Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 14 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 625/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odmówił wnioskodawcy L. G. zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia [...] października 2010 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Sz. z [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd I instancji wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na to, że przedstawione we wniosku dane okazały się być niewystarczające do oceny rzeczywistej jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych a skarżący – mimo wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów i oświadczeń. Pismo skarżącego z dnia [...] listopada 2010 r.
- – w którym wskazał on na brak prawa do "fachowej obrony" – potraktowano jako wniosek o zmianę wydanego w sprawie postanowienia w przedmiocie prawa pomocy – wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji materialnej skarżącego (takich jak: zaświadczenia lekarskiego; czy skarżący jest zdolny do podjęcia pracy, zaświadczenia z urzędu pracy, czy skarżący jest obecnie zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, zaświadczenia czy siostra skarżącego jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, zaświadczenia czy skarżący i członkowie jego rodziny prowadzący z nim wspólne gospodarstwo domowe korzystają od początku 2010 r. z pomocy społecznej oraz czy ubiegali się o jej przyznanie, dokumentów na okoliczność wysokość emerytur rodziców skarżącego, wykazu miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny, wyciągów z posiadanych przez rodziców skarżącego rachunków bankowych z ich stanem z ostatnich trzech miesięcy, dodatkowego oświadczenia skarżącego dotyczącego posiadanej działki budowlanej o pow. 375 m. kw.
Po bezskutecznym upływie terminu zakreślonego stronie na uzupełnienie tych dokumentów skarżący wniósł o "przywrócenie terminu do i zwolnienie go od opłat".
Sąd wyjaśnił, że z pism skarżącego z dnia [...] września 2010 r. jak i z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika jedynie, że wraz z siostrą są bezrobotni i mieszkają z rodzicami, którzy otrzymują rentę (1543,91 zł i 803,65 zł). Skarżący nie przestawił jednak dokumentów świadczących o wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie siebie i rodziny. Dane te były niezbędne do porównania i oceny, czy w sytuacji materialnej skarżącego (po stronie dochodów lub wydatków), wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanowiska Sądu zajętego w postanowieniu z dnia [...] października 2010 r. i przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy WSA uznał, że skarżący nie wykazał, iż po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w stosunku do tej, jaka została wykazana we wniosku z dnia [...] września 2010 r., zatem nie zachodzą określone w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie, co oznacza konieczność oddalenia jego wniosku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do zażalenia załączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Sz. potwierdzające, że jest zarejestrowany jako bezrobotny i od dnia [...] lipca 2010 r. nie posiada prawa do zasiłku. Nadto przedstawił wyciąg bankowy wykazujący dochody swoich rodziców z którego wynika, że jego ojciec otrzymuje świadczenie w wysokości 1.593,52 zł oraz matka w wysokości 830,40 zł. Ponadto wskazał, iż siostra jest bezrobotna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie - a do takich należy postanowienie w przedmiocie prawa pomocy - mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie ustawa uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane.
Mając powyższe na uwadze należy przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem prawomocnym postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanowieniem – z uwagi na fakt, że przedstawione we wniosku dane nie pozwoliły ocenić rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych skarżącego.
Na etapie postępowania o zmianę ww. postanowienia skarżący ograniczył się do wskazania, że jest bezrobotny i mieszka z rodzicami rencistami.
W tym stanie rzeczy zgodzić należy się z Sądem I instancji, że skoro skarżący mimo ponawianych wezwań - nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej jego sytuacji majątkowej to Sąd rozpoznający wniosek nadal nie miał podstaw do oceny czy skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (co myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi przesłankę konieczną przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym) bądź też czy skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania (co w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym).
W świetle powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiły takie okoliczności, które uzasadniałyby zmianę stanowiska Sądu zajętego w postanowieniu z dnia [...] października 2010 r. i przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Odnosząc się do faktu złożenia - wraz z zażaleniem - dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny należy zauważyć, że skarżący wykonuje wezwania sądu nie tylko po terminie, ale i wybiórczo. Nadal brak danych dotyczących choćby orientacyjnie miesięcznych wydatków rodziny i informacji co do posiadanej przez skarżącego działki – dla oceny czy możliwe jest poniesienie przez skarżącego jakichkolwiek kosztów postępowania ewentualnie w jakim zakresie – bez uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny.
Z tych wszystkich względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.