Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 770/15 działając na podstawie art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek R. K. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Przedstawiając stan sprawy Sąd podał, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Postanowienie to zostało doręczne skarżącemu w dniu 28 października 2015 r. W piśmie z dnia 6 listopada 2015 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu motywując wniosek złym stanem zdrowia i błędną interpretacją siedmiodniowego terminu do złożenia sprzeciwu, tj. licząc dni robocze zamiast kalendarzowych. Do pisma tego skarżący dołączył pismo zatytułowane "sprzeciw od postanowienia" wraz z załącznikami. Wobec takiej treści pisma Sąd potraktował je jako wniosek o przywrócenie terminu.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał istnienia okoliczności uprawdopodobniających brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu, bowiem zła interpretacja przepisów i niewiedza w kwestii liczenia terminów nie mogą stanowić przesłanki do uznania, że uchybienie terminowi miało miejsce bez winy skarżącego. Dalej Sąd dokonał analizy powołanych przez skarżącego okoliczności dotyczących jego stanu zdrowia oraz sytuacji rodzinnej. Zdaniem Sądu działania skarżącego noszą znamiona znacznego niedbalstwa, które nie może uzasadniać przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu.
R. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i zmianę. Skarżący wskazał, że jest osobą chorą wymagającą intensywnego leczenia. Wskazał że w sytuacjach depresyjnych stan choroby się nasila powodując między innymi błędny tok rozumowania, niemożność wyciągnięcia logicznych wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.
Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie oddalenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 16 października 2015 r.
Ponieważ ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu to daje to możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej oceny wniosku skarżącego, bowiem Sąd nie wziął pod uwagę całości okoliczności sprawy. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów złożonych przez skarżącego wynika, że jest osobą chorą, wymagającą intensywnego leczenia. Przedstawił Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z którego wynika, że skarżący cierpi na depresje, wymaga intensywnego leczenia psychiatrycznego i zażywania leków. W tej konkretnej sprawie stan zdrowia skarżącego i zażywane leki mogły wpłynąć na błędne zrozumienie załączonego do postanowienia referendarza pouczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe uprawdopodabnia uchybienie terminowi bez swojej winy.
Już tylko na marginesie wskazać należy, że Sąd I instancji orzekając w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu zupełnie niepotrzebnie ocenił zarówno postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jak i załączone do sprzeciwu od tego postanowienia dokumenty skarżącego.
W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. błędnie ocenił, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, co czyni zasadnym uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.