Uzasadnienie
Przedmiotem zażalenia jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 1371/18, mocą którego w oparciu o art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wezwano P. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych.
Podstawą ustalenia wpisu w wysokości 100 zł był § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o uchylenie opłaty wpisu. Podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną i jego sytuacja życiowa oraz zdrowotna uniemożliwia mu poniesienie wpisu sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Nie ulega wątpliwości, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest pismem procesowym podlegającym opłacie, a zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Należy wskazać, że Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego w świetle wymienionych przepisów do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł, bowiem stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Zaskarżone zarządzenie jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa.
Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 – 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności.
Ponadto wymaga podkreślenia, że zaskarżenie zarządzenie Przewodniczącego w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu prowadzi do tego, że Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jedynie, czy zachodziły podstawy prawne do wezwania o uiszczenie wpisu i czy wysokość tej opłaty została określona zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Niezależnie od powyższego Sąd kasacyjny podkreśla, że okoliczności powoływane przez skarżącego w zażaleniu nie dotyczą w istocie zaskarżonego postanowienia, ale zdaniem tego Sądu - zostały przywołane na uzasadnienie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Kwestie te wykraczają zatem poza ramy prawne i faktyczne niniejszego postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, przez co pozostały poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Na marginesie wskazać jedynie należy, że strona znajdująca się w złej sytuacji materialnej może skorzystać z możliwości złożenia na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji