Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 8 stycznia 2018 r. odrzucił skargę D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Wskazał, że wezwaniem wydanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] listopada 2017 r. strona zobowiązana została do uzupełnienia braków formalnych złożonej do Sądu skargi na powyższe postanowienie z [...] sierpnia 2017 r. w postaci nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem (zgodnie z art. 48 § 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), celem doręczenia go uczestnikowi postępowania. Stronę pouczono o możliwości wykonania wezwania poprzez złożenie dodatkowego, własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi, jak również rygorze nieuzupełnienia wskazanego braku w zakreślonym terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma.
Skarżącą, osobnym pismem z [...] listopada 2017 r., wezwano ponadto do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, wydanego na postawie zarządzenia z [...] listopada 2017 r. Wezwanie to opatrzone zostało tym samym rygorem.
Przesyłka polecona zawierająca zarówno wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi jak i odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi została doręczona stronie skarżącej w dniu 30 listopada 2017 r. (k. 14 akt sądowych).
Sąd I instancji odrzucił skargę D. W. wskazując na nieuzupełnienie przez skarżącą braków do uzupełnienia których została wezwana przez Sąd. Wskazał, że 30 listopada 2017 r. skarżąca odebrała przesyłkę zawierającą wezwanie do nadesłania odpisu skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od jej odbioru jednakże w wyznaczonym terminie uiściła jedynie wpis sądowy. Brak skargi w postaci odpisu dla strony przeciwnej nie został uzupełniony (nawet po upływie siedmiu dni od odbioru przesyłki). W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa odrzucił skargę.
W zażaleniu na powyższe postanowienie D. W. zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego z uwagi na fakt nieotrzymania wezwania do nadesłania odpisu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Twierdzi bowiem, że w sprawie nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jej odpisu, nie otrzymała stosowanego wezwania.
Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA w Gliwicach stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 14 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania odpisu skargi.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie nie jest sporna dopuszczalność przesyłania w jednej przesyłce listowej kilku pism sądowych, pod warunkiem, że w momencie odbioru są one traktowane indywidualnie (por. postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10, post. SN z 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, Nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność ta wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru - powinno to nastąpić poprzez wymienienie na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki", pism stanowiących zawartość przesyłki. Jak wynika z § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", znajdującego zastosowanie w sprawie na mocy art. 65 § 2 ppsa, odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko.
Należy uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru (por. postanowienie NSA z 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09, postanowienie NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 619/10). Zauważyć w związku z tym należy również, że wypełniony prawidłowo, na formularzu stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 kpc, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism (por. post. SN z 30 kwietnia 1998 r. III CZ 51/98, OSNC 1998). W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić zgodnie z wymaganiami art. 252 kpc, co oznacza że samo twierdzenie skarżącego że nie otrzymał przesyłki, której otrzymanie potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru będzie niewystarczające do obalenia wiarygodności tego dokumentu.
Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości przeczyłoby sensowi potwierdzania odbioru przesyłki, w każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby bowiem podnosić, że otrzymał inne pismo niż wysłane lub też, że nie otrzymał żadnego (czyli, że odebrał pustą kopertę).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy, należy przede wszystkim zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej przesyłce (k. 14 akt sądowych), co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. W terminie siedmiu dni od doręczenia ww. przesyłki skarżąca wykonała wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, nie przesłała natomiast żądanego przez Przewodniczącego Wydziału odpisu skargi, co w tych okolicznościach uzasadniało – co do zasady – jej odrzucenie. Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 30 listopada 2017 r. nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania jej odpisu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej, wobec przytoczonych powyżej rozważań, nie zasługiwałyby na uwzględnienie, jednakże wątpliwości sądu budzi samo potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wezwania. W rubryce rodzaj przesyłki, znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, widnieje: "odpis zarządz. o wpisie sąd. + wezw. do uzup. br. form. skargi + odpis odp. na sk. (4 dok)". Treść określająca rodzaj przesyłki jest zatem wewnętrznie sprzeczna. Wskazując, że znajdują się w niej cztery dokumenty, szczegółowo wymienia trzy ich rodzaje, przy czym nic nie wskazuje na to by którykolwiek z nich miał być załączony w dwóch egzemplarzach.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostało, wobec wskazanych okoliczności, wypełnione prawidłowo, a zatem w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do złożenia odpisu skargi.
W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09).
W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ppsa.