), będącą dowodem na okoliczność, kiedy stosowne zlecenie zostało złożone. W konkluzji swych rozważań Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż nie znajduje podstaw do uznania niekonstytucyjności art. 219 § 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, a także fakt, iż wyjaśnienie skarżącego co do nieznajomości prawa nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.